Adhyaya 99
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 99

Adhyaya 99

ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡରେ ସୋମେଶଙ୍କ ସମୀପରେ ଚକ୍ରଧର (ସୁଦର୍ଶନଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁ) ଓ ଦଣ୍ଡପାଣି (ଶୈବ ଗଣେଶ୍ୱର/ରକ୍ଷକ) ଏକାସଙ୍ଗେ କାହିଁକି ଅବସ୍ଥିତ—ତାହାର ସ୍ଥଳମାହାତ୍ମ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି। କଥା ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ବାସୁଦେବ ନାମକ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ରାଜାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ; ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଅନୁକରଣ କରି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଚକ୍ରାଦି ଆୟୁଧ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରେ। ଭଗବାନ ହରି ତାହାର ଭଣ୍ଡାମି ଖୋଲାସା କରିବାକୁ କାଶୀରେ ହିଁ ସୁଦର୍ଶନ ପ୍ରୟୋଗ କରି ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ଓ କାଶିରାଜଙ୍କୁ ବଧ କରନ୍ତି। କାଶିରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜି ଭୟଙ୍କର କୃତ୍ୟା ପାଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରକା ଦିଗକୁ ଧାଉଥାଏ। ବିଷ୍ଣୁ ସୁଦର୍ଶନ ଛାଡ଼ି ତାହାକୁ ଶମନ କରନ୍ତି; କୃତ୍ୟା କାଶୀକୁ ପଳାଇ ଶଙ୍କରଶରଣ ମାଗେ। ଦିବ୍ୟାୟୁଧର ସଂଘର୍ଷରୁ ଲୋକହାନିର ଭୟ ବଢ଼ିଲେ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଭାସରେ କାଳଭୈରବ/ସୋମେଶ ସନ୍ନିଧିକୁ ଆସନ୍ତି। ଦଣ୍ଡପାଣି ସଂଯମର ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି—ଚକ୍ର ପୁନଃ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ବ୍ୟାପକ ଅନର୍ଥ ହେବ; ହରି ତାହା ମାନି ଦଣ୍ଡପାଣିଙ୍କ ପାଖରେ ଚକ୍ରଧର ରୂପେ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି। ଶେଷରେ ପୂଜାବିଧି ଓ ଫଳଶ୍ରୁତି—ପ୍ରଥମେ ଦଣ୍ଡପାଣି, ପରେ ହରିଙ୍କୁ କ୍ରମେ ପୂଜିଲେ ଭକ୍ତ ପାପରୂପ କବଚରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶୁଭଗତି ପାଆନ୍ତି। କିଛି ଚନ୍ଦ୍ରତିଥି, ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସକୁ ବିଘ୍ନନାଶ ଓ ମୋକ୍ଷାଭିମୁଖ ପୁଣ୍ୟ ପାଇଁ ବିଶେଷ କୁହାଯାଇଛି।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र चक्रधरः स्थितः । दंडपाणिश्च देवेशि यत्रैकस्थानसंस्थितः

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତତଃ, ହେ ମହାଦେବୀ, ଯେଉଁଠାରେ ଚକ୍ରଧର ଅବସ୍ଥିତ, ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ହେ ଦେବେଶୀ, ସେହି ଏକେ ସ୍ଥାନରେ ଦଣ୍ଡପାଣି ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛନ୍ତି।

Verse 2

चंद्रेशात्पूर्वदिग्भागे ।सोमेशादुत्तरेस्थितः । धनुषां पंचसंस्थाने गंधर्वेशात्समीपतः

ଚନ୍ଦ୍ରେଶଠାରୁ ପୂର୍ବ ଦିଗଭାଗେ ଏବଂ ସୋମେଶଙ୍କ ଉତ୍ତରେ—ପାଞ୍ଚ ଧନୁଷ ଦୂରେ—ଗନ୍ଧର୍ବେଶଙ୍କ ସମୀପରେ ତାହା ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 3

उमाया नैरृते भागे ब्रह्मदेवर्षिसंस्थितः । तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि सर्वपातकनाशिनीम्

ଉମାଙ୍କ ନୈଋତ୍ୟ (ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ) ଭାଗରେ ବ୍ରହ୍ମଦେବର୍ଷି ଅବସ୍ଥିତ। ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି କହିବି—ଯାହା ସର୍ବ ପାପନାଶିନୀ।

Verse 4

पौंड्रको वासुदेवस्तु वाराणस्यां पुराऽभवत् । तेन श्रुतं पुराणं तु पठ्यमानं द्विजातिभिः

ପୁରାତନ କାଳରେ ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ବାସୁଦେବ ବାରାଣସୀରେ ବସୁଥିଲା। ସେଠାରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପଢ଼ୁଥିବା ପୁରାଣକୁ ସେ ଶୁଣିଲା।

Verse 5

कल्पादौ द्वापरांते तु क्षत्रियाणां निवेशने । अवतारं महाबाहुवासुदेवः करिष्यति

କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ ଏବଂ ଦ୍ୱାପରର ଶେଷରେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ନିବାସସ୍ଥାନରେ ମହାବାହୁ ବାସୁଦେବ ଅବତାର ଗ୍ରହଣ କରିବେ।

Verse 6

स तु मूढमतिर्मेने अहं विष्णुरिति प्रिये । चिह्नानि धारयामास चक्रादीनि वरानने

କିନ୍ତୁ ସେ ମୂଢମତି, ହେ ପ୍ରିୟେ, ‘ମୁଁ ହିଁ ବିଷ୍ଣୁ’ ବୋଲି ଭାବିଲା। ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖି, ସେ ଚକ୍ର ଆଦି ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଧାରଣ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା।

Verse 7

स दूतं प्रेषयामास द्वारकायां महोदरम् । स गत्वा प्राह विष्णुं वै चक्रादीनि परित्यज

ସେ ମହୋଦର ନାମକ ଦୂତକୁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପଠାଇଲା। ସେ ଯାଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲା—“ଚକ୍ରାଦି ଆୟୁଧଗୁଡ଼ିକ ତ୍ୟାଗ କର।”

Verse 8

इत्याह पौंड्रको राजा नचेद्वधमवा प्स्यसि । ततश्च भगवान्विष्णुः प्राहास्य रुचिरं वचः

ଏପରି ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ରାଜା କହିଲା—“ନଚେତ୍ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।” ତାପରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ହସି ମଧୁର ବଚନ କହିଲେ।

Verse 9

वाच्यः स पौंड्रको राजा त्वया हंत वचो मम । गृहीतचक्र एवाहं काशीमागम्य ते पुरीम्

ସେହି ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ରାଜାକୁ ମୋର ଏହି କଥା କହ—“ମୁଁ ହାତରେ ଚକ୍ର ଧରି କାଶୀକୁ ଆସି ତୋର ପୁରୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବି।”

Verse 10

संत्यक्ष्यामि ततश्चक्रं गदां चेमामसंशयम् । तद्ग्राह्यं भवता चक्रमन्यद्वा यत्तवेप्सितम्

ତାପରେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଚକ୍ର ଓ ଏହି ଗଦାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି। ସେହି ଚକ୍ରକୁ ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କର—କିମ୍ବା ତୁମ ଇଚ୍ଛିତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆୟୁଧ।

Verse 11

इत्युक्तेऽथ गते दूते संस्मृत्याऽभ्या गतं हरिः । गरुत्मन्तं समारुह्य त्वरितस्तत्पुरं ययौ

ଏହି କଥା କହି ଦୂତ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ହରି ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି ସଜ୍ଜ ହେଲେ। ଗରୁଡ଼ରେ ଆରୋହଣ କରି ଶୀଘ୍ର ସେହି ନଗରକୁ ଗଲେ।

Verse 12

मित्रस्नेहात्ततस्तस्य काशिराजः सहानुगः । सर्वसैन्यपरीवारस्ततः पौंड्रमुपाययौ

ତାପରେ ତାହାପ୍ରତି ମିତ୍ରସ୍ନେହରୁ କାଶୀରାଜ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହ, ସମସ୍ତ ସେନାପରିବାରରେ ପରିବୃତ ହୋଇ, ପୌଣ୍ଡ୍ରଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବାକୁ ଗଲେ।

Verse 13

ततो बलेन महता काशिराजबलेन च । पौंड्रको वासुदेवोऽसौ केशवाभिमुखो ययौ

ତାପରେ ନିଜ ମହାବଳ ଓ କାଶୀରାଜଙ୍କ ବଳ ସହ, ‘ବାସୁଦେବ’ ବୋଲି ନିଜକୁ କହୁଥିବା ସେ ପୌଣ୍ଡ୍ରକ କେଶବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲା।

Verse 14

तं ददर्श हरिर्दूराद्दुर्वारे स्यंदने स्थितम् । चक्रहस्तं गदाशार्ङ्गसंयुतं गरुडध्वजम्

ଦୂରରୁ ହରି ତାହାକୁ ଦୁର୍ଭେଦ୍ୟ ରଥରେ ଅବସ୍ଥିତ ଦେଖିଲେ—ହାତରେ ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁ ସହିତ, ଗରୁଡଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କରି।

Verse 15

तं दृष्ट्वा भावगंभीरं जहास गरुडध्वजः । उवाच पौंड्रकं मूढमात्मचिह्नोपलक्षितम्

ତାହାର ଗମ୍ଭୀର ଭାବ ଦେଖି ଗରୁଡଧ୍ୱଜଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ହସିଲେ ଏବଂ ନିଜ ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ ସେ ମୂଢ ପୌଣ୍ଡ୍ରକକୁ କହିଲେ।

Verse 16

पौंड्रकोक्तं त्वया यत्तु दूतवक्त्रेण मां प्रति । समुत्सृजेति चिह्नानि तच्च सर्वं त्यजाम्यहम्

ଦୂତମୁଖେ ତୁମେ ଯେ ପୌଣ୍ଡ୍ରକର କଥା ମୋ ପ୍ରତି କହିଲ—‘ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ତ୍ୟାଗ କର’—ସେ ସବୁକୁ ମୁଁ ଏବେ ତ୍ୟାଗ କରୁଛି।

Verse 17

चक्रमेतत्समुत्सृष्टं गदेयं च विस र्जिता । गरुत्मानेष ते गत्वा समारोहतु वै ध्वजम्

ଏହି ଚକ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରାଗଲା ଏବଂ ଏହି ଗଦା ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରାଗଲା । ତୁମର ଏହି ଗରୁଡ ଯାଇ ତୁମ ଧ୍ୱଜାରେ ଆରୋହଣ କରୁ ।

Verse 18

इत्युच्चार्य विमुक्तेन चक्रेणासौ निपातितः । रथश्च गदया भग्नो गजाश्चा श्वाश्च चूर्णिताः

ଏହା କହି ନିକ୍ଷେପ କରାଯାଇଥିବା ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେ ନିପାତିତ ହେଲେ । ଗଦା ଦ୍ୱାରା ରଥ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଏବଂ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲେ ।

Verse 19

ततो हाहाकृते लोके काशिनाथो महाबली । युयुधे वासुदेवेन मित्रदुःखेन दुःखितः

ତତ୍ପରେ ଜଗତରେ ହାହାକାର ପଡ଼ିଯିବାରୁ, ମିତ୍ରର ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ମହାବଳୀ କାଶୀରାଜ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ।

Verse 20

ततः शार्ङ्गविनिर्मुक्तैश्छित्त्वा तस्य शरैः शिरः । काशीपुर्यां स चिक्षेप कुर्वंल्लोकस्य विस्मयम्

ତା’ପରେ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ମସ୍ତକ ଛେଦନ କରି, ସେ ତାହାକୁ କାଶୀପୁରୀରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ, ଯାହା ଲୋକଙ୍କୁ ବିସ୍ମିତ କଲା ।

Verse 21

हत्वा तु पौंड्रकं शौरिः काशिराजं च सानु गम् । पुनर्द्वारवतीं प्राप्तो मृगयाया गतो यथा

ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ଏବଂ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହିତ କାଶୀରାଜଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଶିକାରରୁ ଫେରିବା ପରି ଶୌରି (ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ) ପୁନର୍ବାର ଦ୍ୱାରକା ଫେରିଆସିଲେ ।

Verse 22

ततः काशिपतेः पुत्रः पितुर्दुःखेन दुःखितः । शंकरं तोषयामास स च तस्मै वरं ददौ

ତେବେ କାଶୀପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ପିତାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲା; ଶଙ୍କର ତାକୁ ଏକ ବର ଦେଲେ।

Verse 23

स वव्रे भगवन्कृत्या पितुर्हंतुर्वधाय मे । समुत्तिष्ठतु कृष्णस्य त्वत्प्रसादात्सुरेश्वर

ସେ ବର ଚାହିଲା—“ହେ ଭଗବନ୍, ହେ ସୁରେଶ୍ୱର! ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ମୋ ପିତୃହନ୍ତା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ଏକ କୃତ୍ୟା ଉଦ୍ଭବ ହେଉ।”

Verse 24

एवं भविष्यतीत्युक्ते दक्षिणाग्नेस्तु मध्यतः । महाकृत्या समुत्तस्थौ प्रस्थिता द्वारकां प्रति

“ଏମିତି ହେବ” ବୋଲି (ଶିବ) କହିବା ସହିତ ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ନିର ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ମହାକୃତ୍ୟା ଉଠିଲା ଏବଂ ଦ୍ୱାରକା ପ୍ରତି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲା।

Verse 25

ज्वालामालाकरालां तां यादवा भयविह्वलाः । दृष्ट्वा जनार्द्दनं सर्वे शरणार्थमुपागताः

ଜ୍ୱାଳାମାଳାରେ ଘେରା ସେଇ ଭୟଙ୍କରୀକୁ ଦେଖି ଯାଦବମାନେ ଭୟରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ସମସ୍ତେ ଶରଣ ପାଇଁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

Verse 26

ततः सुदर्शनं तस्या मुमोच गरुडध्वजः । वधाय सा ततो भग्ना चक्रतेजोऽभिपीडिता

ତାପରେ ଗରୁଡଧ୍ୱଜ (କୃଷ୍ଣ) ତାହାର ବଧ ପାଇଁ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ; ଚକ୍ରତେଜରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ଭଙ୍ଗି ନଷ୍ଟ ହେଲା।

Verse 27

कृत्यामनुजगामाशु विष्णोश्चक्रं सुदर्शनम् । कृत्या वाराणसीं प्राप्ता तस्याश्चक्रं तु पृष्ठतः

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସୁଦର୍ଶନଚକ୍ର ଶୀଘ୍ର କୃତ୍ୟାକୁ ଅନୁସରଣ କଲା। କୃତ୍ୟା ବାରାଣସୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲା, ଚକ୍ର ମଧ୍ୟ ତାହାର ପଛେ ପଛେ ଗଲା।

Verse 28

ततः सा भयसंत्रस्ता शंकरं शरणं गता । सोमनाथं जगन्नाथं नान्यः शक्तो हि रक्षितुम्

ତାପରେ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲା—ସୋମନାଥ, ଜଗନ୍ନାଥ; କାରଣ ତାଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ରକ୍ଷା କରିପାରୁନଥିଲେ।

Verse 29

ततश्चक्रं वरैर्बाणैस्ताडयामास शंकरः । तच्च द्वारवतीं प्राप्तं शिवसायकमिश्रितम्

ତାପରେ ଶଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣଦ୍ୱାରା ସେଇ ଚକ୍ରକୁ ଆଘାତ କଲେ; ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ଶାୟକ ସହ ମିଶିତ ହୋଇ ତାହା ଦ୍ୱାରବତୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 30

तद्दृष्ट्वा शिवनामांकैस्ताडितं भगवान्हरिः । चक्रं शरैस्ततः कुद्धो गृहीत्वा च करेण तत् । जगाम तत्र यत्रास्ते सोमेशः कालभैरवः

ଶିବନାମାଙ୍କିତ ଶରଦ୍ୱାରା ନିଜ ଚକ୍ର ଆଘାତ ପାଇଥିବା ଦେଖି ଭଗବାନ୍ ହରି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ସେ ଚକ୍ରକୁ ହାତରେ ଧରି, ଯେଉଁଠାରେ ସୋମେଶ—କାଳଭୈରବ—ବିରାଜନ୍ତି ସେଠାକୁ ଗଲେ।

Verse 31

स गत्वा रोष ताम्राक्षश्चक्रोद्यतकरः स्थितः । कृत्यां हंतुं मतिं चक्रे कालभैरवनिर्मिताम्

ସେଠାକୁ ଯାଇ କ୍ରୋଧରେ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇ, ଚକ୍ର ନିକ୍ଷେପ ପାଇଁ ହାତ ଉଠାଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ; ଏବଂ କାଳଭୈରବ-ନିର୍ମିତ କୃତ୍ୟାକୁ ବଧ କରିବାକୁ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ।

Verse 32

दृष्टो देवैस्ततः सर्वैदंडपाणिगणेन च । देवानां प्रेक्षतां तत्र दण्डपाणिर्महागणः । चक्रोद्यतकरं दृष्ट्वा विष्णुं प्राहाब्जलोचनम्

ତେବେ ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦଣ୍ଡପାଣିଙ୍କ ଗଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଗଲେ। ଦେବମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ସେଠାରେ ମହାଗଣ ଦଣ୍ଡପାଣି, ଚକ୍ର ନିକ୍ଷେପ ପାଇଁ ହାତ ଉଠାଇଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ପଦ୍ମନୟନ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 33

दंडपाणिरुवाच । मा क्रोधं कुरु देवेश कृत्यां प्रति जगत्प्रभो

ଦଣ୍ଡପାଣି କହିଲେ— ହେ ଦେବେଶ, ହେ ଜଗତ୍ପ୍ରଭୋ, ଏହି କୃତ୍ୟା ପ୍ରତି କ୍ରୋଧ କରନି।

Verse 34

अमोघं युधि ते चक्रं कृत्या चापि च शांकरी । एवं चक्र विनिर्मुक्ते भवेत्कोधो हरे यदि । भविष्यति महद्दुःखं लोकानां संक्षयो हि वा

ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ଚକ୍ର ଅମୋଘ, ଏହି ଶାଙ୍କରୀ କୃତ୍ୟା ମଧ୍ୟ ପ୍ରବଳ। ହେ ହରି, ଚକ୍ର ନିକ୍ଷେପ ହେଲାପରେ ଯଦି କ୍ରୋଧ ରହିଯାଏ, ତେବେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମହାଦୁଃଖ ହେବ—କିମ୍ବା ସଂହାର ମଧ୍ୟ ଘଟିପାରେ।

Verse 35

न मोक्तव्यमतश्चक्र शृणु भूयो वचश्च नः । अत्र स्थाने नियुक्तोऽहं शंकरेण पुरा हरे

ଏହେତୁ ଚକ୍ର ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମୋ କଥା ପୁଣି ଶୁଣ। ହେ ହରି, ଏହି ସ୍ଥାନରେ ପୂର୍ବେ ଶଙ୍କର ମୋତେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।

Verse 36

पापिनां रक्षणार्थं वै विघ्नार्थं दुष्टचेतसाम् । तस्मात्त्वं मम सांनिध्ये तिष्ठ चक्रधरो हरे

ନିଶ୍ଚୟ (ମୋତେ) ପାପୀମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଓ ଦୁଷ୍ଟଚେତସମାନଙ୍କୁ ବିଘ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ତେଣୁ, ହେ ଚକ୍ରଧର ହରି, ମୋ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଏଠାରେ ରୁହ।

Verse 37

अत्र चक्रधरं देवं पूजयिष्यंति मानवाः । धूपमाल्योपहारैश्च नैवेद्यैर्विवि धैरपि

ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଚକ୍ରଧର ଦେବଙ୍କୁ ଧୂପ, ମାଳା, ଉପହାର ଏବଂ ନାନାବିଧ ନୈବେଦ୍ୟରେ ପୂଜିବେ।

Verse 38

विष्णुरुवाच । एष एव निवृत्तोहं तव वाक्यांकुशेन वै । अत्र चक्रोद्यतकरः स्थास्ये तव समीपतः

ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ତୁମ ବାକ୍ୟର ଅଙ୍କୁଶରେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ନିବୃତ୍ତ ହୋଇଛି। ଏଠାରେ ହାତରେ ଚକ୍ର ଉଠାଇ ମୁଁ ତୁମ ସମୀପରେ ରହିବି।

Verse 39

एवं हि स्थितोदेवस्तत्र चक्रधरः प्रिये । दंडपाणिश्च भगवान्मम रूपी गणेश्वरः

ହେ ପ୍ରିୟେ, ଏଭଳି ଭାବେ ସେଠାରେ ଚକ୍ରଧର ଦେବ ଅବସ୍ଥିତ; ଏବଂ ସେଠାରେ ମୋର ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନ ଗଣେଶ୍ୱର ଦଣ୍ଡପାଣି ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡାୟମାନ।

Verse 40

यस्तौ पूजयते भक्त्या दंडपाणिहरी क्रमात् । स पाप कंचुकैर्मुक्तो गच्छेच्छिवपुरं नरः

ଯେ ଭକ୍ତିରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ସେଇ ଦୁଇଜଣ—ଦଣ୍ଡପାଣି ଓ ହରି—ଙ୍କୁ ପୂଜେ, ସେ ପାପରୂପ କଞ୍ଚୁକରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶିବପୁରକୁ ଯାଏ।

Verse 41

माघे मासि चतुर्द्दश्यां कृष्णाष्टम्यां विशेषतः । गंधधूपोपहारैर्यः पूजयेद्दण्डनायकम् । तस्य क्षेत्रे निवसतो न विघ्नं जायते क्वचित्

ମାଘ ମାସରେ, ବିଶେଷତଃ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ଦିନ, ଗନ୍ଧ, ଧୂପ ଓ ଉପହାରରେ ଯେ ଦଣ୍ଡନାୟକଙ୍କୁ ପୂଜେ—ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବସୁଥିବା ତାହାର କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ବିଘ୍ନ ଜନ୍ମେ ନାହିଁ।

Verse 42

एकादश्यां जिताहारो योऽर्चयेच्चक्रपाणिनम् । स मुक्तः पातकैः सर्वैर्याति विष्णोः सलोकताम्

ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଆହାରରେ ସଂୟମ ରଖି ଯେ ଚକ୍ରପାଣି ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ସାଲୋକତା ପାଏ।

Verse 43

इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं चक्रपाणिनः । दण्डपाणिगणस्यापि श्रुतं पापौघनाशनम्

ଏହିପରି ସଂକ୍ଷେପରେ ଚକ୍ରପାଣିଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କୁହାଗଲା; ଏବଂ ପାପପ୍ରବାହ ନାଶକ ଦଣ୍ଡପାଣି ଗଣମାନଙ୍କର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଗଲା।