Adhyaya 93

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेद्वरारोहे महाकालेश्वरं हरम् । अघोरेशादुत्तरतः किंचिद्वायव्यसंस्थितम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ସୁନିତମ୍ବିନୀ, ଅଘୋରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଅଳ୍ପ ଉତ୍ତରେ, ବାୟବ୍ୟ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ମହାକାଳେଶ୍ୱର ନାମକ ହରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।

Verse 2

धनुषां त्रिंशता देवि श्रुतं पातकनाशनम् । पूर्वं कृतयुगे देवि स्मृतं चित्रांगदेश्वरम्

ହେ ଦେବୀ, ତିରିଶ ଧନୁଷ ଦୂରୀ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ପାତକନାଶକ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ହେ ଦେବୀ, ପୂର୍ବେ କୃତଯୁଗରେ ଏହା ‘ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ସ୍ମରଣୀୟ ଥିଲା।

Verse 3

महाकालेश्वरं देवि कलौ नाम प्रकीर्तितम् । कालरूपी महारुद्रस्तस्मिंल्लिंगे व्यवस्थितः

ହେ ଦେବୀ, କଳିଯୁଗରେ ଏହା ‘ମହାକାଳେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; କାଳରୂପ ମହାରୁଦ୍ର ସେହି ଲିଙ୍ଗରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ବିରାଜନ୍ତି।

Verse 4

चराचरगुरुः साक्षाद्देवदानवदर्पहा । सूर्यरूपेण यत्सर्वं ब्रह्मांडे ग्रसते प्रिये

ସେ ଚରାଚର ସମସ୍ତଙ୍କର ସାକ୍ଷାତ୍ ଗୁରୁ, ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଦର୍ପ ନାଶକ; ହେ ପ୍ରିୟେ, ସୂର୍ଯ୍ୟରୂପେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଥିବା ସମସ୍ତକୁ ଗ୍ରସନ୍ତି।

Verse 5

स देवः संस्थितो देवि तस्मिंल्लिंगे महाप्रभः । यस्तत्पूजयते भक्त्या कल्ये लिंगं मम प्रियम् । षडक्षरेण मंत्रेण मृत्युं जयति तत्क्षणात्

ହେ ଦେବୀ, ସେଇ ମହାପ୍ରଭୁ ଦେବ ତାହିଁ ଲିଙ୍ଗରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଯେ ପ୍ରଭାତକାଳେ ଭକ୍ତିସହିତ ମୋ ପ୍ରିୟ ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜେ, ସେ ଷଡକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ସେହି କ୍ଷଣେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରେ।

Verse 6

कृष्णाष्टम्यां विशेषेण गुग्गुलं घृतसंयुतम् । यो दहेद्विधिवत्तत्र पूजां कृत्वा निशागमे

ବିଶେଷକରି କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀରେ, ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ସେଠାରେ ପୂଜା କରି, ଘିଅ ମିଶାଇଥିବା ଗୁଗ୍ଗୁଳୁକୁ ବିଧିମତେ ଦହନ କରେ ଯେ—

Verse 7

अपराधसहस्रं तु क्षमते तस्य भैरवः । धेनुदानं प्रशंसंति तस्मिन्स्थाने महर्षयः

ଏପରି ଭକ୍ତଙ୍କର ସହସ୍ର ଅପରାଧକୁ ମଧ୍ୟ ଭୈରବ କ୍ଷମା କରନ୍ତି; ଏବଂ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ମହର୍ଷିମାନେ ଧେନୁଦାନକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।

Verse 8

धेनुदस्तारयेन्नूनं दश पूर्वान्दशापरान् । देवस्य दक्षिणे भागे यो जपेच्छतरुद्रियम्

ଗୋଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ ଦଶ ପୂର୍ବଜ ଓ ଦଶ ପରଜଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ଏବଂ ଯେ ଦେବତାଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବସି ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ଜପ କରେ—ସେ ମହାପୁଣ୍ୟର ଭାଗୀ ହୁଏ।

Verse 9

उद्धरेत्पितृवर्गं च मातृवर्गं च मानवः । बाल्ये वयसि यत्पापं वार्द्धके यौवनेऽपि वा । क्षालयेच्चैव तत्सर्वं दृष्ट्वा कालेश्वरं हरम्

କାଳେଶ୍ୱର—ସ୍ୱୟଂ ହର—ଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି ମଣିଷ ପିତୃବର୍ଗ ଓ ମାତୃବର୍ଗ ଉଭୟଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ଶୈଶବ, ଯୌବନ କିମ୍ବା ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟରେ କୃତ ସମସ୍ତ ପାପ କାଳେଶ୍ୱର ଦର୍ଶନରେ ଧୋଇଯାଏ।

Verse 10

अयने चोत्तरे प्राप्ते यः कुर्याद्घृतकंबलम् । न स भूयोऽत्र संसारे जन्म प्राप्नोति दारुणम्

ଉତ୍ତରାୟଣ ଆସିଲେ ଯେ ‘ଘୃତକମ୍ବଳ’ ନାମକ ଘିଅ-ଦାନ/ହୋମ କରେ, ସେ ଏହି ସଂସାରଚକ୍ରରେ ପୁଣି ଦାରୁଣ ଜନ୍ମ ପାଉନାହିଁ।

Verse 11

न दुःखितो दरिद्रो वा दुर्भगो वा प्रजायते । सप्तजन्मान्तराण्येव महाकालेशदर्शनात्

ମହାକାଳେଶଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରରେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖୀ, ଦରିଦ୍ର କିମ୍ବା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ହୁଏନାହିଁ।

Verse 12

धनधान्यसमायुक्ते स्फीते सञ्जायते कुले । भक्तिर्भवति भूयोऽपि महाकालेश्वरार्चने

ସେ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ସମୃଦ୍ଧ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ଏବଂ ମହାକାଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚନାରେ ତାହାର ଭକ୍ତି ପୁଣି ପୁଣି ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ।

Verse 13

इति संक्षेपतः प्रोक्तं महाकालेश्वरं प्रिये । चित्रांगदो गणो देवि तेन चाराधितं पुरा

ଏହିପରି, ହେ ପ୍ରିୟେ, ସଂକ୍ଷେପରେ ମହାକାଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିଲି। ହେ ଦେବୀ, ପୂର୍ବେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ନାମକ ଗଣ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିଥିଲା।

Verse 14

दिव्याब्दानां सहस्रं तु महा कालेश्वरं हि तत् । चित्रांगदेश्वरं नाम तेन ख्यातं धरातले

ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେହି ଲିଙ୍ଗ ନିଶ୍ଚୟ ମହାକାଳେଶ୍ୱର ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲା; ତେଣୁ ଧରାତଳେ ତାହା ‘ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।

Verse 93

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य एकादशरुद्रमाहात्म्ये महाकालेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिणवतितमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡରେ, ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟର ଏକାଦଶରୁଦ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅଂଶରେ ‘ମହାକାଳେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ତ୍ରିଣବତିତମ (୯୩ତମ) ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।