स्वसेतुभ्यो हस्तप्रावर्तिममुदकभागं पञ्चमं दद्युः स्कन्धप्रावर्तिमं चतुर्थं स्रोतोयन्त्रप्रावर्तिमं च तृतीयं चतुर्थं नदीसरस्तटाककूपोद्धाटम् ॥ कZ_०२.२४.१८ ॥
svasetubhyo hastaprāvartimamudakabhāgaṃ pañcamaṃ dadyuḥ skandhaprāvartimaṃ caturthaṃ srotoyantraprāvartimaṃ ca tṛtīyaṃ caturthaṃ nadīsarastaṭākakūpoddhāṭam
ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੰਨ੍ਹਾਂ/ਸਿੰਚਾਈ-ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਿੰਚੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ—ਜੇ ਪਾਣੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪੰਜਵਾਂ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਢੋ ਕੇ ਚੁੱਕਣ ‘ਤੇ ਚੌਥਾ; ਧਾਰਾ-ਯੰਤਰ/ਯਾਂਤ੍ਰਿਕ ਸਾਧਨ ਨਾਲ ਚੁੱਕਣ ‘ਤੇ ਤਿਹਾਈ ਜਾਂ ਚੌਥਾਈ; ਅਤੇ ਦਰਿਆ, ਝੀਲ, ਤਲਾਬ/ਟੈਂਕ ਜਾਂ ਕੂਏਂ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਨਿਯਮ।
A differentiated user-charge: payment varies with the method/cost of supplying water, aligning fees with effort/technology and discouraging waste.