Sutra 28
Devanagari script
अर्घपतने वा परिहीणं यथापरिहीणं मूल्यमूनं दद्युः ॥ कZ_०३.१२.२८ ॥
Transliteration
arghapatane vā parihīṇaṃ yathāparihīṇaṃ mūlyam ūnaṃ dadyuḥ
Translation
ਕੀਮਤ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਜੇ ਮਾਲ ਦਾ ਮੁੱਲ ਘਟ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜਿੰਨੀ ਘਾਟ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਘਟਾਇਆ ਹੋਇਆ ਮੁੱਢਲਾ ਮੁੱਲ ਅਦਾ ਕਰਨ।
Word by Word
अर्घपतनेin the case of a fall in price
अर्घपतने:
TypeNoun
Rootअर्घपतन
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (अर्घपतने)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
परिहीणम्reduced / diminished
परिहीणम्:
TypeAdjective
Rootपरि-हिन् (परिहीन)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; (मूल्यम् इत्यस्य विशेषणम्)
यथाaccording to; in proportion as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
Formप्रकार/अनुपातवाचक अव्यय
अपरिहीणम्not reduced; unchanged
अपरिहीणम्:
TypeAdjective
Rootअ-परि-हिन् (अपरिहीन)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; (मूल्यम् इत्यस्य विशेषणम्)
मूल्यम्the price/value
मूल्यम्:
TypeNoun
Rootमूल्य
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्मपदम्
ऊनम्less; reduced (amount)
ऊनम्:
TypeAdjective
Rootऊन
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; (मूल्यम् इत्यस्य विशेषणम्)
दद्युःthey should give/pay
दद्युः:
TypeVerb
Rootदा (दान)
Formलोट् (आज्ञार्थ/विधिलिङ्ग-समकक्ष प्रयोग); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; बहुवचन
FAQs
It ties repayment to objective market movement (price fall) and uses proportional reduction, limiting arbitrary penalties.