
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ସଂବାଦରୂପେ ଧର୍ମତତ୍ତ୍ୱର ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ ସାରସ୍ୱତ କହନ୍ତି—ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତି ପରେ ହରି (ବାମନ/ତ୍ରିବିକ୍ରମ) ବଳିଙ୍କୁ ତୃତୀୟ ପଦର ଅବଶିଷ୍ଟ ‘ଋଣ’ ସ୍ମରଣ କରାନ୍ତି; ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରା ଦାନ ଧର୍ମପୂର୍ବକ ପୂରଣ କରିବା ନୀତିଗତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ବଳିଙ୍କ ପୁତ୍ର ବାଣ ପ୍ରଶ୍ନ କରେ—ବାମନ ରୂପେ ଅଳ୍ପ ମାଗି ପରେ ବିଶ୍ୱରୂପେ ତୃତୀୟ ପଦ ନେବା କି ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ? ସତ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ଓ ସାଧୁଙ୍କ ଆଚରଣ କେମିତି ହେବ? ଜନାର୍ଦନ ଯୁକ୍ତିସହ ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି—ମାପିକରି ମାଗାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ବଳି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; ତେଣୁ ଏହା ଅନ୍ୟାୟ ନୁହେଁ, ବଳିଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକାରୀ। ଏହାର ଫଳରେ ବଳି ସୁତଳ/ମହାତଳରେ ବାସ ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ଆଗାମୀ ଏକ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶ୍ୱାସନ ମଧ୍ୟ ମିଳେ। ତ୍ରିବିକ୍ରମ ବଳିଙ୍କୁ ସୁତଳରେ ବସିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ନିଜେ ବଳିଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସଦା ସନ୍ନିହିତ ରହିବେ ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରନ୍ତି। ଅଧ୍ୟାୟରେ ଦୀପ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶୁଭୋତ୍ସବର ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟ ଅଛି—ବଳିଙ୍କ ନାମ ସହ ଜଡିତ ଏହି ଦୀପୋତ୍ସବ ସାମୂହିକ ପୂଜା ଓ ଲୋକକଲ୍ୟାଣ ବଢ଼ାଏ। ଶେଷର ଫଳଶ୍ରୁତି କହେ—ସ୍ମରଣ, ଶ୍ରବଣ, ପାଠରେ ପାପକ୍ଷୟ ହୁଏ, ଶିବ ଓ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତି ସ୍ଥିର ହୁଏ; ପାଠକଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଅଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କୁ ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
Verse 1
राजोवाच । गृहीत्वा दक्षिणां दैत्यान्महाविष्णुर्जनार्दनः । चकार किं ममाचक्ष्व परं कौतूहलं हि मे
ରାଜା କହିଲେ—ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରି ମହାବିଷ୍ଣୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କ’ଣ କଲେ? କହ; ମୋର କୌତୁହଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼।
Verse 2
सारस्वत उवाच । एवं स्तुतः सुरैर्देवो गृहीत्वा मेदिनीं हरिः । बलिं निर्वासयामास संपूर्णे यज्ञकर्मणि । यज्ञांते दक्षिणां लब्ध्वा संपूर्णोऽभूदथाध्वरः
ସାରସ୍ୱତ କହିଲେ—ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏଭଳି ସ୍ତୁତ ହୋଇ ହରି ପୃଥିବୀକୁ ଅଧିକାର କଲେ ଏବଂ ଯଜ୍ଞକର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ବଳିଙ୍କୁ ନିର୍ବାସିତ କଲେ। ଯଜ୍ଞାନ୍ତେ ଦକ୍ଷିଣା ଲଭିଲେ ସେଇ ଅଧ୍ୱର ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
Verse 3
भगवानप्यसंपूर्णे तृतीये तु क्रमे विभुः । समभ्येत्य बलिं प्राह ईषत्प्रस्फुरिताधरः
ତୃତୀୟ ପଦକ୍ରମ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ଭଗବାନ ବଳିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ; ତାଙ୍କ ଓଠ ଅଳ୍ପ କମ୍ପିତ ଥିଲା।
Verse 4
ऋणे भवति दैत्येन्द्र बंधनं घोरदर्शनम् । त्वं पूरय पदं तन्मे नोचेद्बन्धं प्रतीच्छ भोः
ହେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର! ଋଣ ଶେଷ ରହିଲେ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ଧନ ହୁଏ। ମୋର ସେଇ ପଦ ପୂରଣ କର; ନହେଲେ, ହେ ଭୋଃ, ବନ୍ଧନ ଗ୍ରହଣ କର।
Verse 5
तन्मुरारिवचः श्रुत्वा पुरो भूत्वा बलेः सुतः । बाणो वामनमाचष्टे तदा तं विश्वरूपिणम्
ମୁରାରିଙ୍କ ସେଇ ବଚନ ଶୁଣି ବଳିଙ୍କ ପୁତ୍ର ବାଣ ଆଗକୁ ଆସି, ସେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ବାମନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲା।
Verse 6
कृत्वा महीमल्पतरां वपुः कृत्वा तु वामनम् । पदत्रयं याचयित्वा विश्वरूपमगाः कथम्
ପୃଥିବୀକୁ ଅଳ୍ପ କରି ବାମନଦେହ ଧାରଣ କରି ତୁମେ ତିନି ପଦ ଯାଚିଲ; ତେବେ ପରେ କିପରି ବିଶ୍ୱରୂପ ହେଲ?
Verse 7
यदि तृतीयं क्रमणं याचसे जगदीश्वर । पुनर्वामनतां याहि बलिर्दास्यति तत्पदम्
ହେ ଜଗଦୀଶ୍ୱର, ଯଦି ତୁମେ ତୃତୀୟ ପଦକ୍ରମ ଯାଚୁଛ, ତେବେ ପୁଣି ବାମନରୂପକୁ ଯାଅ; ବଳି ସେହି ବାମନକୁ ହିଁ ସେ ପଦ ଦେବ।
Verse 8
यादृग्विधाय बलिना वामनायोदकं कृतम् । तत्तादृशाय दातव्यमथ किं विश्वरूपिणे
ବଳି ବାମନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେପରି ଉଦକଦାନ କରିଥିଲେ, ସେହିପରି ତାହା ସେହି ରୂପର ଲୋକଙ୍କୁ ହିଁ ଦେବା ଉଚିତ; ବିଶ୍ୱରୂପୀଙ୍କୁ ଦେବାର କ’ଣ ଅଧିକାର?
Verse 9
भवत्कृतमिदं विश्वं विश्वस्मिन्वर्तते बलिः । छद्मना नैव गृह्णन्ति साधवो ये महेश्वर
ହେ ମହେଶ୍ୱର, ଏହି ବିଶ୍ୱ ତୁମ ସୃଷ୍ଟି, ଏବଂ ବଳି ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ହିଁ ଅବସ୍ଥିତ; ସାଧୁଜନ ଛଳରେ କେବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
Verse 10
जगदेतज्जगन्नाथ तावकं यदि मन्यसे । ज्ञात्वा बलिममर्यादं भवद्भक्तिपराङ्मुखम्
ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଯଦି ତୁମେ ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ନିଜର ବୋଲି ମନେ କର, ତେବେ ବଳିକୁ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଲଂଘନକାରୀ ଓ ତୁମ ଭକ୍ତିରୁ ପରାଙ୍ମୁଖ ବୋଲି ଜାଣି…
Verse 11
कंठपाशेन निष्कास्य केन वै वार्यते भवान् । गोपालमन्यं कुरुते रक्षणाय च गोपतिः । सुतृणं चारयन्पूर्वो गोपः किं कुरुते तदा
ଯଦି ତୁମେ କଣ୍ଠପାଶ ଲଗାଇ ତାକୁ ବାହାର କରିଦେଉ, ତେବେ ତୁମକୁ କିଏ ରୋକିବ? ଗୋପତି ରକ୍ଷାର୍ଥେ ଅନ୍ୟ ଗୋପାଳକୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ, ପୂର୍ବ ଗୋପାଳ—ଯେ କେବଳ ସୁତୃଣ ଚରାଏ—ସେତେବେଳେ କ’ଣ କରିପାରିବ?
Verse 12
इत्येवमुक्ते तेनाथ वचने बलिसूनुना । प्रोवाच भगवान्वाक्यमादिकर्ता जनार्दनः
ବଲିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏପରି କହିଲା ପରେ, ଆଦିକର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ୍ ଜନାର୍ଦନ ଏହି ବଚନରେ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ।
Verse 13
यान्युक्तानि वचांसीत्थं त्वया बालेन सांप्रतम् । तेषां त्वं हेतुसंयुक्तं शृणु प्रत्युत्तरं मम
ହେ ବାଳକ! ତୁମେ ଏମାତ୍ର ଯେପରି ଭାବେ କହିଥିବା ବଚନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ, କାରଣସହିତ ମୋ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଏବେ ଶୁଣ।
Verse 14
पूर्वमुक्तस्तव पिता मया बाण पदत्रयम् । देहि मह्यं प्रमाणेन तदेतत्समनुष्ठितम्
ହେ ବାଣ! ପୂର୍ବେ ମୁଁ ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ‘ତିନି ପଦ’ ଭୂମି ମାଗିଥିଲି; ଯଥାଯଥ ପ୍ରମାଣରେ ଦେଖାଅ ଯେ ଏହା ସତ୍ୟରେ ବିଧିବତ୍ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା।
Verse 15
किं न वेत्ति प्रमाणं मे बलिस्तव पिता सुत । बलेरपि हितार्थाय कृतमेतत्पदत्रयम्
ହେ ପୁତ୍ର! ତୁମ ପିତା ବଲି କି ମୋର ସତ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ? ଏହି ‘ତିନି ପଦ’ କାର୍ଯ୍ୟ ତ ବଲିଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା।
Verse 16
तस्माद्यन्मम बालेय त्वत्पित्रांऽबु करे महत् । दत्तं तेनास्य सुतले कल्पं यावद्वसिष्यति
ଏହେତୁ, ହେ ପ୍ରିୟ ବାଳକ, ତୋର ପିତା ଜଲାର୍ଘ୍ୟ ସହିତ ମୋ ହସ୍ତରେ ଯେ ମହାଦାନ ଅର୍ପଣ କଲେ, ତାହାର ଫଳରେ ସେ କଳ୍ପପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁତଳରେ ବସିବେ।
Verse 17
गते मन्वन्तरे बाण श्राद्धदेवस्य साम्प्रतम् । सावर्णिके त्वागते च बलिरिन्द्रो भविष्यति
ହେ ବାଣ, ଶ୍ରାଦ୍ଧଦେବଙ୍କ ବର୍ତ୍ତମାନ ମନ୍ୱନ୍ତର ଗତ ହେଲେ ଏବଂ ସାବର୍ଣ୍ଣିକ ମନ୍ୱନ୍ତର ଆସିଲେ, ବଳି ଇନ୍ଦ୍ର ହେବେ।
Verse 18
इति प्रोक्त्वा बलिसुतं बाणं देवस्त्रिविक्रमः । प्रोवाच बलिमभ्येत्य वचनं मधुराक्षरम्
ଏପରି ବଳିପୁତ୍ର ବାଣଙ୍କୁ କହି, ତ୍ରିବିକ୍ରମ ଦେବତା ବଳିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ମଧୁର ଓ ସୁକୋମଳ ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
Verse 19
श्रीभगवानुवाच । अपूर्णदक्षिणे यागे गच्छ राजन्महातलम् । सुतलंनाम पातालं वस तत्र निरामयः
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ହେ ରାଜନ୍, ଯାଗର ଦକ୍ଷିଣା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଗଲା; ତେଣୁ ମହାତଳକୁ ଯାଅ। ‘ସୁତଳ’ ନାମକ ପାତାଳରେ ସେଠାରେ ନିରାମୟ ହୋଇ ବସ।
Verse 20
बलिरुवाच । सुतलस्थस्य मे नाथ कथं चरणयोस्तव । दर्शनं पूजनं भोगो निवसामि यथासुखम्
ବଳି କହିଲେ—ହେ ନାଥ, ମୁଁ ଯଦି ସୁତଳରେ ରହିବି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣଦର୍ଶନ, ପୂଜା ଓ ଆପଣଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟର ଆନନ୍ଦ ମୋତେ କିପରି ମିଳିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସୁଖେ ବସିପାରିବି?
Verse 21
श्रीभगवानुवाच । दैत्येन्द्र हदये नित्यं तावके निवसाम्यहम् । अतस्ते दर्शनं प्राप्तः पुनः स्थास्ये तवान्तिकम्
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ— ହେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର! ମୁଁ ସଦା ତୁମ ହୃଦୟରେ ବସୁଛି। ତେଣୁ ତୁମେ ମୋ ଦର୍ଶନ ପାଇଲ; ପୁନର୍ବାର ମୁଁ ତୁମ ସମୀପରେ ରହିବି।
Verse 22
तथान्यमुत्सवं पुण्यं वृत्ते शक्रमहोत्सवे । दीपप्रतिपन्नामाऽसौ तत्र भावी महोत्सवः
ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ମହୋତ୍ସବ ସମାପ୍ତ ହେଲେ ସେଠାରେ ଆଉ ଏକ ପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ସବ ଉଦ୍ଭବିବ। ‘ଦୀପ-ପ୍ରତିପନ୍ନା’ ନାମରେ ସେ ମହୋତ୍ସବ ଭବିଷ୍ୟତରେ ହେବ।
Verse 23
तत्र त्वां नरशार्दूला हृष्टाः पुष्टाः स्वलंकृताः । पुष्पदीपप्रदानेन अर्चयिष्यंति यत्नतः
ସେଠାରେ, ହେ ନରଶାର୍ଦୂଳ! ଲୋକେ ହର୍ଷିତ, ସମୃଦ୍ଧ ଓ ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ପୁଷ୍ପ ଓ ଦୀପ ଅର୍ପଣ କରି ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ତୁମକୁ ପୂଜିବେ।
Verse 24
तत्रोत्सवः पुण्यतमो भविष्यति धरातले । तव नामांकितो दैत्य तेन त्वं वत्सरं सुखी
ସେଠାର ଉତ୍ସବ ଧରାତଳରେ ସର୍ବାଧିକ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ହେବ। ହେ ଦୈତ୍ୟ! ତାହା ତୁମ ନାମରେ ଅଙ୍କିତ ହେବ; ତେଣୁ ତୁମେ ଏକ ବର୍ଷ ସୁଖୀ ରହିବ।
Verse 25
भविष्यसि नरा ये तु दृढभक्तिसहा न्विताः । त्वामर्चयन्ति विधिवत्तेऽपि स्युः सुखभागिनः
ଯେ ନରମାନେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଧିମତେ ତୁମକୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସୁଖର ଭାଗୀ ହେବେ।
Verse 26
यथैव राज्यं भवतस्तु सांप्रतं तथैव सा भाव्यथ कौमुदीति । इत्येवमुक्त्वा मधुमदितीश्वरं निवासयित्वा सुतलं सभार्यकम्
“ତୁମର ରାଜ୍ୟ ଯେପରି ଏବେ ଅବିଚଳ ଅଛି, ସେପରି ‘କୌମୁଦୀ’ ନାମକ ସେଇ ଉତ୍ସବ ମଧ୍ୟ ଆଗାମୀକାଳେ ହେବ।” ଏମିତି କହି ମଧୁମର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ସେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରକୁ ପତ୍ନୀସହିତ ସୁତଳରେ ବସାଇଲେ।
Verse 27
उर्वी समादाय जगाम तूर्णं स शक्रसद्मामरसंघजुष्टम् । दत्त्वा मघोने मधुजित्त्रिविष्टपं कृत्वा तु देवान्मखभागभोगिनः
ପୃଥିବୀର ଭାର ଗ୍ରହଣ କରି ସେ ଶୀଘ୍ର ଅମରସଂଘସେବିତ ଶକ୍ରଧାମକୁ ଗଲେ। ପରେ ମଧୁଜିତ୍ ଜିତିଥିବା ତ୍ରିବିଷ୍ଟପକୁ ମଘବାନ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଦେଇ, ଦେବମାନଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞଭାଗର ଭୋଗୀ କରିଦେଲେ।
Verse 28
अन्तर्दधे विश्वपतिर्महेशः संपश्यतां वै वसुधाधिपानाम्
ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ହିଁ ବିଶ୍ୱପତି ମହେଶ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।
Verse 29
गृहीत्वेति बले राज्यं मनुपुत्रे नियोजितम् । द्वीपांतरे च ते दैत्याः प्रेषिताश्चाज्ञया स्वयम्
ଏଭଳି ବଳିଠାରୁ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇ ନେଇ ମନୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା। ଏବଂ ସେଇ ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱୀପାନ୍ତରକୁ ପ୍ରେଷିତ ହେଲେ।
Verse 30
पातालनिलया ये तु ते तत्रैव निवेशिताः । देवानां परमो हर्षः संजातो बलिनिग्रहे
ଯେମାନେ ପାତାଳନିବାସୀ ଥିଲେ ସେମାନେ ସେଠାରେ ହିଁ ବସାଯାଇଲେ। ବଳିଙ୍କ ନିଗ୍ରହ ହେବାରୁ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ହର୍ଷ ଜନ୍ମିଲା।
Verse 31
निवासाय पुनश्चक्रे वामनो वामनो मनः । तत्र क्षेत्रे स्वनगरे वामनः स न्युवास ह
ତେବେ ଭଗବାନ୍ ବାମନ ପୁନର୍ବାର ସେଠାରେ ନିବାସ କରିବାକୁ ମନ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ସେହି ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ନିଜ ନଗରରେ ଥିବା ପରି, ବାମନ ନିଶ୍ଚୟ ନିବାସ କଲେ।
Verse 32
सारस्वत उवाच । प्रादुर्भावस्ते कथितो नरेन्द्र पुण्यः शुचिर्वामनस्याघहारी । स्मृते यस्मिन्संश्रुते कीर्तिते च पापं यायात्संक्षयं पुण्यमेति
ସାରସ୍ୱତ କହିଲେ—ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର! ପାପହାରୀ ବାମନ ଭଗବାନଙ୍କର ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି। ଏହାକୁ ସ୍ମରଣ, ଶ୍ରବଣ କିମ୍ବା କୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ପାପ କ୍ଷୟ ହୁଏ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ।
Verse 33
ईश्वर उवाच । इति सारस्वतवचः श्रुत्वा भोजः स भूपतिः । नमस्कृत्य मुनिश्रेष्ठं पूजयामास भक्तितः
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ଏପରି ସାରସ୍ୱତଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ରାଜା ଭୋଜ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କଲେ।
Verse 34
ततो यथोक्तविधिना स भोजो नृपसत्तमः । वस्त्रापथक्षेत्र यात्रां परिवारजनैः सह । कृत्वा कृतार्थतां प्राप्तो जगामान्ते परं पदम्
ତାପରେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋଜ ଯଥୋକ୍ତ ବିଧିଅନୁସାରେ ପରିବାରଜନଙ୍କ ସହ ବସ୍ତ୍ରାପଥକ୍ଷେତ୍ର ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏଭଳି କୃତାର୍ଥ ହୋଇ ଶେଷରେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
Verse 35
एतन्मया पुण्यतमं प्रभासक्षेत्रे च वस्रापथमीरितं ते । श्रुत्वा पठित्वा परया समेतो भक्त्या तु विष्णोः पदमभ्युपैति
ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରରେ ଥିବା ବସ୍ତ୍ରାପଥର ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି। ଯେ ଏହାକୁ ପରମ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣେ ଓ ପାଠ କରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Verse 36
यथा पापानि धूयंते गंगावारिविगाहनात् । तथा पुराणश्रवणाद्दुरितानां विना शनम्
ଯେପରି ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ ପାପ ଧୋଇଯାଏ, ସେପରି ପୁରାଣ-ଶ୍ରବଣରେ ଦୁରିତ କର୍ମର ଧୀରେ ଧୀରେ ନାଶ ହୁଏ।
Verse 37
इदं रहस्यं परमं तवोक्तं न वाच्यमेतद्धरिभक्तिवर्जिते । द्विजस्य निन्दानिरतेऽतिपापे गुरावभक्ते कृतपापबुद्धौ
ଏହି ପରମ ରହସ୍ୟ ଆପଣ କହିଛନ୍ତି; ହରିଭକ୍ତିହୀନଙ୍କୁ ଏହା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେ ଅତିପାପୀ, ଦ୍ୱିଜନିନ୍ଦାରେ ରତ, ଗୁରୁପ୍ରତି ଅଭକ୍ତ ଏବଂ ପାପବୁଦ୍ଧିରେ ଲିନ—ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
Verse 38
इदं पठेद्यो नियतं मनुष्यः कृतभावनः । तस्य भक्तिः शिवे कृष्णे निश्चला जायते धुवम्
ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ନିୟମରେ, ଏକାଗ୍ରଭାବରେ, ଏହାକୁ ନିତ୍ୟ ପଢ଼େ—ତାହାର ଶିବ ଓ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ନିଶ୍ଚଳ ଭକ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ ଜନ୍ମେ।
Verse 39
तद्भक्त्या सकलानर्थान्प्राप्नोति पुरुषोत्तमः । पुराणवाचिने दद्याद्गोभूस्वर्णविभूषणम्
ସେଇ ଭକ୍ତିଦ୍ୱାରା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସମସ୍ତ ଇଷ୍ଟଫଳ ପାଏ। ପୁରାଣବାଚକଙ୍କୁ ଗୋ, ଭୂମି, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ଭୂଷଣ ଆଦି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
Verse 40
वित्तशाठ्यं न कर्तव्यं कुर्वन्दारिद्र्यमाप्नुयात् । त्रिःकृत्वा प्रपठञ्छृण्वंन्सर्वान्कामानवाप्नुयात्
ଧନ ବିଷୟରେ କଞ୍ଜୁସି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏମିତି କଲେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ତିନିଥର ପଢ଼ି ଓ ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ।