Adhyaya 97

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि योगेश्वरमिति श्रुतम् । कामेशाद्वायवे भागे धनुषां सप्तके स्थितम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ, ତାପରେ ‘ଯୋଗେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲିଙ୍ଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏହା କାମେଶ୍ୱରରୁ ବାୟବ୍ୟ ଦିଗରେ ସାତ ଧନୁ ଦୂରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 2

लिंगं महाप्रभावं हि दर्शनात्पापनाशनम् । पूर्वे युगे तु संख्यातं गणेश्वरमिति श्रुतम्

ଏହି ଲିଙ୍ଗ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ; ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ପୂର୍ବ ଯୁଗରେ ଏହା ‘ଗଣେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା—ଏମିତି ଶ୍ରୁତି।

Verse 3

पुरा मम गणा देवि असंख्याता महावलाः । क्षेत्रं माहेश्वरं ज्ञात्वा प्रभासं समुपागमन्

ହେ ଦେବୀ, ପୁରାକାଳରେ ମୋର ଗଣମାନେ—ଅସଂଖ୍ୟ ଓ ମହାବଳୀ—ପ୍ରଭାସକୁ ମାହେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ର ବୋଲି ଜାଣି ସେଠାକୁ ଆସିଥିଲେ।

Verse 4

तत्रस्थाश्च तपो घोरं तेपुस्ते योगमाश्रिताः । दिव्याब्दानां सहस्रं तु ततस्तुष्टो महेश्वरः

ସେଠାରେ ବସି, ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଘୋର ତପ କଲେ। ତାପରେ ହଜାର ଦିବ୍ୟବର୍ଷ ପରେ ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 5

यस्मा त्षडंगयोगेन तेषां तुष्टो वृषध्वजः । तेन योगेश्वरं नाम लिंगं योगफलप्रदम्

ଷଡଅଙ୍ଗ ଯୋଗସାଧନାରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ (ଶିବ) ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ତେଣୁ ସେହି ଲିଙ୍ଗ ‘ଯୋଗେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯୋଗଫଳ ପ୍ରଦାନକାରୀ।

Verse 6

यस्तमर्चयते भक्त्या सम्यक्पूजाविधानतः । स योगसिद्धिमाप्नोति मोदते दिवि देववत्

ଯେ ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜାବିଧିଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରେ, ସେ ଯୋଗସିଦ୍ଧି ପାଏ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତୁଲ୍ୟ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 7

यो दद्यात्कांचनं मेरुं कृत्स्नां चैव वसुन्धराम् । योगेशं पूजयेद्यस्तु स तयोरधिकः स्मृतः

ଯଦି କେହି ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ମେରୁ ଓ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ଦାନ କରେ ମଧ୍ୟ, ଯେ ଯୋଗେଶଙ୍କୁ ପୂଜେ ସେ ଏହି ଦୁଇ ଦାନଠାରୁ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 8

वृषभस्तत्र दातव्यः संपूर्णफलहेतवे । एवमेकादश प्रोक्ता रुद्राः प्राभासमाश्रिताः । नित्यं पूज्याश्च वंद्याश्च क्षेत्रस्य फलमीप्सुभिः

ସେଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଇବାର ହେତୁ ବୃଷଭ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ପ୍ରଭାସରେ ଆଶ୍ରିତ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର ଘୋଷିତ; କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଇଚ୍ଛୁକମାନେ ନିତ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା ଓ ବନ୍ଦନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 9

य एतां चैव शृणुयाद्रुद्रैकादशसंहिताम् । तस्य क्षेत्रफलं सर्वं प्रभासांतरवासिनः

ଯେ ଏହି ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର-ସଂହିତାକୁ ଶୁଣେ, ସେ ପ୍ରଭାସାନ୍ତରେ ବସୁଥିବା ଲୋକ ପରି ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପାଏ।

Verse 10

यश्चैतान्नैव जानाति रुद्रान्प्राभासमाश्रितान् । स क्षेत्रमध्यसंस्थोऽपि नास्त्येव स पशुः स्मृतः

ଯେ ପ୍ରଭାସରେ ଆଶ୍ରିତ ଏହି ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ଜାଣେ ନାହିଁ, ସେ କ୍ଷେତ୍ରର ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଫଳ ପାଏ ନାହିଁ; ସେ ପଶୁସମ ଭାବେ ସ୍ମୃତ।

Verse 11

एतेषां चैव रुद्राणां सर्वान्वाप्येकमेव वा । सोमेश्वरं पूजयित्वा जपेद्वै शतरुद्रियम् । सर्वेषां लभते पुण्यं रुद्राणां नात्र संशयः

ଏହି ସମସ୍ତ ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ସମଗ୍ରରୂପେ ଆବର୍ତ୍ତିତ କରି କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏକୁ ମାତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ସୋମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରି ନିଶ୍ଚୟ ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ତାହାଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 12

इदं रहस्यं संख्यातं माहात्म्यं तव भामिनि । रुद्राणां पापशमनं श्रुतं पुण्यविवर्द्धनम्

ହେ ଭାମିନି (ଦୀପ୍ତିମତୀ), ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ରହସ୍ୟମୟ ଓ ସୁସଂଖ୍ୟାତ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କଥିତ ହେଲା। ଏହା ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ପବିତ୍ର କୀର୍ତ୍ତି—ଶ୍ରବଣେ ପାପଶମନ କରେ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟବୃଦ୍ଧି କରେ।

Verse 97

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये योगेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तनवतितमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡରେ, ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ଯୋଗେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ସତାନବ୍ବେତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।