Adhyaya 308

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे त्रैलोक्यमोहनीलक्ष्म्यादिपूजा नाम सप्ताधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथाष्टाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः त्वरितापूजा अग्निर् उवाच त्वरिताङ्गान्समाख्यास्ये भुक्तिमुक्तिप्रदायकान् प्रचोदयात् श्रीप्रणितायै नमः ह्रूं कारायै नमः ॐ खेच हृदयाय नमः खेचर्यै नमः ॐ चण्डायै नमः छेदन्यै नमः क्षेपण्यै नमः स्त्रियै ह्रूं कार्यै नमः क्षेमङ्कर्यै जयायै किङ्कराय रक्ष ॐ त्वरिताज्ञया स्थिरो भव वषट् तोतला त्वरिता तूर्णेत्येत्येवं विद्येयमीरिता

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਨੀ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ‘ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯ-ਮੋਹਿਨੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਦਿ ਦੀ ਪੂਜਾ’ ਨਾਮਕ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸੱਤਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਸੌ ਅੱਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ—‘ਤ੍ਵਰਿਤਾ-ਪੂਜਾ’ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਮੈਂ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਦੇ ਉਹ ਮੰਤ੍ਰਾਂਗ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦੋਵੇਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰੇਰਕ ਆਹਵਾਨ ਵਜੋਂ ਇਉਂ ਜਪੋ: ‘ਸ਼੍ਰੀ-ਪ੍ਰਣਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹ੍ਰੂੰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਂ, ਖੇਚ-ਹ੍ਰਿਦਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਖੇਚਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਂ, ਚੰਡਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਛੇਦਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਖ੍ਸ਼ੇਪਣੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹ੍ਰੂੰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਖੇਮੰਕਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਜਯਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਕਿੰਕਰ, ਰੱਖਿਆ ਕਰ।’ ‘ਓਂ—ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਸਥਿਰ ਹੋ—ਵਸ਼ਟ।’ ਅਤੇ ‘ਤੋਤਲਾ, ਤ੍ਵਰਿਤਾ, ਤੂਰਣ’—ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਹ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੈ।

Verse 2

शिरोभ्रुमस्तके कण्ठे हृदि नाभौ च गुह्यके उर्वोश् च जानुजङ्घोरुद्वये चरणयोः क्रमात्

ਸਿਰ ਉੱਤੇ, ਭੌਂਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮਸਤਕ (ਸ਼ਿਖਾ) ਉੱਤੇ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ, ਨਾਭੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਗੁਹ੍ਯ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ; ਫਿਰ ਜੰਘਾਂ, ਘੁੱਟਣਾਂ, ਪਿੰਡਲੀਆਂ, ਕਮਰ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ—ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ (ਮੰਤ੍ਰ) ਨਿਆਸ ਕਰੇ।

Verse 3

न्यस्ताङ्गो न्यस्तमन्त्रस्तु समस्तं व्यापकं न्यसेत् पार्वती शवरी चेशा वरदाभयहस्तिका

ਅੰਗ-ਨਿਆਸ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਨਿਆਸ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਸਮੂਹ ਵਿਆਪਕ ਨਿਆਸ ਕਰੇ। ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਪਾਰਵਤੀ, ਸ਼ਬਰੀ ਅਤੇ ਈਸ਼ਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਰਦਾਨ ਅਤੇ ਅਭਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

Verse 4

मयूरबलया पिच्छमौलिः किसलयांशुका सिंहासनस्था मायूरवर्हच्छत्रसमन्विता

ਉਹ ਮਯੂਰ-ਬਲਯ ਧਾਰਣ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪੰਖਾਂ ਦਾ ਮੌਲੀ (ਮੁਕੁਟ) ਹੈ, ਕੋਂਪਲ ਵਰਗੀ ਹਰੀਮਈ ਕੋਮਲ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨਦੀ ਹੈ; ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਆਸੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮਯੂਰ-ਪੰਖਾਂ ਦੇ ਛਤਰ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ।

Verse 5

त्रिनेत्रा श्यामला देवी वनमालाविभूषणा विप्राहिकण्राभरणा चत्रकेयूरभूषणा

ਦੇਵੀ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਆਮ ਵਰਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਉਹ ਵਨਮਾਲਾ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਹਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕੰਗਣਾਂ ਤੇ ਕੇਯੂਰਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹੈ।

Verse 6

वैश्यनागकटीबन्धा वृषलाहिकृतनूपुरा एवं रूपात्मिका भूत्वा तन्मन्त्रं नियुतं जपेत्

ਵੈਸ਼੍ਯ-ਨਾਗ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਕਟਿਬੰਧ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਲਾਹੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਨੂਪੁਰ ਪਾ ਕੇ—ਇਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਕੇ—ਉਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਇੱਕ ਲੱਖ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 7

ईशः किरातरूपो ऽभूत् पुरा गौरी च तादृशी जपेद्ध्यायेत् पूजयेत्तां सर्वसिद्ध्यैविषादिहृत्

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ ਨੇ ਕਿਰਾਤ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਗੌਰੀ ਨੇ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਲਿਆ। ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਪ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਸਾਦ ਆਦਿ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 8

अष्टसिंहासने पूज्या दले पूर्वादिके क्रमात् अङ्गगायत्री प्रणीता हूङ्काराद्या दलाग्रके

ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅੱਠ-ਸਿੰਹਾਸਨ ਉੱਤੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ‘ਹੂੰ’ ਬੀਜ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅੰਗ-ਗਾਇਤ੍ਰੀ (ਅੰਗ-ਮੰਤ੍ਰ) ਨੂੰ ਪੱਤੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰੇ।

Verse 9

फट्कारी चाग्रतो देव्याः श्रीवीजेनार्चयेदिमाः लोकेशायुधवर्णास्ताः फट्कारी तु धनुर्धरा

ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸ਼੍ਰੀ-ਬੀਜ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ (ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੇ ਆਯੁਧਾਂ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਵਾਂਗ ਧਿਆਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ; ਅਤੇ ਫਟਕਾਰੀ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 10

जया च विजया द्वास्थे पूज्ये सौवर्णयष्टिके किङ्करा वर्वरी मुण्डी लगुडी च तयोर्वहिः

ਦੋਵੇਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਜਯਾ ਅਤੇ ਵਿਜਯਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਜਣਯੋਗ ਸੌਵਰਣਯਸ਼ਟਿਕਾ ਦੀ ਵੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਿੰਕਰਾ, ਵਰਵਰੀ, ਮੁੰਡੀ ਅਤੇ ਲਗੁੜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 11

इष्ट्वैवं सिद्धयेद्द्रव्यैः कुण्डे योन्याकृतौ हुनेत् हेमलाभो ऽर्जुनैर् धान्यैर् गोधूमैः पुष्टिसम्पदः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਨਿਯਤ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰੇ ਅਤੇ ਯੋਨੀ-ਆਕਾਰ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰੇ। ਅਰਜੁਨ ਕਾਠ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦਾ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਗੇਹੂੰ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

Verse 12

यवैर् धान्यैस्तिलैः सर्वसिद्धिरीतिविनाशनम् अक्षैर् उन्मत्तता शत्रोः शाल्मलीभिश् च मारणम्

ਜੌਂ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਸਰਵ-ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਉਪਦ੍ਰਵ/ਮਹਾਮਾਰੀ ਦਾ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਕਸ਼-ਬੀਜ ਨਾਲ ਸ਼ਤਰੂ ਵਿੱਚ ਉਨਮੱਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਦੇ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਣ ਕਰਮ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 13

जम्बुभिर्धनधान्याप्तिस्तुष्टिर्नीलोत्पलैर् अपि रक्तात्पलैर् महापुष्टिः कुन्दपुष्पैर् महोदयः

ਜੰਬੂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਧਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤੀ। ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾ-ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਆਰੋਗਤਾ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ; ਅਤੇ ਕੁੰਦ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਉਦਯ (ਉੱਨਤੀ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 14

मल्लिकाभिः पुरक्षोभः कुमुदैर् जनवर् लभः अशोकैः पुत्रलाभः स्यात् पाटलाभिः शुभाङ्गना

ਮੱਲਿਕਾ (ਚਮੇਲੀ) ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਖਲਬਲੀ/ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਕੁਮੁਦ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰ-ਲਾਭ (ਜਨ-ਸਮਰਥਨ) ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ-ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਪਾਟਲਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਸਦਗੁਣਵਤੀ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 15

आम्रैर् आयुस्तिलैर् लक्ष्मीर्बिल्वैः श्रीश् चम्पकैर् धनम् इष्टं मधुकपुष्पैश् च बिल्वैः सर्वज्णतां लभेत्

ਆਮ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਯੁ ਵਧਦੀ ਹੈ; ਤਿਲ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਬਿਲਵ ਫਲ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ-ਮੰਗਲ; ਚੰਪਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਇੱਛਿਤ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਧੂਕ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਬਿਲਵ ਅਰਪਣ ਨਾਲ ਸਰਵਜ੍ਞਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

Verse 16

त्रिलक्षजप्यात्सर्वाप्तिर्होमाद्ध्यानात्तथेज्यया मण्डले ऽभ्यर्च्य गायत्र्या आहुतीः पञ्चविंशतिम्

ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਜਪ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਮ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਵੀ। ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਅਰਚਨਾ ਕਰਕੇ ਗਾਇਤਰੀ ਸਮੇਤ ਪੱਚੀ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 17

दद्याच्छतत्रयं मूलात् पल्लवैर् दीक्षितो भवेत् पञ्चगव्यं पुरा पीत्वा चरुकं प्राशयेत्सदा

ਆਪਣੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਸੌ (ਦ੍ਰਵ੍ਯ) ਦਾਨ ਦੇਵੇ; ਕੋਮਲ ਪੱਲਵ ਅਰਪਣ ਨਾਲ ਉਹ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਚਗਵ੍ਯ ਪੀ ਕੇ, ਸਦਾ ਚਰੂ (ਯਜ੍ਞ ਅੰਨ) ਦਾ ਪ੍ਰਾਸ਼ਨ ਕਰੇ।