Adhyaya 13

Verse 1

सारस्वत उवाच । छित्त्वा शुभाशुभं कर्म मुक्तिमिच्छेच्छिवां ततः । इदं न शक्यते कर्त्तुं शुभं कार्यं तदा नरैः

ସାରସ୍ୱତ କହିଲେ—ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ କର୍ମକୁ ଛେଦି ପରେ ଶିବଙ୍କ ମଙ୍ଗଳମୟ ମୁକ୍ତିକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଏହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ସେତେବେଳେ ସତ୍ୟ ପୁଣ୍ୟକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର।

Verse 2

उत्थायोत्थाय स्नातव्यं पूज्यौ हरिहरौ स्वयम् । सत्यं वाच्यं हितं कार्यं दानं देयं स्वशक्तितः

ପୁନଃ ପୁନଃ ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ସ୍ୱୟଂ ହରି-ହରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ସତ୍ୟ କହିବା, ହିତ କରିବା, ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 3

परापवादभीरुत्वं परदारान्विवर्जयेत् । सुवर्णभूमिहरणब्रह्मदेवस्ववर्जनम्

ପରଙ୍କୁ ଅପବାଦ ଲାଗିବାକୁ ଭୟ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ପରସ୍ତ୍ରୀକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଦରକାର। ସୁନା କିମ୍ବା ଭୂମି ହରଣ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବସ୍ୱ ସମ୍ପତ୍ତି ଅପହରଣ—ଏସବୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 4

ब्राह्मणस्त्रीनरेंद्राणां बालवृद्धतपस्विनाम् । पितृमातृगुरूणां च नाप्रियं मनसा वदेत्

ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସ୍ତ୍ରୀ, ନରେନ୍ଦ୍ର, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ—ଏବଂ ପିତା, ମାତା ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି—ମନରେ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ରିୟ କିମ୍ବା କଠୋର କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 5

देशकालपरिज्ञानं पात्रापात्रविवेचनम् । छाया नृणां न वक्तव्या तक्राग्नींधनकांजिकम्

ଦେଶ-କାଳ ଜାଣି ପାତ୍ର-ଅପାତ୍ର ବିବେକ କରିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟର ‘ଛାୟା’ (ନିନ୍ଦାମୂଳକ କଥା) କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତଥା ଛାଛ, ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଧନ ଓ କାଞ୍ଜି ପରି ତୁଚ୍ଛ ବିଷୟରେ ଅନୁଚିତ କଥା ନ କହିବା ଉଚିତ।

Verse 6

औषधं शाकमर्थिभ्यो दातव्यं गृह मेधिभिः । एकादशीपंचदशीचतुर्दश्यष्टमीषु च

ଗୃହସ୍ଥମାନେ ଆବଶ୍ୟକତାଗ୍ରସ୍ତଙ୍କୁ ଔଷଧ ଓ ଶାକ-ସବ୍ଜି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ—ବିଶେଷକରି ଏକାଦଶୀ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ।

Verse 7

अमावास्याव्यतीपातसंक्रांतिग्रहणेषु च । वैधृते पितृमात्रोश्च क्षयाहदिवसेषु च

ଏହିପରି ଅମାବାସ୍ୟା, ବ୍ୟତୀପାତ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଗ୍ରହଣ, ବୈଧୃତି ଏବଂ ପିତା-ମାତାଙ୍କ କ୍ଷୟାହ (ଶ୍ରାଦ୍ଧ-ତିଥି) ଦିନରେ ମଧ୍ୟ (ଏପରି ଧର୍ମକର୍ମ ଓ ଦାନ) କରିବା ଉଚିତ।

Verse 8

युगादिमन्वादिदिने गृहे कार्यो महोत्सवः । तीर्थे वा गमनं कार्यं गृहाच्छतगुणं यतः

ୟୁଗାଦି ଓ ମନ୍ୱାଦି ଦିନରେ ଘରେ ମହୋତ୍ସବ କରିବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ତୀର୍ଥଗମନ କରିବା ଉଚିତ; କାରଣ ତୀର୍ଥରେ ଲଭ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଘରଠାରୁ ଶତଗୁଣ।

Verse 9

इद्रियाणां जयः कार्यो मद्यं द्यूतं विवर्जयेत् । विवादं गमनं युद्धं गृही यत्नेन वर्जयेत्

ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ୍; ମଦ୍ୟ ଓ ଜୁଆକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗୃହସ୍ଥ ଝଗଡ଼ା, ଅନାବଶ୍ୟକ ଘୁରାଘୁରି ଓ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯତ୍ନରେ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ୍।

Verse 10

स्नानं दानं जपो होमो देवपूजा द्विजार्चनम् । अक्षयं जायते सर्वं विधिवच्चेद्भवेत्कृतम्

ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ, ହୋମ, ଦେବପୂଜା ଓ ଦ୍ୱିଜାର୍ଚ୍ଚନ—ଏ ସବୁ ଯଦି ବିଧିମତେ କରାଯାଏ, ତେବେ ସମସ୍ତଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।

Verse 11

एकापि गौः प्रदातव्या वस्त्रालंकारभूषणा । दोग्ध्री सवत्सा तरुणी द्विजमुख्याय कल्पिता

ଗୋଟିଏ ଗାଈ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍—ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଦୁଧଦାତ୍ରୀ ଯୁବତୀ ଗାଈକୁ ବଛା ସହିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ବିଧିମତେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

Verse 12

संप्राप्य भारतं खंडं मानुषं जन्म चोत्तमम् । धन्यो ददाति यो धेनुं स नरः सूर्यमण्डलम् । भित्त्वा याति विमानेन गम्यमानो गवादिभिः

ଭାରତଖଣ୍ଡରେ ଉତ୍ତମ ମାନବଜନ୍ମ ପାଇ ଯେ ଧେନୁ ଦାନ କରେ, ସେ ଧନ୍ୟ। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ଭେଦି ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଯାଏ, ଗୋଆଦିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସହଗମନ କରାଯାଇ।

Verse 13

सप्त जन्मानि पापानि कृत्वा पापीह चाधमः । एको ददाति यो धेनुं मुच्यते सर्वपातकैः

ଯଦି କେହି ଅଧମ ମନୁଷ୍ୟ ସାତ ଜନ୍ମର ପାପ କରିଥାଏ ମଧ୍ୟ, ଗୋଟିଏ ଧେନୁ ଦାନ କଲେ ସେ ସମସ୍ତ ମହାପାତକରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 14

यदा स नीयते बद्धो यममार्गेण किंकरैः । तदा नंदा समागत्य स्वं पुत्रमिव पश्यति

ଯେତେବେଳେ ସେ ବନ୍ଧିତ ହୋଇ ଯମମାର୍ଗରେ ଯମଙ୍କ କିଙ୍କରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଏ, ସେତେବେଳେ ନନ୍ଦା ଆସି ତାକୁ ନିଜ ପୁତ୍ର ପରି ଦେଖନ୍ତି।

Verse 15

विजित्य हुंकृतेनैव तान्दूतान्दूरतः स्थितान् । गोप्रदं तं समादाय प्रयाति शिवमन्दिरम्

ସେ କେବଳ ହୁଙ୍କାରରେ ଦୂରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ସେହି ଦୂତମାନଙ୍କୁ ଜିତି, ଗୋଦାତାକୁ ସହ ନେଇ ଶିବମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରୟାଣ କରେ।

Verse 16

वृषो धर्म हति प्रोक्तो येन मुक्तः स मुच्यते । गोषु मध्ये पितॄन्सर्वान्हरमुद्दिश्य वा हरिम्

ବୃଷଭକୁ ‘ଅଧର୍ମହନ୍ତା’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଯେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଗୋମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ହର (ଶିବ) କିମ୍ବା ହରି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଅର୍ପଣ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 17

सूर्यब्रह्मपुरे वासो जायते ब्रह्मवासरे । दृढं ककुद्मिनं संतं युवानं भारसाधनम्

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିନରେ ସୂର୍ୟ-ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ବାସ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। (ଦାନରୂପେ) ଦୃଢ଼, କକୁଦଯୁକ୍ତ, ଶାନ୍ତ, ଯୁବା ଏବଂ ଭାରବହନସମର୍ଥ ବୃଷଭ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 18

हलक्षमं बलीवर्दं दत्त्वा विप्राय पर्वसु । तमारुह्य नरो याति गोलोकं शिवसंनिधौ

ପର୍ବଦିନମାନେ ବିପ୍ରଙ୍କୁ ହଳଯୋଗ୍ୟ ବଳୀବର୍ଦ୍ଦ ଦାନ କରି, ତାହାରେ ଆରୋହଣ କରି ନର ଶିବସନ୍ନିଧିରେ ଗୋଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 19

अश्वं सास्तरणं दत्त्वा खलीनेन च संयुतम् । अश्वराजबलात्स्वर्गे मोदते ब्राह्मवासरम्

ଯେ ଜିନ-ଆସ୍ତରଣ ସହ, ଲଗାମ ଓ ସଜ୍ଜା-ସାମଗ୍ରୀଯୁକ୍ତ ଅଶ୍ୱ ଦାନ କରେ, ସେ ସେହି ‘ଅଶ୍ୱରାଜ’ର ପ୍ରଭାବରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 20

गजदानाद्गजेंद्रेण नीयते नंदनं वनम् । पृथिव्यां सागरांतायामेष राजा भविष्यति

ଗଜଦାନ କଲେ ଗଜେନ୍ଦ୍ର ତାକୁ ନନ୍ଦନବନକୁ ନେଇଯାଏ; ଏବଂ ସାଗରାନ୍ତ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସେ ରାଜା ହୁଏ।

Verse 21

गृहं सोपस्करं दत्त्वा विप्राय गृहमेधिने । लभते नंदने दिव्यं विमानं सार्वकामिकम्

ଗୃହସ୍ଥ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଉପକରଣସହିତ ଘର ଦାନ କରିଲେ, ସେ ନନ୍ଦନରେ ସର୍ବକାମ ପୂରଣକାରୀ ଦିବ୍ୟ ବିମାନ ପାଏ।

Verse 22

द्रव्यं पृथिव्यां परमं सुवर्णं हृष्यंति देवा यदि दीयते ततः । सूर्योपि तस्मै रुचिरं विमानं ददाति तावद्भ्रमतेऽत्र यावत्

ପୃଥିବୀରେ ପରମ ଧନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ; ତାହା ଦାନ କଲେ ଦେବମାନେ ହର୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେହି ଦାତାକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରୁଚିର ଦିବ୍ୟ ବିମାନ ଦିଅନ୍ତି; ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଯେତେଦିନ ରହେ ସେତେଦିନ ସେ ତାହାରେ ବିହାର କରେ।

Verse 23

रौप्यं पितॄणामतिवल्लभं तद्दत्त्वा नरो निर्मलतामुपैति । सोमस्य लोकं लभते स तावद्भुवे निवद्धा ऋषयो हि यावत्

ରୌପ୍ୟ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ; ତାହା ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ନିର୍ମଳତା ପାଏ। ଋଷିମାନେ ପୃଥିବୀରେ ନିୟତବନ୍ଧରେ ଯେତେଦିନ ରହନ୍ତି, ସେତେଦିନ ସେ ସୋମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 24

श्रीखंडकर्पूरसमाकुलानि तांबूलरत्नादिफलानि दत्त्वा । पुष्पाणि वस्त्राणि सुखेन याति साकं शशांकं दिवि देववृंदैः

ଯେ ଶ୍ରୀଖଣ୍ଡ-କର୍ପୂର ମିଶ୍ରିତ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ, ତାମ୍ବୂଳ, ରତ୍ନାଦି ଓ ଫଳ ଦାନ କରି, ପୁଷ୍ପ ଓ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ—ଦେବବୃନ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଶଶାଙ୍କ (ଚନ୍ଦ୍ର) ସହ।

Verse 25

तक्रोदकतैलघृतदुग्धेक्षुरसमधूनि यो दद्यात् । खर्जूरखंडद्राक्षावातामांजीरकैः साकम्

ଯେ ତକ୍ର, ଜଳ, ତେଲ, ଘୃତ, ଦୁଗ୍ଧ, ଇକ୍ଷୁରସ ଓ ମଧୁ ଦାନ କରେ, ଏବଂ ଖଜୁର, ଖଣ୍ଡ (ଚିନି), ଦ୍ରାକ୍ଷା (କିସମିସ), ବାଦାମ, ଅଞ୍ଜୀର ସହ ଅର୍ପଣ କରେ—ସେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।

Verse 26

दर्भाक्षतमृद्गोमयदूर्वायज्ञोपवीतानि । तिलचर्मसूर्यपिटकं दत्त्वा ख्यातश्चिरं स्वर्गे

ଦର୍ଭ, ଅକ୍ଷତ, ମୃତ୍ତିକା, ଗୋମୟ, ଦୂର୍ବା ଓ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ—ଏବଂ ତିଳ, ଚର୍ମ, ସୂର୍ଯ୍ୟଛତ୍ର (ସୂର୍ଯ୍ୟପିଟକ) ଦାନ କଲେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 27

आत्माहाराच्चतुर्भागं सिद्धान्नाद्यदि दीयते । हन्तकारः स तं दत्त्वा ध्रुवं याति ध्रुवालये

ଯଦି କେହି ନିଜ ଦୈନିକ ଆହାରର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ସିଦ୍ଧ ଅନ୍ନରୂପେ ଦାନ କରେ, ତେବେ ସେ ଦାତା ତାହା ଅର୍ପଣ କରି ନିଶ୍ଚୟେ ଧ୍ରୁବଙ୍କ ଅଚଳ ଧାମକୁ ଯାଏ।

Verse 28

आत्माहारप्रमाणेन प्रत्यहं गोषु दीयते । गवाह्निकं तासु दत्त्वा नरो याति सुरालयम्

ଯଦି କେହି ପ୍ରତିଦିନ ନିଜ ଆହାର ପରିମାଣ ସମାନ ଗୋମାତାଙ୍କୁ ଦିଏ, ତେବେ ସେ ଦିନନିତ୍ୟ ଅଂଶ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି ନର ଦେବଲୋକ (ସୁରାଳୟ)କୁ ଯାଏ।

Verse 29

कंडनीपेषणीचुल्लीमार्जनीभिश्च यत्कृतम् । पापं गृही क्षालयति ददद्भिक्षां दिनं प्रति

କଣ୍ଡନୀ, ପେଷଣୀ, ଚୁଲ୍ଲୀକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ମାର୍ଜନୀ (ଝାଡୁ) ଦ୍ୱାରା ଗୃହସ୍ଥ ଯେ ପାପ କରେ, ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଭିକ୍ଷାଦାନ କରି ତାହା ଧୋଇଦିଏ।

Verse 30

ग्रासमात्रा भवेद्भिक्षा सा नित्यं यत्र दीयते । तद्गृहं गृहमन्यच्च स्मशानमिव दृश्यते

ଯେଉଁଠାରେ ନିତ୍ୟ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଗ୍ରାସମାତ୍ର ଭିକ୍ଷା ଦିଆଯାଏ, ସେ ଗୃହ—ଏବଂ ସଦୃଶ ଅନ୍ୟ ଗୃହମାନେ ମଧ୍ୟ—ଶ୍ମଶାନ ସମାନ ଦିଶେ।

Verse 31

कुम्भान्सोदकसिद्धान्नांश्छत्रोपानत्कमंडलुम् । अंगुलीयकवासांसि दत्त्वा याति नरो दिवि

ଜଳକୁମ୍ଭ, ଜଳସହିତ ସିଦ୍ଧାନ୍ନ, ଛତ୍ର, ପାଦୁକା ଓ କମଣ୍ଡଳୁ, ଏବଂ ଅଙ୍ଗୁଳୀୟକ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କଲେ ନର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ।

Verse 32

श्रांतस्य यानं तृषितस्य पानमन्नं क्षुधार्त्तस्य नरो नरेन्द्र । दत्त्वा विमानेन सुरांगनाभिः संस्तूयमानस्त्रिदिवं स याति

ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର! ଶ୍ରାନ୍ତକୁ ଯାନ, ତୃଷିତକୁ ପାନ, ଏବଂ କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତକୁ ଅନ୍ନ ଦାନ କରୁଥିବା ନର, ସୁରାଙ୍ଗନାମାନଙ୍କ ସ୍ତୁତି ସହ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ତ୍ରିଦିବକୁ ଯାଏ।

Verse 33

भोजनं सततं देयं यथाशक्त्या घृत प्लुतम् । तन्मया हि यतः प्राणा अतः पुष्यंति प्राणिनः

ଭୋଜନଦାନ ସଦା କରିବା ଉଚିତ, ଯଥାଶକ୍ତି ଘୃତସହିତ; କାରଣ ପ୍ରାଣ ତାହାରେ ନିର୍ଭର, ତେଣୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅନ୍ନରେ ପୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 34

क्षुत्पीडा महती लोके ह्यन्नं तद्भेषजं स्मृतम् । तेन सा शांतिमायाति ततोन्नं देयमुत्तमम्

ଲୋକରେ ଭୁଖର ପୀଡା ଅତି ମହା; ତାହାର ଔଷଧ ଭାବେ ଅନ୍ନ ସ୍ମରିତ। ଅନ୍ନରେ ସେ ପୀଡା ଶାନ୍ତ ହୁଏ; ତେଣୁ ଅନ୍ନଦାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦାନ।

Verse 35

अन्नं वस्त्रं फलं तोयं तक्रं शाकं घृतं मधु । पत्रं पुष्पं तथोपानत्कंथां यष्टिं कमंडलुम्

ଅନ୍ନ, ବସ୍ତ୍ର, ଫଳ, ଜଳ, ତକ୍ର (ଛାଛ), ଶାକ, ଘୃତ, ମଧୁ, ପତ୍ର ଓ ପୁଷ୍ପ; ଏବଂ ପାଦୁକା, କନ୍ଥା, ଯଷ୍ଟି, କମଣ୍ଡଳୁ—ଏସବୁ ଦାନଯୋଗ୍ୟ।

Verse 36

छत्रपात्रे व्रतं विद्या अक्षमाला सुरार्चनम् । कन्या कुशोपवीतानि बीजौषधगृहाणि च

ଛତ୍ର ଓ ପାତ୍ର, ବ୍ରତର ସହାୟ, ବିଦ୍ୟାଦାନ, ଅକ୍ଷମାଳା, ଦେବାର୍ଚ୍ଚନ; ଏବଂ କନ୍ୟାଦାନ, କୁଶୋପବୀତ, ବୀଜ ଓ ଔଷଧିର ଭଣ୍ଡାର—ଏସବୁ ମଧ୍ୟ ଦାନ।

Verse 37

सस्यं क्षेत्रं यज्ञपात्रं योगपट्टं च पादुके । कृष्णाजिनं बुद्धिदानं धर्मादेशकथानकम्

ଶସ୍ୟ ଓ କ୍ଷେତ୍ର, ଯଜ୍ଞପାତ୍ର, ଯୋଗପଟ୍ଟ ଓ ପାଦୁକା, କୃଷ୍ଣାଜିନ; ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିଦାନ, ଧର୍ମୋପଦେଶକ କଥା—ଏସବୁ ମଧ୍ୟ ଦାନ।

Verse 38

अथैतत्संततं देयं तेन श्रेयो महद्भवेत् । सर्वपापक्षयं कृत्वा दाता याति शिवालयम्

ଏହେତୁ ଏହି ଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ନିରନ୍ତର ଦେବା ଉଚିତ; ତାହାରେ ମହା ଶ୍ରେୟ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ପାପକ୍ଷୟ କରି ଦାତା ଶିବଧାମକୁ ଯାଏ।

Verse 39

श्राद्धे गृहस्था भोक्तव्याः कुलीना वेदपारगाः । अक्रोधनाः स्नानशीलाः स्वदेशाचारतत्पराः

ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଳେ ଗୃହସ୍ଥମାନେ ସୁକୁଳୀନ, ବେଦପାରଙ୍ଗତ, କ୍ରୋଧହୀନ, ସ୍ନାନ-ଶୌଚରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶାଚାରରେ ତତ୍ପର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ।

Verse 40

आमंत्र्य पूर्वदिवसे निरीहा अपि ये द्विजाः । अलोलुपा व्याधिहीना न तु ये ग्रामयाजिनः

ପୂର୍ବଦିନେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ନିରୀହ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋଭହୀନ ଓ ବ୍ୟାଧିହୀନ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଡାକିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ଗ୍ରାମଯାଜନକୁ ବୃତ୍ତି କରୁଥିବାମାନଙ୍କୁ ନୁହେଁ।

Verse 41

तेषां पुरः प्रदातव्यं पिंडदानं विधानतः । श्राद्धं श्रद्धाविहीनेन कृतमप्यकृतं भवेत्

ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବିଧିଅନୁସାରେ ପିଣ୍ଡଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଶ୍ରଦ୍ଧାବିହୀନ ଭାବେ କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ, କରାହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅକୃତ ସମାନ ହୁଏ।

Verse 42

तस्माच्छ्रद्धान्वितैः श्राद्धं कर्त्तव्यं क्रोधवर्जितैः । वानप्रस्थो ब्रह्मचारी पथिकस्तीर्थसेवकः

ଏହେତୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ଓ କ୍ରୋଧବର୍ଜିତ ହୋଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ବାନପ୍ରସ୍ଥ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ପଥିକ ଓ ତୀର୍ଥସେବକ—ଏମାନେ ପୂଜ୍ୟ।

Verse 43

अतिथिर्वैश्वदेवांते स पूज्यः श्राद्धकर्मणि । सर्वदा यतयः पूज्याः स्वशक्त्या गृहमेधिभिः

ବୈଶ୍ୱଦେବର ଶେଷରେ ଆସିଥିବା ଅତିଥିକୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମରେ ପୂଜ୍ୟ ଭାବେ ସତ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ଗୃହସ୍ଥମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଯତିମାନଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜିବା ଉଚିତ।

Verse 44

यात्राविधिमथो वक्ष्ये सेतिहासं नृपोत्तम

ହେ ନୃପୋତ୍ତମ! ଏବେ ମୁଁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ବିଧି ଓ ତାହା ସହିତ ପବିତ୍ର ପୁରାତନ ଇତିହାସ କହିବି।