Verse 13
Sita
सा देवी त्रिविधा भवति—शक्त्यासना, इच्छाशक्तिः, क्रियाशक्तिः, साक्षाच्छक्तिरिति। इच्छाशक्तिस्त्रिविधा भवति—श्रीभूमिनीलात्मिका, भद्ररूपिणी, प्रभावरूपिणी; सोमसूर्याग्निरूपा भवति। सोमात्मिका ओषधीनां प्रभवति—कल्पवृक्षपुष्पफललतागुल्मात्मिका, औषधभेषजात्मिका, अमृतरूपा; देवानां महस्तोमफलप्रदा, अमृतेन तृप्तिं जनयन्ती; देवानामन्नेन, पशूनां तृणेन, तत्तज्जीवानाम्॥११–१३॥
सा । देवी । त्रि-विधा । भवति । शक्त्या-आसना । इच्छा-शक्तिः । क्रिया-शक्तिः । साक्षात्-शक्तिः । इति । इच्छा-शक्तिः । त्रि-विधा । भवति । श्री-भूमि-नील-आत्मिका । भद्र-रूपिणी । प्रभाव-रूपिणी । सोम-सूर्य-अग्नि-रूपा । भवति । सोम-आत्मिका । ओषधी-नाम् । प्रभवति । कल्प-वृक्ष-पुष्प-फल-लता-गुल्म-आत्मिका । औषध-भेषज-आत्मिका । अमृत-रूपा । देवा-नाम् । महा-स्तोम-फल-प्रदा । अमृतेन । तृप्तिम् । जनयन्ती । देवा-नाम् । अन्नेन । पशू-नाम् । तृणेन । तत्-तत्-जीवा-नाम् ।
sā devī trividha bhavati—śaktyāsanā, icchāśaktiḥ, kriyāśaktiḥ, sākṣācchaktir iti | icchāśaktis trividha bhavati—śrībhūminīlātmikā, bhadrarūpiṇī, prabhāvarūpiṇī; somasūryāgnirūpā bhavati | somātmikā oṣadhīnāṃ prabhavati—kalpavṛkṣapuṣpaphalalatāgulmātmikā, auṣadhabheṣajātmikā, amṛtarūpā; devānāṃ mahāstomaphalapradā, amṛtena tṛptiṃ janayantī; devānām annena, paśūnāṃ tṛṇena, tattajjīvānām ||11–13||
ସେଇ ଦେବୀ ତ୍ରିବିଧା—ଆସନରୂପ ଶକ୍ତି, ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି, କ୍ରିୟାଶକ୍ତି, ଏବଂ ସାକ୍ଷାତ୍ (ତତ୍କ୍ଷଣ) ଶକ୍ତି। ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ତ୍ରିବିଧା—ଶ୍ରୀ-ଭୂମି-ନୀଳାତ୍ମିକା, ଭଦ୍ର (ମଙ୍ଗଳ) ରୂପିଣୀ, ପ୍ରଭା (ତେଜ) ରୂପିଣୀ; ଏବଂ ସେ ସୋମ-ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଅଗ୍ନିରୂପା ହୁଅନ୍ତି। ସୋମାତ୍ମିକା ଭାବେ ସେ ଔଷଧିମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଭବ କରାନ୍ତି—କଳ୍ପବୃକ୍ଷର ପୁଷ୍ପ-ଫଳ-ଲତା-ଗୁଲ୍ମ ସ୍ୱରୂପରେ, ଔଷଧ-ଭେଷଜ ସ୍ୱରୂପରେ, ଅମୃତରୂପରେ; ଦେବମାନଙ୍କୁ ମହାସୋମଯାଗର ଫଳ ଦେଇ, ଅମୃତଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତି ଜନାଇ; ଦେବମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ନରେ, ପଶୁମାନଙ୍କୁ ତୃଣରେ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବକୁ ତାହାର ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଆହାରରେ ପୋଷଣ କରନ୍ତି।
That Goddess is threefold: (as) the power that is the seat (of all), the power of will, the power of action, and the power that is immediate (direct). The power of will is threefold: having the nature of Śrī, Bhūmi, and Nīlā; of auspicious form; of the form of splendor. She becomes of the forms of Soma, Sūrya, and Agni. As Soma in essence she brings forth the plants—having the nature of the wish-fulfilling tree’s flowers, fruits, creepers, and shrubs; having the nature of medicines and remedies; of the form of nectar; bestowing upon the gods the fruit of the great Soma-rite; producing satisfaction by nectar—(nourishing) the gods by food, cattle by grass, and each class of living beings accordingly.