Ganapati
ଗଣପତି ଉପନିଷଦ (ଗଣପତ୍ୟଥର୍ବଶୀର୍ଷ) ଅଥର୍ବବେଦ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଏକ ଛୋଟ କିନ୍ତୁ ଗଭୀର ଦାର୍ଶନିକ ଉପନିଷଦ। ଏଥିରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ କେବଳ ଶୁଭାରମ୍ଭର ଦେବତା ଭାବେ ନୁହେଁ, ପରବ୍ରହ୍ମ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଭାବେ ପ୍ରତିପାଦନ କରାଯାଇଛି। ଉପନିଷଦୀୟ ଶୈଳୀରେ ଦେବରୂପ ଅଦ୍ୱୈତ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ପ୍ରତୀକ ଓ ପ୍ରକାଶ—ଦୁହେଁ ଭାବେ ବୁଝାଯାଏ। ଇତିହାସତଃ ଏହା ଉତ୍ତରକାଳୀନ ଉପନିଷଦ ପରମ୍ପରାର ଅଂଶ ଏବଂ ଗଣପତ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ବିଶେଷ ପ୍ରଚଳିତ; ଶୈବ ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ ଗଣେଶ ‘ପ୍ରଥମ ପୂଜ୍ୟ’ ଓ ଶିବୋପାସନାର ଦ୍ୱାର ଭାବେ ମାନ୍ୟ। ପାଠ୍ୟରେ ତାଦାତ୍ମ୍ୟବାକ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ରସାଧନା ଓ ବିଶ୍ୱତତ୍ତ୍ୱ ଦାବି ଏକାତ୍ମ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। ମୁଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷା: ଗଣପତି ସୃଷ୍ଟି–ସ୍ଥିତି–ଲୟର ଅଧିଷ୍ଠାନ; ବ୍ୟକ୍ତ–ଅବ୍ୟକ୍ତର ଆଧାର। ‘ଓଁ’ ଓ ‘ଗଂ’ ବୀଜମନ୍ତ୍ରର ଜପ–ଧ୍ୟାନ ଆତ୍ମବୋଧର ଉପାୟ। ‘ବିଘ୍ନ’ ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଅବିଦ୍ୟା; ତାହାର ନିବୃତ୍ତି ହିଁ ମୋକ୍ଷର ସାର।
Start ReadingKey Teachings
- Gaṇapati as Brahman: the deity is identified with the supreme
all-pervading reality (parama-brahman).
- Gaṇapati as Ātman: the inner Self of all beings; realization is self-knowledge.
- Non-dual vision: the manifest (vyakta) and unmanifest (avyakta) are expressions of one reality.
- Cosmogonic sovereignty: Gaṇapati as source
sustainer
and dissolver of the cosmos.
- Mantra as upāya (means): praṇava (Oṁ) and bīja (gaṁ) as contemplative instruments for realization.
- Removal of obstacles as removal of avidyā: the deepest “vighna” is ignorance; liberation is its cessation.
- Unity of bhakti and jñāna: devotion to form leads to insight into formless reality.
- Sacred speech (vāk) and sound-symbolism: phonemes and mantra encode metaphysical truth.
- Iconography as philosophy: tusk
trunk
and belly interpreted as signs of non-dual fullness and discriminative power.
Verses of the Ganapati
18 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.
Verse 1
ॐ नमस्ते गणपतये । त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि । त्वमेव केवलं कर्तासि । त्वमेव केवलं धर्तासि । त्वमेव केवलं हर्तासि । त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि । त्वं साक्षादात्मासि नित्यम् । ऋतं वच्मि । सत्यं वच...
ଓଁ ନମସ୍ତେ ଗଣପତୟେ। ତୁମେ ହିଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ତତ୍ତ୍ୱ। ତୁମେ ହିଁ ଏକମାତ୍ର କର୍ତ୍ତା; ତୁମେ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଧାରକ-ପୋଷକ; ତୁମେ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ହର୍ତ୍ତା-ସଂହାରକ। ତୁମେ ହିଁ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ସର୍ବ—ବ୍ରହ୍ମ। ତୁମେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଆତ୍ମା, ନିତ୍ୟ। ମୁଁ ଋତ (ଧର୍ମ-ନିୟମ) କହୁଛି; ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି॥
Brahman–Ātman identity; īśvara as pratyakṣa-tattva; satya/ṛta as dharmic truthfulnessVerse 2
ॐ नमस्ते गणपतये । त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि । त्वमेव केवलं कर्तासि । त्वमेव केवलं धर्तासि । त्वमेव केवलं हर्तासि । त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि । त्वं साक्षादात्मासि नित्यम् । ऋतं वच्मि । सत्यं वच...
ଓଁ ନମସ୍ତେ ଗଣପତୟେ। ତୁମେ ହିଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ତତ୍ତ୍ୱ। ତୁମେ ହିଁ ଏକମାତ୍ର କର୍ତ୍ତା; ତୁମେ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଧାରକ-ପୋଷକ; ତୁମେ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ହର୍ତ୍ତା-ସଂହାରକ। ତୁମେ ହିଁ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ସର୍ବ—ବ୍ରହ୍ମ। ତୁମେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଆତ୍ମା, ନିତ୍ୟ। ମୁଁ ଋତ (ଧର୍ମ-ନିୟମ) କହୁଛି; ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି॥
Brahman–Ātman identity; īśvara as pratyakṣa-tattva; satya/ṛta as dharmic truthfulnessVerse 3
ॐ नमस्ते गणपतये । त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि । त्वमेव केवलं कर्तासि । त्वमेव केवलं धर्तासि । त्वमेव केवलं हर्तासि । त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि । त्वं साक्षादात्मासि नित्यम् । ऋतं वच्मि । सत्यं वच...
ଓଁ ନମସ୍ତେ ଗଣପତୟେ। ତୁମେ ହିଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ତତ୍ତ୍ୱ। ତୁମେ ହିଁ ଏକମାତ୍ର କର୍ତ୍ତା; ତୁମେ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଧାରକ-ପୋଷକ; ତୁମେ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ହର୍ତ୍ତା-ସଂହାରକ। ତୁମେ ହିଁ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ସର୍ବ—ବ୍ରହ୍ମ। ତୁମେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଆତ୍ମା, ନିତ୍ୟ। ମୁଁ ଋତ (ଧର୍ମ-ନିୟମ) କହୁଛି; ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି॥
Brahman–Ātman identity; īśvara as pratyakṣa-tattva; satya/ṛta as dharmic truthfulnessVerse 4
अव त्वं माम् । अव वक्तारम् । अव श्रोतारम् । अव दातारम् । अव धातारम् । अवानूचानम् अव शिष्यम् । अव पश्चात्तात् । अव पुरस्तात् । अवोत्तरात्तात् । अव दक्षिणात्तात् । अव चोर्ध्वात्तात् । अवाधरात्तात् । सर्...
ହେ ଦେବ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ବକ୍ତାକୁ ରକ୍ଷା କର। ଶ୍ରୋତାକୁ ରକ୍ଷା କର। ଦାତାକୁ ରକ୍ଷା କର। ଧାରକକୁ ରକ୍ଷା କର। ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିବା/ପାଠ କରୁଥିବାକୁ ରକ୍ଷା କର; ଶିଷ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କର। ପଛଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କର; ସାମ୍ନାଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କର; ଉତ୍ତରରୁ ରକ୍ଷା କର; ଦକ୍ଷିଣରୁ ରକ୍ଷା କର; ଉପରୁ ରକ୍ଷା କର; ତଳରୁ ରକ୍ଷା କର। ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୋତେ କାହାଳି—ସମନ୍ତାତ୍ ରକ୍ଷା କର।
Īśvara-anugraha (divine protection/grace) and sarvato-rakṣā (all-directional guardianship)Verse 5
त्वं वाङ्मयस् त्वं चिन्मयः । त्वम् आनन्दमयस् त्वं ब्रह्ममयः । त्वं सच्चिदानन्दाद्वितीयोऽसि । त्वं प्रत्यक्षं ब्रह्मासि । त्वं ज्ञानमयो विज्ञानमयोऽसि ॥५॥
ତୁମେ ବାଙ୍ମୟ; ତୁମେ ଚିନ୍ମୟ। ତୁମେ ଆନନ୍ଦମୟ; ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମମୟ। ତୁମେ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦର ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ତୁମେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବ୍ରହ୍ମ। ତୁମେ ଜ୍ଞାନମୟ; ତୁମେ ବିଜ୍ଞାନମୟ (ବିବେକ-ଜ୍ଞାନମୟ)।
Brahman as Sat–Cit–Ānanda; non-duality (advaita) and pratyakṣa-brahma (immediacy of the Absolute)Verse 6
सर्वं जगदिदं त्वत्तो जायते । सर्वं जगदिदं त्वत्तस्तिष्ठति । सर्वं जगदिदं त्वयि लयमेष्यति । सर्वं जगदिदं त्वयि प्रत्येति । त्वं भूमिरापोऽनलोऽनिलो नभः । त्वं चत्वारि वाक्पदानि । त्वं गुणत्रयातीतः । त्वं...
ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଅବସ୍ଥିତ ରହେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଲୟ ପାଇବ। ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମ ପାଖକୁ ଫେରିଆସେ। ତୁମେ ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ। ତୁମେ ବାଣୀର ଚାରି ପଦ (ପରା, ପଶ୍ୟନ୍ତୀ, ମଧ୍ୟମା, ବୈଖରୀ)। ତୁମେ ଗୁଣତ୍ରୟାତୀତ। ତୁମେ ଅବସ୍ଥାତ୍ରୟାତୀତ। ତୁମେ ଦେହତ୍ରୟାତୀତ। ତୁମେ କାଳତ୍ରୟାତୀତ। ତୁମେ ନିତ୍ୟ ମୂଳାଧାରରେ ସ୍ଥିତ। ତୁମେ ଶକ୍ତିତ୍ରୟାତ୍ମକ। ଯୋଗୀମାନେ ନିତ୍ୟ ତୁମକୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମା; ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁ; ତୁମେ ରୁଦ୍ର; ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର; ତୁମେ ଅଗ୍ନି; ତୁମେ ବାୟୁ; ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ତୁମେ ଚନ୍ଦ୍ର; ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମ—ଭୂଃ, ଭୁବଃ, ସ୍ୱଃ—ଓମ୍।
Brahman/Īśvara as jagat-kāraṇa (cause of the universe), pañcabhūta-adhisthāna, turīya (beyond three states), and sarva-devatā-ātmabhāva (all-deities-as-one)Verse 7
गणादिं पूर्वमुच्चार्य वर्णादिंस्तदनन्तरम् । अनुस्वारः परतरः । अर्धेन्दुलसितम् । तारेण ऋद्धम् । एतत्तव मनुस्वरूपम् ॥७॥
ପ୍ରଥମେ ‘ଗଣ’ର ଆଦି ଅକ୍ଷର ‘ଗ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତଦନନ୍ତରେ ‘ବର୍ଣ୍ଣ’ର ଆଦି ଅକ୍ଷର ‘ଅ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କର; ପରେ ଅନୁସ୍ୱାର ଆସେ। ଏହା ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ତାର (ଓଂକାର)ରେ ସମୃଦ୍ଧ। ଏହି ତୁମର ମନ୍ତ୍ରସ୍ୱରୂପ॥୭॥
Mantra (śabda) as a revelatory form of the deity; nāda-brahmanVerse 8
गकारः पूर्वरूपम् । अकारो मध्यमरूपम् । अनुस्वारश्चान्त्यरूपम् । बिन्दुरुत्तररूपम् । नादः सन्धानम् । संहिता सन्धिः । सैषा गणेशविद्या ॥८॥
‘ଗ’କାର ପୂର୍ବରୂପ; ‘ଅ’କାର ମଧ୍ୟରୂପ; ଅନୁସ୍ୱାର ଅନ୍ତ୍ୟରୂପ; ବିନ୍ଦୁ ଉତ୍ତରରୂପ; ନାଦ ସନ୍ଧାନ; ସଂହିତା ହିଁ ସନ୍ଧି। ଏହିଏ ଗଣେଶବିଦ୍ୟା॥୮॥
Upāsanā-vidyā via bīja-mantra; śabda-brahman / nādaVerse 9
गणक ऋषिः । निचृद्गायत्री छन्दः । श्रीमहागणपतिर्देवता । ॐ गं गणपतये नमः ॥९॥
ଗଣକ ଋଷି; ନିଚୃଦ୍-ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦ; ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତି ଦେବତା। ‘ଓଂ ଗଂ ଗଣପତୟେ ନମଃ’॥୯॥
Upāsanā (devatā-mantra) as a means to inner purification and realizationVerse 10
एकदन्ताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि । तन्नो दन्तिः प्रचोदयात् ॥१०॥
ଏକଦନ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ଜାଣୁ; ବକ୍ରତୁଣ୍ଡଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁ। ସେଇ ଦନ୍ତୀ (ଗଜାନନ) ଆମକୁ ପ୍ରେରିତ କରୁନ୍ତୁ।
Brahman (saguṇa-upāsanā leading toward brahma-jñāna)Verse 11
एकदन्तं चतुर्हस्तं पाशमङ्कुशधारिणम् । रदं च वरदं हस्तैर्बिभ्राणं मूषकध्वजम् । रक्तं लम्बोदरं शूर्पकर्णकं रक्तवाससम् । रक्तगन्धानुलिप्ताङ्गं रक्तपुष्पैः सुपूजितम् । भक्तानुकम्पिनं देवं जगत्कारणमच्युतम्...
ଏକଦନ୍ତ, ଚତୁର୍ହସ୍ତ, ପାଶ ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଧାରଣକାରୀ; ହସ୍ତେ ଦନ୍ତ ଓ ବରଦମୁଦ୍ରା ଧରି, ମୂଷକଧ୍ୱଜଧାରୀ। ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, ଲମ୍ବୋଦର, ଶୂର୍ପକର୍ଣ୍ଣ, ରକ୍ତବସ୍ତ୍ରଧାରୀ; ରକ୍ତଗନ୍ଧରେ ଅନୁଲିପ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ରକ୍ତପୁଷ୍ପରେ ସୁପୂଜିତ। ଭକ୍ତାନୁକମ୍ପୀ ଦେବ, ଜଗତର ଅଚ୍ୟୁତ କାରଣ; ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିରେ ଆବିର୍ଭୂତ, ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷରୁ ପର। ଯେ ନିତ୍ୟ ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରେ, ସେ ଯୋଗୀ—ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
Brahman (Īśvara as jagat-kāraṇa; transcendence of prakṛti/puruṣa; upāsanā leading toward mokṣa)Verse 12
एकदन्तं चतुर्हस्तं पाशमङ्कुशधारिणम् । रदं च वरदं हस्तैर्बिभ्राणं मूषकध्वजम् । रक्तं लम्बोदरं शूर्पकर्णकं रक्तवाससम् । रक्तगन्धानुलिप्ताङ्गं रक्तपुष्पैः सुपूजितम् । भक्तानुकम्पिनं देवं जगत्कारणमच्युतम्...
ଏକଦନ୍ତ, ଚତୁର୍ହସ୍ତ, ପାଶ ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଧାରଣକାରୀ; ହସ୍ତେ ଦନ୍ତ ଓ ବରଦମୁଦ୍ରା ଧରି, ମୂଷକଧ୍ୱଜଧାରୀ। ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, ଲମ୍ବୋଦର, ଶୂର୍ପକର୍ଣ୍ଣ, ରକ୍ତବସ୍ତ୍ରଧାରୀ; ରକ୍ତଗନ୍ଧରେ ଅନୁଲିପ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ରକ୍ତପୁଷ୍ପରେ ସୁପୂଜିତ। ଭକ୍ତାନୁକମ୍ପୀ ଦେବ, ଜଗତର ଅଚ୍ୟୁତ କାରଣ; ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିରେ ଆବିର୍ଭୂତ, ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷରୁ ପର। ଯେ ନିତ୍ୟ ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରେ, ସେ ଯୋଗୀ—ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
Mokṣa (via upāsanā culminating in jñāna; Īśvara as jagat-kāraṇa and transcendent)Verse 13
एकदन्तं चतुर्हस्तं पाशमङ्कुशधारिणम् । रदं च वरदं हस्तैर्बिभ्राणं मूषकध्वजम् । रक्तं लम्बोदरं शूर्पकर्णकं रक्तवाससम् । रक्तगन्धानुलिप्ताङ्गं रक्तपुष्पैः सुपूजितम् । भक्तानुकम्पिनं देवं जगत्कारणमच्युतम्...
(ଗଣପତିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ) ଏକଦନ୍ତ, ଚତୁର୍ହସ୍ତ, ପାଶ ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଧାରଣକାରୀ; ଭଙ୍ଗ ଦନ୍ତ (ରଦ) ଓ ବରଦମୁଦ୍ରା ହସ୍ତେ ବିଭ୍ରାଣ, ମୂଷକଧ୍ୱଜଧାରୀ। ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, ଲମ୍ବୋଦର, ଶୂର୍ପକର୍ଣ୍ଣ, ରକ୍ତବସ୍ତ୍ରଧାରୀ; ରକ୍ତସୁଗନ୍ଧରେ ଅନୁଲିପ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ରକ୍ତପୁଷ୍ପରେ ସୁପୂଜିତ। ଭକ୍ତାନୁକମ୍ପୀ ଦେବ, ଜଗତର ଅଚ୍ୟୁତ କାରଣ; ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିରେ ଆବିର୍ଭୂତ, ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷରୁ ପର। ଯେ ନିତ୍ୟ ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରେ, ସେ ଯୋଗୀ—ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
Brahman (Īśvara) as the jagat-kāraṇa; saguna-upāsanā leading toward mokṣaVerse 14
एकदन्तं चतुर्हस्तं पाशमङ्कुशधारिणम् । रदं च वरदं हस्तैर्बिभ्राणं मूषकध्वजम् । रक्तं लम्बोदरं शूर्पकर्णकं रक्तवाससम् । रक्तगन्धानुलिप्ताङ्गं रक्तपुष्पैः सुपूजितम् । भक्तानुकम्पिनं देवं जगत्कारणमच्युतम्...
(ଗଣପତିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର) ଏକଦନ୍ତ, ଚତୁର୍ହସ୍ତ, ପାଶ ଓ ଅଙ୍କୁଶଧାରୀ; ରଦ (ଭଙ୍ଗଦନ୍ତ) ଓ ବରଦମୁଦ୍ରା ହସ୍ତେ ବିଭ୍ରାଣ, ମୂଷକଧ୍ୱଜଧାରୀ। ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, ଲମ୍ବୋଦର, ଶୂର୍ପକର୍ଣ୍ଣ, ରକ୍ତବସ୍ତ୍ରଧାରୀ; ରକ୍ତସୁଗନ୍ଧରେ ଅନୁଲିପ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ରକ୍ତପୁଷ୍ପରେ ସୁପୂଜିତ। ଭକ୍ତାନୁକମ୍ପୀ ଦେବ, ଜଗତ୍କାରଣ ଅଚ୍ୟୁତ; ସୃଷ୍ଟ୍ୟାଦୌ ଆବିର୍ଭୂତ, ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷରୁ ପର। ଯେ ନିତ୍ୟ ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରେ, ସେ ଯୋଗୀ—ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
Upāsanā (saguṇa-brahma-dhyāna) as a means to purification and realizationVerse 15
नमो व्रातपतये नमो गणपतये नमः प्रमथपतये । नमस्तेऽस्तु लम्बोदराय एकदन्ताय विघ्नविनाशिने । शिवसुताय श्रीवरदमूर्तये नमः ॥१५॥
ବ୍ରାତପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଗଣପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ପ୍ରମଥପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଲମ୍ବୋଦର, ହେ ଏକଦନ୍ତ, ହେ ବିଘ୍ନବିନାଶୀ—ଆପଣଙ୍କୁ ନମୋ ନମଃ। ଶିବସୁତଙ୍କୁ, ଶ୍ରୀବରଦମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ॥୧୫॥
Īśvara-bhakti and śaraṇāgati (devotional surrender) as preparatory discipline (sādhana)Verse 16
एतदथर्वशीर्षं योऽधीते । स ब्रह्मभूयाय कल्पते । स सर्वविघ्नैर्न बाध्यते । स सर्वतः सुखमेधते । स पञ्चमहापापात् प्रमुच्यते । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायं प...
ଯେ ଏହି ଅଥର୍ବଶୀର୍ଷକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମଭାବ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ। କୌଣସି ବିଘ୍ନ ତାକୁ ବାଧେ ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସୁଖସମୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସେ ପଞ୍ଚ ମହାପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପାଠ କଲେ ଦିନକୃତ ପାପ ନଶେ; ପ୍ରାତଃ ପାଠ କଲେ ରାତ୍ରିକୃତ ପାପ ନଶେ। ସନ୍ଧ୍ୟା-ପ୍ରାତଃ ଉଭୟ ସମୟରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଲେ ପାପୀ ମଧ୍ୟ ପାପରହିତ ସମାନ ହୁଏ ଏବଂ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
Mokṣa through upāsanā leading to brahmabhāva; removal of vighna; pāpa-kṣaya (purification)Verse 17
इदमथर्वशीर्षमशिष्याय न देयम् । यो यदि मोहाद् दास्यति । स पापीयान् भवति ॥१७॥
ଏହି ଅଥର୍ବଶୀର୍ଷ ଅଶିଷ୍ୟକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି କେହି ମୋହବଶତଃ ଏହାକୁ (ଅଯୋଗ୍ୟକୁ) ଦେଇଦିଏ, ସେ ଅଧିକ ପାପୀ ହୁଏ।
Adhikāra (eligibility) and guru-śiṣya paramparā; protection of sacred instructionVerse 18
सहस्रावर्तनाद्यं यं काममधीते । तं तमनेन साधयेत् । अनेन गणपतिमभिषिञ्चति । स वाग्मी भवति । चतुर्थ्यामनश्नन् जपति । स विद्यावान् भवति । इत्यथर्वणवाक्यम् । ब्रह्माद्याचरणं विद्यान्न बिभेति कदाचनेति । यो द...
ହଜାର ଆବୃତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଯେ ଯେଉଁ କାମନା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଅଧ୍ୟୟନ/ଜପ କରେ, ସେ ସେହି କାମନାକୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ସାଧନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଗଣପତିଙ୍କ ଅଭିଷେକ କରାଯାଏ; ସାଧକ ବାଗ୍ମୀ ହୁଏ। ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ଉପବାସରେ ଜପ କଲେ ସେ ବିଦ୍ୟାବାନ ହୁଏ—ଏହା ଅଥର୍ବଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ। ବ୍ରହ୍ମାଦି ଆଚାରପରମ୍ପରା ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କେବେ ଭୟ ପାଏ ନାହିଁ। ଯେ ଦୂର୍ବାଙ୍କୁରରେ ଯଜନ କରେ, ସେ ବୈଶ୍ରବଣ (କୁବେର) ସମାନ ହୁଏ। ଯେ ଲାଜା (ଭୁନା ଧାନ) ଦ୍ୱାରା ଯଜନ କରେ, ସେ ଯଶସ୍ବୀ ଓ ମେଧାବୀ ହୁଏ। ଯେ ହଜାର ମୋଦକରେ ଯଜନ କରେ, ସେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଏ। ଯେ ଘୃତ ଓ ସମିଧାରେ ଯଜନ କରେ, ସେ ସବୁକିଛି ଲଭେ—ସବୁକିଛି ଲଭେ। ଆଠ ଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଲେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ଚ୍ଚସ୍ବୀ ହୁଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ମହାନଦୀରେ କିମ୍ବା ପ୍ରତିମା ସନ୍ନିଧିରେ ଜପ କଲେ ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧ ହୁଏ। ସେ ମହାବିଘ୍ନ, ମହାଦୋଷ, ମହାପାପ ଓ ମହାପ୍ରତ୍ୟବାୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଯେ ଏଭଳି ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବବିଦ ହୁଏ—ସର୍ବବିଦ ହୁଏ। ଇତି ଉପନିଷତ୍।
Upāsanā and mantra-siddhi as preparatory means; vighna-nivṛtti; citta-śuddhi; movement from kāmya results toward jñānaRead Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.