Verse 11
Sita
सा देवी त्रिविधा भवति शक्त्यासना—इच्छाशक्तिः क्रियाशक्तिः साक्षाच्छक्तिरिति। इच्छाशक्तिस्त्रिविधा भवति—श्रीभूमिनीलात्मिका भद्ररूपिणी प्रभावरूपिणी सोमसूर्याग्निरूपा भवति। सोमात्मिका ओषधीनां प्रभवति कल्पवृक्षपुष्पफललतागुल्मात्मिका औषधभेषजात्मिका अमृतरूपा देवानां महस्तोमफलप्रदा अमृतेन तृप्तिं जनयन्ती देवानामन्नेन पशूनां तृणेन तत्तज्जीवानाम्॥११–१३॥
सा । देवी । त्रि-विधा । भवति । शक्ति-आसना । इच्छा-शक्तिः । क्रिया-शक्तिः । साक्षात्-शक्तिः । इति । इच्छा-शक्तिः । त्रि-विधा । भवति । श्री-भूमि-नील-आत्मिका । भद्र-रूपिणी । प्रभाव-रूपिणी । सोम-सूर्य-अग्नि-रूपा । भवति । सोम-आत्मिका । ओषधी-नाम् । प्रभवति । कल्प-वृक्ष-पुष्प-फल-लता-गुल्म-आत्मिका । औषध-भेषज-आत्मिका । अमृत-रूपा । देवानाम् । महा-स्तोम-फल-प्रदा । अमृतेन । तृप्तिम् । जनयन्ती । देवानाम् । अन्नेन । पशूनाम् । तृणेन । तत्-तत्-जीवानाम् ॥११–१३॥
sā devī trividhā bhavati śaktyāsanā—icchāśaktiḥ kriyāśaktiḥ sākṣācchaktir iti | icchāśaktis trividhā bhavati—śrībhūminīlātmikā bhadrarūpiṇī prabhāvarūpiṇī somasūryāgnirūpā bhavati | somātmikā oṣadhīnāṃ prabhavati kalpavṛkṣapuṣpaphalalatāgulmātmikā auṣadhabheṣajātmikā amṛtarūpā devānāṃ mahāstomaphalapradā amṛtena tṛptiṃ janayantī devānām annena paśūnāṃ tṛṇena tattajjīvānām ||11–13||
ସେ ଦେବୀ ଶକ୍ତିକୁ ଆସନରୂପେ ଧାରଣ କରି ତ୍ରିବିଧ ହୁଅନ୍ତି—ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି, କ୍ରିୟାଶକ୍ତି, ଓ ସାକ୍ଷାତ୍ (ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ) ଶକ୍ତି। ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ତ୍ରିବିଧ—ଶ୍ରୀ-ଭୂମି-ନୀଳାତ୍ମିକା, ଭଦ୍ର (ମଙ୍ଗଳ) ରୂପିଣୀ, ପ୍ରଭା (ତେଜ) ରୂପିଣୀ; ଏବଂ ସୋମ-ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଅଗ୍ନି ରୂପେ ଭବନ୍ତି। ସୋମାତ୍ମିକା ହୋଇ ସେ ଔଷଧିମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି—କଳ୍ପବୃକ୍ଷର ପୁଷ୍ପ-ଫଳ, ଲତା-ଗୁଲ୍ମ ସ୍ୱରୂପେ; ଔଷଧ-ଭେଷଜ ସ୍ୱରୂପେ; ଅମୃତରୂପେ; ଦେବମାନଙ୍କୁ ମହାସ୍ତୋମ ଯାଗଫଳ ପ୍ରଦାନକାରିଣୀ; ଅମୃତରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ, ଅନ୍ନରେ ପଶୁମାନଙ୍କୁ, ତୃଣରେ ତତ୍ତତ୍ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି ଜନାଇଥାନ୍ତି॥୧୧–୧୩॥
That Goddess becomes threefold, having power as her seat: the power of will, the power of action, and the power that is immediate (direct) power. The power of will becomes threefold: having the nature of Śrī, Bhūmi, and Nīlā; having the form of auspiciousness; having the form of splendour; she becomes the forms of Soma, Sūrya, and Agni. As Soma in nature she brings forth the plants—having the nature of the wish-fulfilling tree’s flowers and fruits, of creepers and shrubs; having the nature of medicines and remedies; being of the form of nectar; granting to the gods the fruit of great Soma-rites; producing satisfaction by nectar for the gods, by food for cattle, by grass for each respective living being.