Adhyaya 13

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये हरिवंशवर्णनं नाम द्वादशो ऽध्यायः कर्षक इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ त्रयोदशो ऽध्यायः कुरुपाण्डवोत्पत्त्यादिकथनं अग्निर् उवाच भारतं सम्प्रवक्ष्यामि कृष्णमाहात्म्यलक्षणम् भूभारमहरद्विष्णुर् निमित्तीकृत्य पाण्डवान्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਿ-ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਗਨੇਯ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ‘ਹਰਿਵੰਸ਼-ਵਰਨਨ’ ਨਾਮਕ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ—‘ਕੁਰੂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਆਦਿ ਦਾ ਕਥਨ’ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਮੈਂ ਹੁਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮਿੱਤ ਬਣਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ।

Verse 2

विष्णुनाभ्यब्जजो ब्रह्मा ब्रह्मपुत्रो ऽत्रिरत्रितः सोमः सोमाद्बुधस्तस्मादैल आसीत् पुरूरवाः

ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤ੍ਰਿ ਹੋਇਆ; ਅਤ੍ਰਿ ਤੋਂ ਸੋਮ, ਸੋਮ ਤੋਂ ਬੁੱਧ, ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਤੋਂ ਐਲ ਅਰਥਾਤ ਪੁਰੂਰਵਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।

Verse 3

तस्मादायुस्ततो राजा नहुषो ऽतो ययातिकः ततः पुरुस्तस्य वंशे भरतो ऽथ नृपः कुरुः

ਐਲ ਤੋਂ ਆਯੁ, ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨਹੁਸ਼, ਫਿਰ ਯਯਾਤੀ, ਫਿਰ ਪੁਰੂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਸੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਭਰਤ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਕੁਰੂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

Verse 4

तद्वंशे शान्तनुस्तस्माद्भीष्मो गङ्गासुतो ऽनुजौ चित्राङ्गदो विचित्रश् च सत्यवयाञ्च शान्तनोः

ਉਸੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਗੰਗਾ-ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦ ਤੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ—ਇਹ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।

Verse 5

स्वर्गं गते शान्तनौ च भीष्मो भार्याविवर्जितः अपालयत् भ्रातृराज्यं बालश्चित्राङ्गदो हतः

ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦ ਪਤਨੀ-ਰਹਿਤ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਭਰਾ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।

Verse 6

चित्राङ्गदेन द्वे कन्ये काशिराजस्य चाम्बिका अम्बालिका च भीष्मेण आनीते विजितारिणा

ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦ ਲਈ ਕਾਸ਼ੀਰਾਜ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ—ਅੰਬਿਕਾ ਅਤੇ ਅੰਬਾਲਿਕਾ—ਵੈਰੀ-ਵਿਜੇਤਾ ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲੋਂ ਹਰਨ ਕਰਕੇ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ।

Verse 7

भार्ये विचित्रवीर्यस्य यक्ष्मणा स दिवङ्गतः सत्यवत्या ह्य् अनुमतादम्बिकायां नृपोभवत्

ਹੇ ਰਾਣੀ, ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯ ਯਕਸ਼ਮਾ (ਖ਼ਸਾ) ਰੋਗ ਨਾਲ ਦਿਵੰਗਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਤਦ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।

Verse 8

धृतराष्ट्रो ऽम्बालिकायां पाण्डुश् च व्यासतः सुतः गान्धार्यां धृतराष्ट्राच्च दुर्योधनमुखं शतम्

ਅੰਬਾਲਿਕਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਵਿਆਸ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਤੋਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦੁਰਯੋਧਨ-ਮੁੱਖ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।

Verse 9

शतशृङ्गाश्रमपदे भार्यायोगाद् यतो मृतिः ऋषिशापात्ततो धर्मात् कुन्त्यां पाण्डोर्युधिष्ठिरः

ਸ਼ਤਸ਼੍ਰਿੰਗ ਆਸ਼ਰਮ-ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਯੋਗ ਹੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ—ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ; ਫਿਰ ਧਰਮਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਪਾਂਡੂ ਲਈ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਜਨਮਿਆ।

Verse 10

वाताद्भीमो ऽर्जुनः शक्रान्माद्र्यामश्विकुमारतः नकुलः सहदेवश् च पाण्डुर्माद्रीयुतो मृतः

ਭੀਮ ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਤੋਂ। ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰਾਂ ਤੋਂ ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਹੋਏ; ਅਤੇ ਪਾਂਡੂ ਮਾਦਰੀ ਸਮੇਤ ਮਰ ਗਿਆ।

Verse 11

कर्णः कुन्त्यां हि कन्यायां जातो दुर्योधाश्रितः कुरुपाण्डवयोर्वैरन्दैवयोगाद्बभूव ह

ਕਰਨ ਕੁੰਤੀ ਤੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਨਮਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਵਿਵਾਹਿਤ ਕੁਆਰੀ ਸੀ; ਉਹ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਆਸਰਾ (ਪੱਖ) ਬਣਿਆ। ਦੈਵੀ ਯੋਗ ਨਾਲ ਕੁਰੂਆਂ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

Verse 12

दुर्योधनो जतुगृहे पाण्डवानदहत् कुधीः दग्धागाराद्विनिष्क्रान्ता मातृपृष्टास्तु पाण्डवाः

ਕੁਬੁੱਧੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਜਤੂ-ਗ੍ਰਿਹ (ਲਾਖਾ-ਘਰ) ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਪਰ ਮਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਬਚੇ ਪਾਂਡਵ ਉਸ ਸੜੇ ਹੋਏ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ।

Verse 13

ततस्तु एकचक्रायां ब्राह्मणस्य निवेशने मुनिवेषाः स्थिताः सर्वे निहत्य वकराक्षसम्

ਫਿਰ ਏਕਚਕਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ-ਵੇਸ਼ ਧਾਰ ਕੇ ਟਿਕੇ; ਅਤੇ ਵਕ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ।

Verse 14

ययौः पाञ्चालविषयं द्रौपद्यास्ते स्वयम्वरे सम्प्राप्ता बाहुवेधेन द्रौपदी पञ्चपाण्डवैः

ਉਹ ਪਾਂਚਾਲ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਗਏ। ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਬਾਹੁਵੇਧ (ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ) ਨਾਲ ਪੰਜਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

Verse 15

अर्धराज्यं ततः प्राप्ता ज्ञाता दुर्योधनादिभिः गाण्डीवञ्च धनुर्दिव्यं पावकाद्रथमुत्तमम्

ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਅੱਧਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਇਹ ਗੱਲ ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਦਿ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਈ। ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਪਾਵਕ (ਅਗਨੀ) ਤੋਂ ਦਿਵ੍ਯ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

Verse 16

सारथिञ्चार्जुनः सङ्ख्ये कृष्णमक्षय्यशायकान् ब्रह्मास्त्रादींस् तथा द्रोणात्सर्वे शस्त्रविशारदाः

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾਇਆ; ਉਸ ਨੇ ਅਖੁੱਟ ਤੂਣੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਆਦਿ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਸਭ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਸਿੱਖ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਨਿਪੁਣ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 17

कृष्णेन सो ऽर्जुनो वह्निं खाण्डवे समतर्पयत् इन्द्रवृष्टिं वारयंश् च शरवर्षेण पाण्डवः

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਪਾਂਡਵ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਖਾਂਡਵ ਵਨ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।

Verse 18

जिता दिशः पाण्डवैश् च राज्यञ्चक्रे युधिष्ठिरः बहुस्वर्णं राजसूयं न सेहे तं सुयोधनः

ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿਗਵਿਜਯ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਬਹੁਤ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਉਸ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਨੂੰ ਸੁਯੋਧਨ (ਦੁਰਯੋਧਨ) ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ।

Verse 19

भ्रात्रा दुःशासनेनोक्तः कर्णेन प्राप्तभूतिना द्यूतकार्ये शकुनिना द्यूतेन स युधिष्ठिरम्

ਭਰਾ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਉਕਸਾਵੇ ਤੇ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਜੂਏ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਖੇਡ ਰਾਹੀਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ।

Verse 20

अजयत्तस्य राज्यञ्च सभास्थो माययाहसत् जितो युधिष्ठिरो भ्रातृयुक्तश्चारण्यकं ययौ

ਸਭਾ-ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰਾਜ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹੱਸਿਆ। ਹਾਰਿਆ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਵਨਵਾਸ ਨੂੰ ਗਿਆ।

Verse 21

वने द्वादशवर्षाणि प्रतिज्ञातानि सो ऽनयत् अष्टाशीतिसहस्राणि भोजयन् पूर्ववत् द्विजान्

ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਅਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਦਵਿਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਇਆ।

Verse 22

सधौम्यो द्रौपदीषष्ठस्ततः प्रायाद्विराटकम् कङ्को द्विजो ह्य् अविज्ञातो राजा भीमोथ सूपकृत्

ਧੌਮ੍ਯ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਛੇਵੀਂ ਸਦੱਸਾ ਬਣਾਕੇ ਉਹ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਗਏ। ‘ਕੰਕ’ ਨਾਮ ਦੇ ਦਵਿਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ) ਅਣਪਛਾਤਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਭੀਮ ਰਸੋਈਆ ਬਣਿਆ।

Verse 23

न इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः द्रौपदीं पञ्च पाण्डवा इति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः वसुपूर्णमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः रत्नपूर्णमिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः कङ्को द्विजो ह्य् अभूच्छ्रेष्ठ इति ख,चिह्नितपुस्तकपाठः बृहन्नलार्जुनो भार्या सैरिन्ध्री यमजौ तथा अन्यनाम्ना भीमसेनः कीचकञ्चाबधीन्निशि

‘ਨ ਇਤੀ’—ਗ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਪਾਂਡੁਲਿਪੀ ਦਾ ਪਾਠ। ‘ਦ੍ਰੌਪਦੀੰ ਪੰਚ ਪਾਂਡਵਾਃ’—ਖ, ਗ ਅਤੇ ਙ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਪਾਂਡੁਲਿਪੀਆਂ ਦਾ ਪਾਠ। ‘ਵਸੁਪੂਰਣ’—ਖ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਪਾਠ; ‘ਰਤਨਪੂਰਣ’—ਘ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਪਾਠ। ‘ਕੰਕੋ ਦਵਿਜੋ ਹ੍ਯਭੂਚ੍ਛ੍ਰੇਸ਼ਠ’—ਖ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਪਾਠ। ਕਥਾ ਵਿੱਚ: ਅਰਜੁਨ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੈਰਿੰਧ੍ਰੀ; ਯਮਜ ਵੀ ਤਦ੍ਰੂਪ; ਅਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਹੋਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੀਚਕ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ।

Verse 24

द्रौपदीं हर्तुकामं तं अर्जुनश्चाजयत् कुरून् कुर्वतो गोग्रहादींश् च तैर् ज्ञाताः पाण्डवा अथ

ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਹਰਾਇਆ; ਅਤੇ ਗੋ-ਗ੍ਰਹਣ ਆਦਿ ਕਰ ਰਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ। ਤਦ ਪਾਂਡਵ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਛਾਣੇ ਗਏ।

Verse 25

सुभद्रा कृष्णभगिनी अर्जुनात्समजीजनत् अभिमन्युन्ददौ तस्मै विराटश्चोत्तरां सुताम्

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭੈਣ ਸੁਭਦਰਾ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਅਭਿਮਨ੍ਯੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਉੱਤਰਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 26

सप्ताक्षौहिणीश आसीद्धर्मराजो रणाय सः कृष्णो दूतोब्रवीद् गत्वा दुर्योधनममर्षणम्

ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਸੱਤ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਸਨ; ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

Verse 27

एकादशाक्षौहिणीशं नृपं दुर्योधनं तदा युधिष्ठिरायार्धराज्यं देहि ग्रामांश् च पञ्च वा

ਤਦੋਂ ਗਿਆਰਾਂ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ—ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਅੱਧਾ ਰਾਜ ਦੇ ਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪੰਜ ਪਿੰਡ ਹੀ ਦੇ ਦੇ।

Verse 28

युध्यस्व वा वचः श्रुत्वा कृष्णमाह सुयोधनः भूसूच्यग्रं न दास्यामि योत्स्ये सङ्ग्रहणोद्यतः

ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸੁਯੋਧਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—ਫਿਰ ਲੜੋ! ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੂਈ ਦੀ ਨੋਕ ਜਿਤਨਾ ਭਾਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗਾ; ਮੈਂ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਕੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।

Verse 29

विश्वरूपन्दर्शयित्वा अधृष्यं विदुरार्चितः प्रागाद्युधिष्ठिरं प्राह योधयैनं सुयोधनम्

ਅਪਰਾਜਿਤ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਵਿਖਾ ਕੇ, ਵਿਦੁਰ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ—ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਉਤਾਰੋ।