Sutra 25

Devanagari script

कारणमृतस्याङ्कचर्म गोमहिषस्य कर्णलक्षणमजाविकानाम् पुच्छमङ्कचर्म चाश्वखरोष्ट्राणाम् बालचर्मबस्तिपित्तस्नायुदन्तखुरशृङ्गास्थीनि चाहरेयुः ॥ कZ_०२.२९.२५ ॥

Transliteration

kāraṇamṛtasyāṅkacarma gomahiṣasya karṇalakṣaṇamajāvikānām pucchamaṅkacarma cāśvakharoṣṭrāṇām bālacarmabastipittasnāyudantakhuraśṛṅgāsthīni cāhareyuḥ

Translation

ਜਿਸ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੱਸੇ ਗਏ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਬੂਤ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂਯੋਗ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਜੋਂ ਉਹ—ਗਾਂ ਅਤੇ ਮੱਝ ਦੀ ਮੋਹਰ ਵਾਲੀ ਖਾਲ; ਬੱਕਰੀ ਅਤੇ ਭੇਡ ਦੇ ਕੰਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ; ਘੋੜੇ, ਗਧੇ ਅਤੇ ਊਂਟ ਦੀ ਪੂੰਛ ਅਤੇ ਮੋਹਰ ਵਾਲੀ ਖਾਲ; ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਾਲ/ਖਾਲ, ਮੂਤਰਾਸ਼ਯ, ਪਿੱਤ, ਸਨਾਯੂ, ਦੰਦ, ਖੁਰ, ਸਿੰਗ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ—ਲਿਆਉਣ।

Word by Word

• कारणम्: the required material/cause (i.e., the specified raw material)
• Type: Noun
• Root: कारण
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (सन्दर्भे—द्वितीया; ‘कारणम्’ = कारणद्रव्यं/कारणवस्तु)

• मृतस्य: of a dead (animal)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: मृत
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (मृत = मृतपशु/मृतदेह)

• अङ्कचर्म: a kind of hide/skin (a specified ‘aṅka’-hide)
• Type: Noun
• Root: अङ्कचर्म
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; अङ्क + चर्म

• गोमहिषस्य: of the cow-and-buffalo (cattle)
• Type: Noun
• Root: गोमहिष
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (समाहार/द्वन्द्व-समासः: गो + महिष)

• कर्णलक्षणम्: ear-mark / identifying mark on the ear
• Type: Noun
• Root: कर्णलक्षण
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; कर्णस्य लक्षणम्

• अजाविकानाम्: of goats and sheep
• Type: Noun
• Root: अजाविक
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन; अज + आविक (goat and sheep)

• पुच्छम्: tail
• Type: Noun
• Root: पुच्छ
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन

• अङ्कचर्म: aṅka-hide/skin (specified hide)
• Type: Noun
• Root: अङ्कचर्म
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चय-अव्यय

• अश्वखरोष्ट्राणाम्: of horses, donkeys, and camels
• Type: Noun
• Root: अश्वखरोष्ट्र
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन; अश्व + खर + उष्ट्र

• बालचर्म: hairy hide / skin with hair
• Type: Noun
• Root: बालचर्म
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; बालस्य चर्म / बाल-चर्म (hairy skin / skin with hair)

• बस्ति: bladder (used as a container)
• Type: Noun
• Root: बस्ति
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन

• पित्त: bile/gall
• Type: Noun
• Root: पित्त
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन

• स्नायु: sinew/tendon
• Type: Noun
• Root: स्नायु
• Form: स्त्रीलिङ्ग/पुंलिङ्ग (प्रयोगभेद), प्रथमा/द्वितीया एकवचन

• दन्त: tooth/teeth
• Type: Noun
• Root: दन्त
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन

• खुर: hoof
• Type: Noun
• Root: खुर
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन

• शृङ्ग: horn
• Type: Noun
• Root: शृङ्ग
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन

• अस्थीनि: bones
• Type: Noun
• Root: अस्थि
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चय-अव्यय

• आहरेयुः: they should bring/collect/procure
• Type: Verb
• Root: आ√हृ
• Form: लिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; आदेश/विधानार्थे

Entities Mentioned

• cow
• buffalo
• goat
• sheep
• horse
• donkey
• camel

More Details

FAQs

Why require specific body parts like branded hide or ear-marks?

They are identifiers that authenticate the death of a particular state animal and prevent substitution or clandestine slaughter.

What economic principle is embedded in listing byproducts?

Zero-waste fiscal rationality: even in loss events, recover value through controlled salvage and resale.