Sutra 48

Devanagari script

ग्रीष्मे जनयतः पूर्वं पञ्चाब्दान्ते च पश्चिमम् ॥ कZ_०२.२०.६६च्द् ॥

Transliteration

grīṣme janayataḥ pūrvaṃ pañcābdānte ca paścimam

Translation

ਅਧਿਮਾਸ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਪਹਿਲਾਂ (ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਮਿਲੀਅਤ) ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ (ਦੇਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲੀਅਤ)।

Word by Word

• ग्रीष्मे: in summer
• Type: Noun
• Root: ग्रीष्म
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (अधिकरण)

• जनयतः: they/these two produce, generate
• Type: Verb
• Root: √जन् (जनयति)
• Form: लट्; परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; द्विवचन (कारक-सम्बन्धः: कर्तरि)

• पूर्वम्: first; earlier; in the east (context-dependent)
• Type: Adverb
• Root: पूर्व
• Form: अव्यय (काल/क्रमवाचक)

• पञ्च: five
• Type: Numeral
• Root: पञ्च
• Form: संख्यावाचक (अव्यय-प्रयोगः)

• अब्दान्ते: at the end of the year
• Type: Noun
• Root: अब्दान्त
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (अधिकरण)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• पश्चिमम्: later; in the west (context-dependent)
• Type: Adverb
• Root: पश्चिम
• Form: अव्यय (दिक्/क्रमवाचक)

Entities Mentioned

• Grīṣma
• five-year cycle (yuga)

More Details

FAQs

Why specify when intercalation occurs (e.g., in Grīṣma)?

To ensure uniform adoption across the realm, preventing disputes over due dates, interest calculations, and tax/payment schedules.