Sutra 30
Devanagari script
देशकालान्तरितानां तु पण्यानां क्षयव्ययविशुद्धं मूल्यमुदयं च दद्युः पण्यसमवायानां च प्रत्यंशम् ॥ कZ_०३.१२.३० ॥
Transliteration
deśakālāntaritānāṃ tu paṇyānāṃ kṣaya-vyaya-viśuddhaṃ mūlyam udayaṃ ca dadyuḥ paṇya-samavāyānāṃ ca pratyaṃśam
Translation
ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਥਾਂ ਜਾਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਘਟਾਅ ਅਤੇ ਖਰਚੇ ਘਟਾ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਜੋ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਉਹ ਵੀ ਦੇਣ; ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਵਪਾਰਕ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪੱਖ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤਿਕ ਹਿੱਸਾ ਦੇਣ।
Word by Word
देशplace, region
देश:
TypeNoun
Rootदिश्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
कालtime
काल:
TypeNoun
Rootकल्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
अन्तरितानाम्of those that have been shifted/changed (by difference of place and time)
अन्तरितानाम्:
TypeParticiple
Rootअन्तरि (अन्तर) + कृ (कृ)
Formभूतकृदन्त (क्त); बहुव्रीहि/विशेषणरूप; षष्ठी बहुवचन; (पण्यानाम् इति विशेषणम्)
देशकालान्तरितानाम्of goods altered by (difference of) place and time
देशकालान्तरितानाम्:
TypeCompound (Adjectival)
Rootदिश् + कल् + अन्तरि/कृ
Formषष्ठी बहुवचन; विशेषणम् (पण्यानाम्)
तुbut, however
तु:
TypeParticle
Rootतु
Formनिपात; विरोध/विशेषार्थे
पण्यानाम्of commodities/merchandise
पण्यानाम्:
TypeNoun
Rootपण्य
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन
क्षयloss, diminution
क्षय:
TypeNoun
Rootक्षि
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
व्ययexpense, outlay
व्यय:
TypeNoun
Rootवि + इ (अय्)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
विशुद्धम्net, purified/adjusted
विशुद्धम्:
TypeAdjective
Rootशुध्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; (मूल्यम् इति विशेषणम्)
क्षयव्ययविशुद्धम्the value net of loss and expenses
क्षयव्ययविशुद्धम्:
TypeCompound (Adjectival)
Rootक्षि + वि+इ + शुध्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; मूल्यम् इति विशेषणम्
मूल्यम्price, assessed value
मूल्यम्:
TypeNoun
Rootमूल्य
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्मपदम् (दद्युः)
उदयम्profit, increment
उदयम्:
TypeNoun
Rootउदय
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्मपदम् (दद्युः)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक निपात
दद्युःthey should give/allow (pay)
दद्युः:
TypeVerb
Rootदा
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञा/विधान); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; बहुवचन
पण्यcommodity
पण्य:
TypeNoun
Rootपण्य
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
समवायानाम्of associations/collectives (of traders)
समवायानाम्:
TypeNoun
Rootसम् + अव + इ (अय्)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन
पण्यसमवायानाम्of commodity-associations (merchant collectives)
पण्यसमवायानाम्:
TypeCompound (Noun)
Rootपण्य + समवाय
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक निपात
प्रत्यंशम्a proportional share; pro rata
प्रत्यंशम्:
TypeNoun (Adverbial accusative)
Rootप्रति + अंश
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; अव्ययीभावार्थे (प्रत्येकांशतः = proportionately)
Entities Mentioned
T
tradersJ
joint venture partnersFAQs
Use a net price after deducting deterioration and legitimate expenses, and include the accrued increment (price rise/benefit).
Allocate outcomes (liability/returns) according to each participant’s proportional share (pratyaṃśa).