विवीतं भक्षयित्वापसृतानामुष्ट्रमहिषाणां पादिकं रूपं गृह्णीयुः गवाश्वखराणां चार्धपादिकं क्षुद्रपशूनां षोडशभागिकम् ॥ कZ_०३.१०.२२ ॥
vivītaṃ bhakṣayitvāpasṛtānām uṣṭramahiṣāṇāṃ pādikaṃ rūpaṃ gṛhṇīyuḥ gavāśvakharāṇāṃ cārdhapādikaṃ kṣudrapaśūnāṃ ṣoḍaśabhāgikam
ਜੇ ਪਸ਼ੂ ਵਿਵੀਤ ਵਿੱਚ ਚਰ ਕੇ ਫਿਰ ਉੱਥੋਂ ਹਟ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਲਾਗਤ/ਸ਼ੁਲਕ ਲਿਆ ਜਾਵੇ: ਊਠ ਅਤੇ ਮਹਿਸ ਲਈ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ; ਗਾਂ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਗਧੇ ਲਈ ਅੱਠਵਾਂ ਹਿੱਸਾ; ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਹਿੱਸਾ।
It is a graduated charge reflecting differential grazing pressure and economic value, aligning payment with expected resource use and potential harm.