
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ସାରସ୍ୱତଙ୍କ ଉପଦେଶାନୁସାରେ ପୂଜାବିଧି-ଜ୍ଞାନ ପାଇଥିବା ବାମନ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୈବତକ ପର୍ବତର ସୁଶୋଭିତ ଅରଣ୍ୟରେ ବିହାର କରେ। ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ବୃକ୍ଷ ଓ ‘ଶୁଭଛାୟା’ଦାୟକ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଛି; ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ପାପକ୍ଷୟ ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଶିଖର ସମୀପରେ ସେ ପାଞ୍ଚ ଭୟଙ୍କର କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କୁ ଦେଖେ; ତପୋବଳରେ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟତା ଜାଣି, ମହାଦେବ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରବେଶ-ନିୟମ ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା କଥା ଶୁଣେ। ସେମାନେ ନିଜ ନାମ କହନ୍ତି—ଏକପାଦ, ଗିରିଦାରୁଣ, ମେଘନାଦ, ସିଂହନାଦ, କାଳମେଘ—ଏବଂ ଲୋକହିତ ପାଇଁ ବର ଦେଇ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି: ପର୍ବତପାର୍ଶ୍ୱ, ଶିଖର, ଭବାନୀ-ଶଙ୍କର ଅଞ୍ଚଳ, ବସ୍ତ୍ରାପଥ ସମ୍ମୁଖ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେଖା ତଟ। ପରେ ଦାମୋଦର-ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଆସେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣରେଖାକୁ ‘ସର୍ବତୀର୍ଥମୟୀ’ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି; ସେ ଭୁକ୍ତି–ମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ ଓ ରୋଗ-ଦାରିଦ୍ର୍ୟ-ପାପନାଶିନୀ। କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତ ଓ ଭୀଷ୍ମପଞ୍ଚକ ଆଚରଣ—ସ୍ନାନ, ଦୀପଦାନ, ନୈବେଦ୍ୟ, ମନ୍ଦିରକର୍ମ, ଜାଗରଣ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନ ଓ ଦୀନଦୁର୍ବଳ ସେବା—ବିଧିତ। ଫଳଶ୍ରୁତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସ୍ନାନ, ଦାମୋଦର ଦର୍ଶନ ଓ ଜାଗରଣଭକ୍ତିରେ ମହାପାପୀ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଅବହେଳାକାରୀ ହରିଲୋକ ପାଉନାହାନ୍ତି। ଶେଷରେ ଏହି ପୁରାଣକଥାର ପଠନ-ଶ୍ରବଣକୁ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାରକ ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି।
Verse 1
सारस्वत उवाच । अथासौ वामनो विप्रो लब्धज्ञानो भवार्चने । जगाम तद्वनं रम्यं गिरे रैवतकस्य यत्
ସାରସ୍ୱତ କହିଲେ—ତାପରେ ଭବରୂପ ଶିବଙ୍କ ଆରାଧନାରେ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ବାମନ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୈବତକ ପର୍ବତର ସେହି ରମ୍ୟ ବନକୁ ଗଲେ।
Verse 2
यत्र वृक्षा बहुविधा दीर्घशाखाः फलान्विताः । वटोदुम्बरबिल्वाश्च सर्जार्जुनकदंबकाः
ସେଠାରେ ବହୁବିଧ ବୃକ୍ଷ ଅଛନ୍ତି—ଦୀର୍ଘ ଶାଖାଯୁକ୍ତ ଓ ଫଳଭରିତ: ବଟ, ଉଦୁମ୍ବର, ବିଲ୍ୱ; ଏବଂ ସର୍ଜ, ଅର୍ଜୁନ, କଦମ୍ବ।
Verse 3
पलाशाश्वत्थनिंबाश्च धवाटीवारुणीद्रुमाः । शमीकंकोललिंबांश्च बीजपूरी च दाडिमः
ସେଠାରେ ପଲାଶ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଓ ନିମ୍ବ; ଧବ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବାରୁଣୀ ବୃକ୍ଷ; ତଥା ଶମୀ, କଂକୋଳ, ଲେମ୍ବୁ, ବୀଜପୂରୀ ଓ ଦାଡିମ (ଡାଳିମ୍ବ/ଅନାର) ମଧ୍ୟ ଅଛି।
Verse 4
बदरी निंबकः पूगः कदली शल्लकी शिवा । तालहिंतालशिरसा बीजकावंशखादिराः
ସେଠାରେ ବଦରୀ, ନିମ୍ବ, ପୂଗ (ସୁପାରି), କଦଳୀ, ଶଲ୍ଲକୀ ଓ ଶିବା; ତଥା ତାଳ, ହିଂତାଳ, ଶିରସା, ଏବଂ ବୀଜକ, ବାଁଶ ଓ ଖଦିର ମଧ୍ୟ ଅଛି।
Verse 5
अजगासनगागुच्छा इंगुदीकोरवेंगुदाः । ब्रह्मवृक्षाः कुरुबकाः करंजाः पुत्रजीविनः
ସେଠାରେ ଅଜଗାସନ, ‘ଗା’ ବୃକ୍ଷର ଗୁଚ୍ଛ, ଇଙ୍ଗୁଦୀ, କୋରବ ଓ ଏଙ୍ଗୁଦ; ତଥା ବ୍ରହ୍ମବୃକ୍ଷ, କୁରୁବକ, କରଞ୍ଜ ଏବଂ ପୁତ୍ରଜୀବକ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
Verse 6
अंकोल्लाः पारिभद्राश्च कलंबाः पनसास्तथा । उज्ज्वलाश्च हरिद्राश्च गंगडीवायवा द्रुमाः
ସେଠାରେ ଅଂକୋଲ୍ଲ, ପାରିଭଦ୍ର (ପାରିଜାତ), କଲମ୍ବ ଓ ପନସ (କଠାଳ) ବୃକ୍ଷ ଥିଲେ; ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ହରିଦ୍ରା ଓ ଗଙ୍ଗଡୀ-ବାୟବ ନାମକ ଦ୍ରୁମମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ।
Verse 7
तेसुण्डकाः शिरीषाश्च खर्जूरीकरवंदिकाः । सेवाली शाल्मली शाला मधूकाश्च विभीतकाः
ସେଠାରେ ତେସୁଣ୍ଡକ, ଶିରୀଷ, ଖର୍ଜୂରୀ (ଖଜୁର) ଓ କରବନ୍ଦିକା ଥିଲେ; ସେବାଳୀ, ଶାଲ୍ମଲୀ ଓ ଶାଳ ବୃକ୍ଷ, ସହିତ ମଧୂକ ଓ ବିଭୀତକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ—ଯେଉଁମାନେ ବସ୍ତ୍ରାପଥ-କ୍ଷେତ୍ରର ପବିତ୍ର ଉପବନକୁ ଶୋଭାୟିତ କରୁଥିଲେ।
Verse 8
हरीतक्यः कटाहाश्च कर्यष्टा आटरूषकाः । विकच्छवः कपित्थाश्च रोहिणीवेत्रकद्रुमाः
ସେଠାରେ ହରୀତକୀ, କଟାହ, କର୍ୟଷ୍ଟା ଓ ଆଟରୂଷକ ଉଦ୍ଭିଦ ଥିଲେ; ବିକଚ୍ଛବ ଓ କପିତ୍ଥ ବୃକ୍ଷ, ଏବଂ ରୋହିଣୀ ସହିତ ବେତ୍ରକ ଦ୍ରୁମମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ—ଯେଉଁମାନେ ସେହି ପବିତ୍ର ପ୍ରଦେଶର ମଙ୍ଗଳମୟ ଶୋଭାକୁ ପ୍ରସାରିତ କରୁଥିଲେ।
Verse 9
मदनफलानिर्गुण्डीपाटलानंदिपादपाः । लवंगैलालवल्यश्च सन्ताना अगरुद्रुमाः
ସେଠାରେ ମଦନଫଳ, ନିର୍ଗୁଣ୍ଡୀ, ପାଟଲା ଓ ନନ୍ଦୀ ପାଦପ ଥିଲେ; ଲବଙ୍ଗ ଓ ଏଲା, ଲବଲୀ ଲତା, ସନ୍ତାନା ବୃକ୍ଷ ଏବଂ ଅଗରୁ ଦ୍ରୁମ—ପୂଜ୍ୟ ତୀର୍ଥକୁ ଯୋଗ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧିତ ବନସ୍ପତିମାନେ ଥିଲେ।
Verse 10
श्रीखण्डकर्पूरनगाः कल्पवृक्षा नगोतमाः । वामनेन तदा दृष्टाश्छायावृक्षाः सुरार्चिताः
ତେବେ ବାମନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ଶ୍ରୀଖଣ୍ଡ (ଚନ୍ଦନ) ଓ କର୍ପୂର ବୃକ୍ଷ, ଏବଂ ମନୋବାଞ୍ଛିତ ଫଳଦାୟୀ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ; ସେମାନେ ଛାୟାଦାୟୀ ବୃକ୍ଷ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଆରାଧିତ।
Verse 11
उदयास्तमने येषां छाया न प्रतिहन्यते । तेषां दर्शनमात्रेण सर्वपापक्षयो भवेत्
ଯେ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କର ଛାୟା ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ବାଧା ପାଉନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ ଦର୍ଶନ କଲେ ସର୍ବପାପକ୍ଷୟ ହୁଏ।
Verse 12
ये जनाः पुण्यकर्माणस्तेषां ते दृष्टिगोचराः । एतान्पश्यन्ययौ वृक्षांस्ततो रैवतकं गिरिम्
ପୁଣ୍ୟକର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମାତ୍ର ସେ ବୃକ୍ଷମାନେ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୁଅନ୍ତି। ସେ ବୃକ୍ଷଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ସେ ପରେ ରୈବତକ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ।
Verse 13
यावन्निरीक्षते तुंगं शिखरं तस्य मूर्द्धनि । आश्चर्यं ददृशे विप्रो महल्लोकभयंकरम्
ତାହାର ଶିରୋଭାଗରେ ଥିବା ଉଚ୍ଚ ଶିଖରକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯେତେବେଳେ ନିରୀକ୍ଷଣ କଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ—ଅତି ବିଶାଳ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର।
Verse 14
धूमज्वलनमध्यस्थान्पुरुषान्पंच पश्यति । कृष्णांगान्खेचरान्रौद्रान्कृष्णागुरुविभूषितान्
ସେ ଧୂଆଁ ଓ ଜ୍ୱାଳାର ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ପାଞ୍ଚଜଣ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—କୃଷ୍ଣାଙ୍ଗ, ଖେଚର, ରୌଦ୍ର ରୂପଧାରୀ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ଅଗୁରୁରେ ବିଭୂଷିତ।
Verse 15
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे द्वितीये वस्त्रापथक्षेत्रमाहात्म्ये सारस्वतप्रोक्ततीर्थयात्राविधाने श्रीदामोदरमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचदशोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ଦ୍ୱିତୀୟ ‘ବସ୍ତ୍ରାପଥ-କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଭାଗରେ, ସାରସ୍ୱତପ୍ରୋକ୍ତ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାବିଧାନ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ଶ୍ରୀଦାମୋଦର-ମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
Verse 16
सघर्घरीकचरणन्यासनादितपर्वतान् । फेत्कारभासुराकारान्काशकुञ्चितमूर्द्धजान्
ସେ ପର୍ବତସଦୃଶ ଆକାରମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲା, ଯେନେ ଘର୍ଘର ଚରଣାଘାତରେ ସ୍ଥାପିତ—ଭୟଙ୍କର ଫେତ୍କାରରେ ଦୀପ୍ତ, କାଶ-ଘାସ ପରି କୁଞ୍ଚିତ କେଶମୁଣ୍ଡ ସହ।
Verse 17
नरमांसवसासारकवलव्यग्रतालुकान् । जनगंधसमाज्ञानभवतीव्रविलोचनान्
ତାଙ୍କର ତାଳୁ ନରମାଂସ ଓ ବସାସାରର କବଳରେ ବ୍ୟଗ୍ର ଥିଲା; ମନୁଷ୍ୟ-ଗନ୍ଧ ଚିହ୍ନି ସେମାନେ ତୀବ୍ର, ଉଗ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ନିହାରିଲେ।
Verse 18
पञ्चाग्निसाधनाव्याप्तदिव्यचक्षुः प्रभावतः । देवान्पश्यति विप्रेन्द्रो ज्ञातकार्यपरंपरः
ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ସାଧନାରେ ପ୍ରବଳ ହୋଇଥିବା ଦିବ୍ୟଚକ୍ଷୁର ପ୍ରଭାବରେ, ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଦେବମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକାର୍ଯ୍ୟର ପରମ୍ପରାକ୍ରମ ଜାଣିଲେ।
Verse 19
एते क्षेत्राधिपाः पञ्च महादेवेन निर्मिताः । महाबला रैवतके निवसंति गिरौ सदा
ଏହି ପାଞ୍ଚ କ୍ଷେତ୍ରାଧିପତି ମହାଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ; ମହାବଳୀ ହୋଇ ସେମାନେ ସଦା ରୈବତକ ପର୍ବତରେ ବସନ୍ତି।
Verse 20
स्वेच्छाचारान्नरान्मर्त्त्यान्वारयति नगे तथा । हरिं हरं नदीं देवीं न पश्यंति गिरिं यथा
ପର୍ବତରେ ସେମାନେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରୀ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ରୋକନ୍ତି; ଏମିତି ଲୋକ ହରି, ହର, ଦେବୀ-ନଦୀ ଓ ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ଯଥାର୍ଥରେ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
Verse 21
दृष्ट्वा ज्ञात्वा स्तुतिं चक्रे ध्यात्वा देवं महेश्वरम् । जयंति दुष्टदैत्येंद्रयुद्धध्यानांकितं वपुः । बिभ्रति भ्रातरो ये ते पंचेंद्रसमविक्रमाः
ଦେଖି ଓ ଜାଣି ସେ ମହେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ସ୍ତୁତି କଲା। ଦୁଷ୍ଟ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ-ଧ୍ୟାନର ଚିହ୍ନାଙ୍କିତ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ପଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ପରାକ୍ରମୀ ଯେ ସେ ଭାଇମାନେ, ସେମାନେ ଜୟୀ।
Verse 22
रुद्रवक्त्रोद्भवा दक्षा दक्षाध्वरविनाशकाः । स्वावलीढाहुतीनष्टभीतवाडवनंदिताः
ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମୁଖରୁ ଉଦ୍ଭବ, ଦକ୍ଷ ଓ ପ୍ରବଳ; ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିବା। ନିଜେ ଗ୍ରାସ କରିଥିବା ଆହୁତି ନଷ୍ଟ ହେବାରୁ ଭୀତ ବାଡବାଗ୍ନିକୁ ଭୟଭୀତ କରିଥିବାରେ ସେମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ।
Verse 23
कुङ्कुमागरुकर्पूरलिप्तांगाः सुविभूषिताः । मदिरामोदमत्तांगनृत्यगीतकराः सुराः
କୁଙ୍କୁମ, ଅଗରୁ ଓ କର୍ପୂର ଲେପିତ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ, ସୁଭୂଷିତ ସେ ଦେବମାନେ ମଦିରାର ଆନନ୍ଦରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ନୃତ୍ୟମାନ ଅଙ୍ଗ ଓ ଗୀତରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହସ୍ତ ସହିତ ରମଣ କଲେ।
Verse 24
ब्रह्मांडभ्रमणश्रांत स्वगंधत्रस्तसंचराः । मनोजवाः कामगमा क्षेत्रपाला जयंति ते
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭ୍ରମଣରେ ଶ୍ରାନ୍ତ, ନିଜ ଭୟଙ୍କର ଗନ୍ଧରେ ତ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ସଞ୍ଚରଣ କରୁଥିବା; ମନୋଜବା, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଗମନକ୍ଷମ ସେ କ୍ଷେତ୍ରପାଳମାନେ ଜୟୀ।
Verse 25
इत्यादिवचनात्तुष्टा द्विजस्याग्रे स्वयं स्थिताः । एकपादोऽस्म्यहं चैको द्वितीयो गिरिदारुणः
ଏପରି ବଚନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସେମାନେ ସ୍ୱୟଂ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଜଣେ କହିଲେ—“ମୁଁ ଏକପାଦ”; ଅନ୍ୟଜଣେ କହିଲେ—“ଦ୍ୱିତୀୟ ଗିରିଦାରୁଣ।”
Verse 26
तृतीयो मेघनादस्तु सिंहनादश्चतुर्थकः । पंचमः कालमेघोऽहं कुर्मः किं ते वदस्व तत्
ତୃତୀୟ ମେଘନାଦ, ଚତୁର୍ଥ ସିଂହନାଦ; ମୁଁ ପଞ୍ଚମ କାଳମେଘ। ତୋ ପାଇଁ ଆମେ କ’ଣ କରିବୁ? କୁହ।
Verse 27
द्विज उवाच । यदि तुष्टा भवंतो मे यदि देयो वरो धुवम् । अहो आप्रलयं यावत्स्थातव्यं मत्प्रतिष्ठितैः
ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ—ଯଦି ତୁମେ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବର ଦେବ, ତେବେ—ଆହା!—ମୋ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବସ୍ଥିତ ରୁହ।
Verse 28
एकपादो गिरि तटे प्रहर्षात्प्रथमं स्थितः । वसतौ वसता तेन गिरौ च गिरिदारुणः
ଏକପାଦ ହର୍ଷରେ ପ୍ରଥମେ ପର୍ବତ ଢାଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲା; ତାହାର ସେଠାରେ ବାସରୁ ସେ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ମହିମାମୟ, ଭକ୍ତିଭୟ ଜଗାଉଥିବା ହେଲା।
Verse 29
प्रतिष्ठितः प्रसाद्याथ वरदोऽसौ स्वयं स्थितः । उज्जयंतगिरेर्मूर्ध्नि मेघनादः स्वयं ययौ
ଏଭଳି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ପ୍ରସନ୍ନ କରାଯାଇଥିବା ସେ ବରଦାତା ସ୍ୱୟଂ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲା; ମେଘନାଦ ସ୍ୱୟଂ ଉଜ୍ଜୟନ୍ତଗିରିର ଶିଖରକୁ ଗଲା।
Verse 30
भवानीशंकरं रम्यं सिंहनादस्तथाविशत् । स्वयं वस्त्रापथेनैव भवस्याग्रे निरूपितः
ତାପରେ ସିଂହନାଦ ଭବାନୀ-ଶଙ୍କରଙ୍କ ରମ୍ୟ ଧାମରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଏବଂ ବସ୍ତ୍ରାପଥ ନିଜେ ତାକୁ ଭବ (ଶିବ)ଙ୍କ ଅଗ୍ରେ ନିଯୁକ୍ତ କଲା।
Verse 31
स्वणरेखानदीतीरे कालमेघो महाबलः । सर्वलोकोपकारार्थं तीर्थं संस्थापितं पुरा
ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେଖା ନଦୀତଟେ ମହାବଳୀ କାଳମେଘ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଉପକାରାର୍ଥେ ପୁରା ଏକ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
Verse 32
वामनेन स्वयं गत्वा क्षेत्रपालास्तु पूजिताः । पुरा युगादौ राजेंद्र सर्वे देवाः समागताः
ବାମନ ସ୍ୱୟଂ ସେଠାକୁ ଯାଇ କ୍ଷେତ୍ରପାଳମାନଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ; ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯୁଗାଦୌ ପୁରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ସେଠାରେ ସମାଗତ ହୋଇଥିଲେ।
Verse 33
सुराष्ट्रदेशे संप्राप्ताः पुण्ये रैवतके गिरौ । रक्षार्थं सर्वलोकानां वधार्थं देववैरिणाम्
ସେମାନେ ସୁରାଷ୍ଟ୍ର ଦେଶର ପୁଣ୍ୟ ରୈବତକ ପର୍ବତରେ ପହଞ୍ଚିଲେ—ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ଷାର୍ଥେ ଏବଂ ଦେବବୈରୀମାନଙ୍କ ବଧାର୍ଥେ।
Verse 34
विष्णोः कण्ठे तदा मुक्ता जयमाला सुरोत्तमैः । दामोदरेति विख्यातं दत्तं नामोत्तमं हरेः
ତେବେ ଦେବୋତ୍ତମମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କଣ୍ଠରେ ଜୟମାଳା ଅର୍ପଣ କଲେ; ହରିଙ୍କୁ ‘ଦାମୋଦର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଉତ୍ତମ ନାମ ଦତ୍ତ ହେଲା।
Verse 35
सारमेय समारूढान्करिहस्तान्समेखलान् । खङ्गखेटकहस्तांश्च डमरुड्डामरस्वनान्
ସେମାନେ କୁକୁର ଉପରେ ଆରୂଢ, ହାତୀହସ୍ତ ସଦୃଶ ହସ୍ତଯୁକ୍ତ, ମେଖଳାଧାରୀ; ଖଡ୍ଗ-ଖେଟକ ଧରି, ଡମରୁର ଡାମରନାଦରେ ନିନାଦିତ ହେଉଥିଲେ।
Verse 36
सर्वतीर्थमयी पुण्या स्वर्णरेखा नदी स्थिता । भुक्तिमुक्तिप्रदं पुण्यं विष्णुलोकप्रदायकम्
ଏଠାରେ ପବିତ୍ର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେଖା ନଦୀ ସର୍ବତୀର୍ଥସାରରୂପେ ବିରାଜିତ। ସେ ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇ ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି କରାଏ।
Verse 37
क्षालनं सर्वपापानां रोगदारिद्र्यनाशनम् । दामोदरं रैवतके परमानंददायकम्
ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସର୍ବ ପାପ କ୍ଷାଳିତ ହୁଏ ଏବଂ ରୋଗ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ନାଶ ପାଏ। ରୈବତକରେ ଦାମୋଦର ପରମାନନ୍ଦ ଦାନ କରନ୍ତି।
Verse 38
ये पश्यंति विमानैस्ते नीयंते विष्णुमंदिरे । न गृहे कार्तिकः कार्यो विशेषाद्भीष्मपंचकम्
ଯେମାନେ ଏହି ପବିତ୍ର ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବିମାନରେ ବିଷ୍ଣୁମନ୍ଦିରକୁ ନୀୟମାନ ହୁଅନ୍ତି। କାର୍ତ୍ତିକବ୍ରତ, ବିଶେଷକରି ଭୀଷ୍ମପଞ୍ଚକ, କେବଳ ଘରେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
Verse 39
पंचकाद्द्वादशी श्रेष्ठा कार्या दामोदरे जले । प्रातःस्नानं प्रकर्त्तव्यं संप्राप्ते कार्तिके जनैः
ପଞ୍ଚକବ୍ରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଦାମୋଦରଙ୍କ ଜଳରେ ତାହା ପାଳନୀୟ। କାର୍ତ୍ତିକ ଆସିଲେ ଲୋକେ ପ୍ରାତଃସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 40
मासोपवासः कर्त्तव्यो यतिभिर्ब्रह्मचारिभिः । सतीभिर्विधवाभिश्च मुक्तिस्थानमभीप्सुभिः
ମୋକ୍ଷସ୍ଥାନକୁ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରୁଥିବା ଯତି ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ତଥା ସତୀ ନାରୀ ଓ ବିଧବାମାନେ—ସମସ୍ତେ ମାସୋପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 41
एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च । उपवासेवन कृच्छ्रेण शाकाहारेण वा पुनः
ଦିନକୁ ଏକଥର ଭୋଜନ କରି, କିମ୍ବା ରାତିରେ ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରି, କିମ୍ବା ନ ମାଗି ମିଳିଥିବା (ଅୟାଚିତ) ଆହାର ଗ୍ରହଣ କରି, କିମ୍ବା ଉପବାସ କରି; ପୁନଃ କୃଚ୍ଛ୍ରାଦି ତପ କରି, କିମ୍ବା ଶାକାହାରରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରି ମଧ୍ୟ ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯାଏ।
Verse 42
संसेव्यः कार्त्तिके विष्णुर्दीपदानपरैर्नरैः । ब्रह्मचर्यपरैर्मासो नीयते यदि मानवैः
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଦୀପଦାନରେ ତତ୍ପର ଲୋକମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭକ୍ତିରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସେବା-ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ପାଳନ କରି ଏହି ମାସ କାଟନ୍ତି, ତେବେ ତାହା ମହାପୁଣ୍ୟଦାୟକ।
Verse 43
तदा विष्णुपुरे वासः क्रियते विष्णुना सह । पञ्चोपवासाः कर्त्तव्याः संप्राप्ते भीष्मपंचके
ତେବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁପୁରୀରେ ବାସ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଭୀଷ୍ମପଞ୍ଚକ ଆସିଲେ ପାଞ୍ଚଟି ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 44
एकादशीं समारभ्य पंचमी पूर्णिमादिनम् । तदेतत्पंचकं प्रोक्तं सर्वपापहरं नृणाम्
ଏକାଦଶୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ ସମାପ୍ତ ହେଉଥିବା ପଞ୍ଚମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ଏହାକୁ ‘ପଞ୍ଚକ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ସମସ୍ତ ପାପ ହରଣ କରେ।
Verse 45
सर्वेषामपि मासानां पञ्चकात्कार्तिकादपि । एकादशी कार्तिकस्य पुण्या दामोदरे कृता
ସମସ୍ତ ମାସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—କାର୍ତ୍ତିକ ପଞ୍ଚକ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ—ଦାମୋଦରଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ପାଳିତ କାର୍ତ୍ତିକ ଏକାଦଶୀ ପରମ ପୁଣ୍ୟମୟ।
Verse 46
मिष्टान्नं कार्तिके देयं हविष्यं सघृतप्लुतम् । सुवर्णं रजतं वस्त्रं तोयमन्नं फलानि च
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଘୃତରେ ସିକ୍ତ ହବିଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ରଜତ, ବସ୍ତ୍ର, ଜଳ, ଅନ୍ନ ଓ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 47
मासांते विविधं देयं गौस्तिलाः कुसुमानि च । सर्वदानेषु यत्पुण्यं सर्व तीर्थेषु यत्फलम्
ମାସାନ୍ତରେ ବିଭିନ୍ନ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ—ଗାଈ, ତିଳ ଓ ପୁଷ୍ପ ଇତ୍ୟାଦି। ଏହାଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଫଳ ସମାନ ଭାବେ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।
Verse 48
अश्वमेधादिभिर्यज्ञैर्गयायां पिंडदस्य यत् । तत्फलं जायते नॄणां दृष्टे दामोदरे नृप
ହେ ନୃପ! ଅଶ୍ୱମେଧାଦି ଯଜ୍ଞ ଓ ଗୟାରେ ପିଣ୍ଡଦାନରୁ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଦାମୋଦରଙ୍କୁ କେବଳ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମାତ୍ର ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସେଇ ଫଳ ହିଁ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।
Verse 49
एकादश्यां कृतस्नानो देव पूजापरो भवेत् । स्नाप्य पञ्चामृतेनैव ततस्तीर्थोदकेन च
ଏକାଦଶୀ ଦିନ ସ୍ନାନ କରି ଦେବପୂଜାରେ ତତ୍ପର ହେବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ପଞ୍ଚାମୃତରେ ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ନାପନ କରି, ପରେ ତୀର୍ଥଜଳରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 50
कुंकुमागरुश्रीखंडकर्पूरोदकमिश्रितैः । पूजयित्वा ततः पुष्पैः शतपत्रैः सुगं धिभिः
କୁଙ୍କୁମ, ଅଗରୁ, ଶ୍ରୀଖଣ୍ଡ (ଚନ୍ଦନ) ଓ କର୍ପୂର ମିଶ୍ରିତ ଜଳରେ ପୂଜା କରି, ପରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଶତପତ୍ର (ପଦ୍ମାଦି) ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
Verse 51
मालतीकुसुमैः शुभ्रैर्बहुभिस्तुलसीदलैः । वस्त्रयज्ञोपवीतं च दत्त्वा धूपं प्रधूपयेत्
ବହୁ ଶୁଭ୍ର ମାଳତୀକୁସୁମ ଓ ତୁଳସୀଦଳ ସହ ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଅର୍ପଣ କରି, ପରେ ଧୂପରେ ଦେବାଳୟକୁ ଭଲଭାବେ ଧୂପିତ କରିବ।
Verse 52
दीपं दद्याद्धृतेनैव तैलेनापि घृतं विना । नैवेद्यं विविधं देयं फलं तांबूलमेव च
ଘିଅରେ ଦୀପ ଅର୍ପଣ କରିବ; ଘିଅ ନଥିଲେ ତେଲରେ ମଧ୍ୟ ଦୀପ ଦେବ। ବିଭିନ୍ନ ନୈବେଦ୍ୟ, ଫଳ ଓ ତାମ୍ବୂଳ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବ।
Verse 53
प्रासादपूजा कर्त्तव्या ध्वजदानादिना नृप । गौः सवत्सा ततो देया संसारार्णवतारिणी
ହେ ନୃପ! ଧ୍ୱଜଦାନ ଆଦି ସହିତ ପ୍ରାସାଦ-ମନ୍ଦିରର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ବଛଡ଼ା ସହିତ ଗାଈ ଦାନ ଦେବ—ଯାହା ସଂସାରସାଗର ପାର କରାଏ।
Verse 54
ततः प्रदक्षिणां कृत्वा गीतवादित्रनिस्वनैः । वेदपाठपुराणैश्च व्याख्यादिव्यकथादिभिः
ତାପରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ନାଦ ସହ, ବେଦପାଠ, ପୁରାଣପାଠ, ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଓ ଦିବ୍ୟକଥା ଆଦି ଦ୍ୱାରା ପୂଜୋତ୍ସବ କରିବ।
Verse 55
देवाग्रे जागरः कार्यो दीपो देयोंऽतिभूमिषु । सप्तधान्यमयाः सप्त पर्वता दीपसंयुताः
ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରାତ୍ରିଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ବେଦିକାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦୀପ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ସପ୍ତଧାନ୍ୟରେ ତିଆରି ସାତଟି ‘ପର୍ବତ’ ସଜାଇ, ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଦୀପ ସଂଯୁକ୍ତ କରିବ।
Verse 56
फलतांबूलपक्वान्नपूरिताः परिकल्पिताः । विद्वद्भिः श्रोत्रियैः श्रांतैर्ब्राह्मणैर्गृहमेधिभिः
ଫଳ, ତାମ୍ବୂଳ ଓ ପକ୍ୱାନ୍ନରେ ପୂରିତ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉ; ବିଦ୍ୱାନ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ, ଶ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଗୃହସ୍ଥ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କରନ୍ତୁ।
Verse 57
स्त्रीभिश्च नरशार्दूल श्रोतव्या वैष्णवी कथा । एवं जागरणं कार्यं रागक्रोधविवर्जितैः
ହେ ନରଶାର୍ଦୂଳ! ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବୀ କଥା ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ରାଗ ଓ କ୍ରୋଧ ବିନା ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 58
कृत्वा जागरणं रात्रावुदिते सूर्यमडले । पूर्वां संध्यां ततः स्नात्वा कृत्वा मध्याह्नमाचरेत्
ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରି, ସୂର୍ୟମଣ୍ଡଳ ଉଦିତ ହେଲେ ପ୍ରାତଃସନ୍ଧ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ସ୍ନାନ କରି ବିଧିମତେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ କର୍ମ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 59
देवान्पितॄन्मनुष्यांश्च संतर्प्य विधिपूर्वकम् । कृत्वा श्राद्धं पितॄणां तु दद्याद्दानं स्वशक्तितः
ଦେବ, ପିତୃ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ତର୍ପଣ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି; ପିତୃମାନଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
Verse 60
देवं दामोदरं पूज्य पुष्पधूपादिना पुनः । नरसिंहं सुरं पूज्य वैनतेयं च पूजयेत्
ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଆଦିଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ଦାମୋଦର ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦିବ୍ୟ ନରସିଂହଙ୍କୁ ପୂଜି, ବୈନତେୟ (ଗରୁଡ଼)ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
Verse 61
कृत्वा जागरणं रात्रावुत्थाप्य मधुसूदनम् । द्वादशीभुक्तिमासाद्य कार्यं पारणकं नरैः
ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରି ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଜଗାଇ, ଦ୍ୱାଦଶୀର ଯଥୋଚିତ ଭୋଜନସମୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ନରମାନେ ପାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 62
ब्राह्मणान्भोजयित्वा च सहितः पुत्रबांधवैः । विकलांधकृपणानां देयमन्नं स्वशक्तितः
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ, ପୁତ୍ର ଓ ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କ ସହିତ, ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ବିକଳ, ଅନ୍ଧ ଓ ଦୀନ-ଦରିଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ।
Verse 63
दामोदरे रैवतके स्वर्णरेखानदीजले । एवं यः कुरुते यात्रां तस्य पुण्यफलं शृणु
ରୈବତକରେ ଦାମୋଦର ନିକଟେ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେଖା ନଦୀଜଳରେ—ଏହିପରି ଯେ ଯାତ୍ରା କରେ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ।
Verse 64
ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च ग्रामसीमाविलोपकः । राजद्रोही गुरुद्रोही मिथ्याव्रतधरश्च यः
କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତା ହେଉ, ସୁରାପାନକାରୀ ହେଉ, ଗ୍ରାମସୀମାର ଚିହ୍ନ ଲୋପ କରୁଥିବା ହେଉ, ରାଜଦ୍ରୋହୀ ହେଉ, ଗୁରୁଦ୍ରୋହୀ ହେଉ, କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟାବ୍ରତଧାରୀ ହେଉ—
Verse 65
कूटसाक्ष्यप्रदो यश्च यश्च न्यासापहारकः । बालस्त्रीघातको विप्रः संध्यास्नानविवर्जितः
ଯେ କେହି କୂଟସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଥାଏ, ଯେ କେହି ନ୍ୟାସ (ଅମାନତ) ଅପହରଣ କରେ, ଯେ କେହି ଶିଶୁ କିମ୍ବା ସ୍ତ୍ରୀ ହତ୍ୟାକାରୀ; ଏପରିକି ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନ ଓ ସ୍ନାନ ବର୍ଜନ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ—
Verse 66
देवब्रह्म स्वहर्त्ता च वेदविक्रयकारकः । कन्याविक्रयकर्त्ता च देवब्राह्मणनिंदकः
ଯେ ଦେବଦ୍ରବ୍ୟ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରି କରେ, ବେଦକୁ ବିକ୍ରୟ କରେ, କନ୍ୟାକୁ ବିକ୍ରୟ କରେ, ଏବଂ ଦେବ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ—ସେ ପାପୀ ହୁଏ।
Verse 67
विश्वासघातको विप्रः शूद्रान्नादोऽथ लुब्धकः । नायकः परदाराणां स्वयंदत्तापहारकः
ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଶ୍ୱାସଘାତ କରେ, ଯେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ନରେ ଜୀବନ ଚାଲାଏ, ଲୋଭୀ ଶିକାରୀ, ଯେ ପରସ୍ତ୍ରୀସମ୍ପର୍କରେ ଅନ୍ୟକୁ ପ୍ରବୃତ୍ତ କରେ, ଏବଂ ଯେ ନିଜେ ଦେଇଥିବାକୁ ପୁଣି ଛିନିନେଇ—ଏମାନେ ଘୋର ପାପୀ।
Verse 68
पर्वमैथुनसेवी च तथा वै सेतुभेदकः । परिणीतामृतुस्नातां स्वयं यो नाभिगच्छति
ଯେ ନିଷିଦ୍ଧ ପର୍ବଦିନରେ ମୈଥୁନ କରେ, ଯେ ସେତୁ କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ବନ୍ଧକୁ ଭାଙ୍ଗେ, ଏବଂ ଋତୁସ୍ନାନ ପରେ ନିଜ ବିଧିବତ୍ ପରିଣୀତା ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ ନ ଅଭିଗମନ କରେ—ସେ ମଧ୍ୟ ପାପରେ ପତିତ ହୁଏ।
Verse 69
ब्राह्मणी विधवा बाला न भवेच्छ्रुतधारिणी । महापातकिनश्चैते तथान्ये बहवो नृप
ହେ ନୃପ! ବିଧବା ଓ ଅଳ୍ପବୟସ୍କା ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଶ୍ରୁତିକୁ ଧାରଣ କରିପାରେ ନାହିଁ; ଏମାନେ ଏବଂ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଅନେକେ ମହାପାତକୀ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି।
Verse 70
स्वर्णरेखाजले स्नात्वा दृष्ट्वा दामोदरं हरिम् । रात्रौ जागरणं कृत्वा मुच्यते सर्वपातकैः
ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେଖାର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦାମୋଦର ହରିଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି, ଏବଂ ରାତିରେ ଜାଗରଣ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 71
न तु ये पापकर्माणः समायाताः प्रजागरे । संसारसागरे तीर्थे गच्छंति न हरेः पुरम्
ଯେମାନେ ପାପକର୍ମରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ପ୍ରଜାଗରକୁ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ସଂସାରସାଗର ତୀର୍ଥପଥେ ହରିଙ୍କ ପୁରକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି ନାହିଁ।
Verse 72
यथा यथा याति नरः प्रजागरे तथातथा विष्णुपुरे विचिंत्यते । वासः सुरैर्वैष्णवलोकहेतवे मृदंगगीतध्वनिनादिते गृहे
ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରଜାଗରରେ ଯେପରି ରାତି କାଟେ, ସେହିପରି ବିଷ୍ଣୁପୁରରେ ତାହାର ସ୍ମରଣ ଓ ଗଣନା ହୁଏ। ବୈଷ୍ଣବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଦେବଗଣ ମୃଦଙ୍ଗ ଓ କୀର୍ତ୍ତନଧ୍ୱନିରେ ନିନାଦିତ ଗୃହବାସ ତାହା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି।
Verse 73
गदासि शंखारिधराश्चतुर्भुजा दैतेयदर्पापहरूपधारिणः । प्रगीयमानाः सुरसुंदरीभिस्ते यांति खं खेचरगात्रसंगाः
ଗଦା ଓ ଖଡ୍ଗ ଧାରଣ କରି, ଶଙ୍ଖ ଓ ଚକ୍ର ଧରି, ଚତୁର୍ଭୁଜ ହୋଇ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦର୍ପ ହରଣକାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସୁରସୁନ୍ଦରୀମାନଙ୍କ ଗୀତସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ଖେଚରଗଣଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଆକାଶକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗତ ହୁଅନ୍ତି।
Verse 74
वाराहकल्पे प्रथमं युगादौ दामोदरो रैवतके प्रसिद्धः । सैषा नदी या सरितां वरिष्ठा सोऽयं हरिर्यो भुवनस्य कर्ता
ବରାହକଳ୍ପର ପ୍ରଥମ ଯୁଗାଦୌ ରୈବତକରେ ଦାମୋଦର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଏହି ନଦୀ ସରିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ହରି ହିଁ ଭୁବନର କର୍ତ୍ତା।
Verse 75
इदं पुराणं पठते शृणोति नरो विमानैर्मधुसूद नालये । देवांगनादत्तभुजश्चतुर्भुजः स नीयते देवगणैरभिष्टुतः
ଯେ ଏହି ପୁରାଣ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ଧାମକୁ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ନିଆଯାଏ। ଦେବାଙ୍ଗନାମାନଙ୍କ ଦାନରେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ହୋଇ, ଦେବଗଣଙ୍କ ସ୍ତୁତିମଧ୍ୟରେ ସେ ଅଗ୍ରସର କରାଯାଏ।