कोष्ठागाराध्यक्षः सीताराष्ट्रक्रयिमपरिवर्तकप्रामित्यकापमित्यकसंहनिकान्यजातव्ययप्रत्यायोपस्थानान्युपलभेत् ॥ कZ_०२.१५.०१ ॥
koṣṭhāgārādhyakṣaḥ sītā-rāṣṭra-krayima-parivartaka-prāmityaka-āpamityaka-saṃhanikānya-jāta-vyaya-pratyāya-upasthānāny upalabheta
ਕੋਠਾਗਾਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖ ਕੇ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: ਸੀਤਾ (ਰਾਜੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ) ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ, ਰਾਜ ਦੀ ਆਮਦਨ, ਖਰੀਦ ਰਾਹੀਂ ਆਇਆ ਸਟਾਕ, ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ/ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ, ਮੰਗ/ਉਧਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਮਿਲਿਆ ਅਨਾਜ (ਪ੍ਰਾਮਿਤ੍ਯਕ), ਘੱਟ ਮਾਪ/ਘੱਟ ਤੋਲ ਵਰਗੀਆਂ ਗੜਬੜਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ (ਪਕੜਯੋਗ) ਅਨਾਜ (ਆਪਮਿਤ੍ਯਕ), ਇਕੱਠਾ/ਸੰਘਟਿਤ ਸਟਾਕ (ਸੰਹਨਿਕ), ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ, ਖਰਚ, ਵਸੂਲੀ/ਸਮਾਧਾਨ (ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਯ), ਅਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬਕਾਇਆ/ਸਟਾਕ-ਸਥਿਤੀ (ਉਪਸਥਾਨ)।
It creates a comprehensive chart of accounts for state stores, enabling cross-checking of inflows/outflows and isolating where leakage or manipulation occurs.
By forcing categorization and reconciliation (receipts–expenditure–recoveries–balance), it reduces discretionary concealment and improves auditability.