छायायामष्टपौरुष्यामष्टादशभागश्छेदः षट्पौरुष्यां चतुर्दशभागः त्रिपौरुष्यामष्टभागः द्विपौरुष्यां षड्भागः पौरुष्यां चतुर्भागः अष्टाङ्गुलायां त्रयो दशभागाः चतुरङ्गुलायां त्रयोऽष्टभागाः अच्छायो मध्याह्न इति ॥ कZ_०२.२०.३९ ॥
chāyāyām aṣṭa-pauruṣyām aṣṭādaśa-bhāgaś chedaḥ ṣaṭ-pauruṣyāṃ caturdaśa-bhāgaḥ tri-pauruṣyām aṣṭa-bhāgaḥ dvi-pauruṣyāṃ ṣaḍ-bhāgaḥ pauruṣyāṃ catur-bhāgaḥ aṣṭāṅgulāyāṃ trayo daśa-bhāgāḥ caturaṅgulāyāṃ trayo ’ṣṭa-bhāgāḥ acchāyaḥ madhyāhna iti
ਛਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਨੁਸਾਰ: ਅੱਠ ਪੌਰੁਸ਼ ਹੋਣ ਤੇ ਕਟ-ਆਫ਼ 18 ਭਾਗ; ਛੇ ਪੌਰੁਸ਼ ਤੇ 14 ਭਾਗ; ਤਿੰਨ ਪੌਰੁਸ਼ ਤੇ 8 ਭਾਗ; ਦੋ ਪੌਰੁਸ਼ ਤੇ 6 ਭਾਗ; ਇੱਕ ਪੌਰੁਸ਼ ਤੇ 4 ਭਾਗ; ਅੱਠ ਅੰਗੁਲ ਤੇ 3/10 ਭਾਗ; ਚਾਰ ਅੰਗੁਲ ਤੇ 3/8 ਭਾਗ। ਜਦੋਂ ਛਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੁਪਹਿਰ ਹੈ।
Redundancy and verification: shadow measurement works in the field without instruments and can cross-check clock time to deter tampering.
It provides an observable, dispute-resistant reference point for deadlines, court sessions, market regulation, and duty changes.