Next Sutra

Sutra 1

धर्मस्थास्त्रयस्त्रयोऽमात्या जनपदसंधिसंग्रहणद्रोणमुखस्थानीयेषु व्यावहारिकानर्थान् कुर्युः ॥ कZ_०३.१.०१ ॥

dharmasthās trayas trayo'mātyā janapadasaṃdhisaṃgrahaṇadroṇamukhasthānīyeṣu vyāvahārikān arthān kuryuḥ

ਤਿੰਨ ਧਰਮਸਥ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਅਮਾਤ੍ਯ ਜਨਪਦ, ਸੰਧਿਸੰਗ੍ਰਹਣ, ਦ੍ਰੋਣਮੁਖ ਅਤੇ ਸਥਾਨੀਯ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂਕਾਰੀ (ਵਿਵਹਾਰ) ਚਲਾਉਣ।

धर्मस्थाःjudges; judicial officers
धर्मस्थाः:
TypeNoun (agent noun)
Rootधर्मस्थ
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः
त्रयःthree
त्रयः:
TypeNumeral (adjective)
Rootत्रि
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः
त्रयःthree
त्रयः:
TypeNumeral (adjective)
Rootत्रि
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः
अमात्याःministers; state officials
अमात्याः:
TypeNoun
Rootअमात्य
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः
जनपद-सन्धि-संग्रहण-द्रोणमुख-स्थानीयेषुin the janapada, frontier-posts, collection/tax-receipt centres, droṇamukha centres, and local stations
जनपद-सन्धि-संग्रहण-द्रोणमुख-स्थानीयेषु:
TypeNoun (locative plural; compound)
Rootजनपद/सन्धि/संग्रहण/द्रोणमुख/स्थानीय
Formसप्तमी-बहुवचनम्, नपुंसकलिङ्गे (स्थानीय-शब्दः); अधिकरणे सप्तमी
व्यावहारिकान्pertaining to legal disputes; judicial
व्यावहारिकान्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootव्यावहारिक
Formद्वितीया-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; कर्मपद (अनर्थान् विशेषयति)
अनर्थान्wrongs; irregularities; misdeeds
अनर्थान्:
TypeNoun
Rootअनर्थ
Formद्वितीया-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; कर्म
कुर्युःshould do; should carry out
कुर्युः:
TypeVerb
Rootकृ
Formलोट् (विधिलिङ्/आज्ञार्थे), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
D
Dharmasthas (judges)
A
Amatyas (ministers)
J
janapada
S
saṃdhisaṃgrahaṇa
D
droṇamukha
S
sthānīya

FAQs

It blends legal expertise with executive oversight, reducing capture and ensuring judgments align with both dharma-procedure and state administrative capacity.