Adhyaya 48
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 48

Adhyaya 48

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ପ୍ରଭାସ-କ୍ଷେତ୍ରର ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ତୀର୍ଥର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ କହନ୍ତି—ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବିଭୂତୀଶ୍ୱର ନିକଟେ ଭୃଗୁବଂଶୀ ଶୁକ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏକ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଅଛି; ତାହାର ଦର୍ଶନ ଓ ସ୍ପର୍ଶରେ ପାପହରଣ ହୁଏ। କଥାରେ ଶୁକ୍ର ରୁଦ୍ରକୃପା ଓ ଘୋର ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ସଂଜୀବନୀ-ବିଦ୍ୟା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆସେ। ଦୈବ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଶମ୍ଭୁ ତାଙ୍କୁ ଗିଳିଥିଲେ; ଭଗବାନଙ୍କ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ତପ କରି ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ—ଏହାକୁ ନାମ ଓ ପବିତ୍ରତାର କାରଣକଥା ଭାବେ କୁହାଯାଏ। ପରେ ବିଧି—ସ୍ଥିରଚିତ୍ତରେ ଲିଙ୍ଗପୂଜା, ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ମନ୍ତ୍ରର ଏକ ଲକ୍ଷ ଜପ, ପଞ୍ଚାମୃତ ଅଭିଷେକ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ପୁଷ୍ପପୂଜା। ଫଳ—ମୃତ୍ୟୁଭୟ ନିବାରଣ, ପାପକ୍ଷୟ, ଇଷ୍ଟସିଦ୍ଧି ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟାଦି ସିଦ୍ଧି; ସବୁ ସ୍ଥିର ଭକ୍ତିରେ ନିର୍ଭର।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं शुक्रप्रतिष्ठितम् । सर्वपापहरं देवि विभूतीश्वरपश्चिमे

ईश्वर କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ହେ ଦେବୀ, ଏହା ସର୍ବପାପହର ଏବଂ ବିଭୂତୀଶ୍ୱରଙ୍କ ପଶ୍ଚିମେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 2

नातिदूरे स्थितं तत्र स्वयं शुक्रेण निर्मितम् । यत्र संजीवनीं प्राप्तो विद्यां रुद्रप्रभावतः

ସେଠାରୁ ଅତିଦୂର ନୁହେଁ; ଶୁକ୍ର ନିଜେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ଏକ ଦେବାଳୟ ଅଛି—ଯେଉଁଠାରେ ରୁଦ୍ରପ୍ରଭାବରେ ସେ ‘ସଞ୍ଜୀବନୀ’ ନାମକ ଜୀବନଦାୟିନୀ ବିଦ୍ୟା ପାଇଥିଲେ।

Verse 3

संतप्य तु महाघोरं तपोवर्षसहस्रकम् । संप्रसाद्य विरूपाक्षं योऽवाप ग्रहतां सुधीः

ସେ ହଜାର ବର୍ଷ ଅତିଘୋର ତପସ୍ୟା କରି ବିରୂପାକ୍ଷ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ; ଏବଂ ସେହି ସୁଧୀ ଗ୍ରହତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 4

ग्रस्तेन शंभुना येन देवकार्यार्थसिद्धये । तत्रोदरगतेनैव तपस्तप्तं सुदुष्करम्

ଦେବକାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଶମ୍ଭୁ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରସିଲେ; ଏବଂ (ଶିବଙ୍କ) ଉଦରରେ ଥାଇ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍କର ତପ କଲେ।

Verse 5

वर्षाणामयुतं साग्रं तुष्टिं नीतो महेश्वरः । निष्कासितस्ततः शीघ्रं शुक्र मार्गेण शंभुना

ଦଶହଜାରରୁ କିଛି ଅଧିକ ବର୍ଷ ପରେ ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ତାପରେ ଶମ୍ଭୁ ତାଙ୍କୁ ‘ଶୁକ୍ର-ମାର୍ଗ’ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ବାହାର କରିଦେଲେ।

Verse 6

ततः शुक्रेति नामाभूद्भार्गवस्य महात्मनः । तदाराधयते लिंगं यः कृत्वा निश्चलं मनः

ତତଃ ସେ ମହାତ୍ମା ଭାର୍ଗବ ‘ଶୁକ୍ର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଯେ ମନକୁ ଅଚଳ କରି ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ଆରାଧନା କରେ, ସେଇ ତାହାକୁ ସତ୍ୟରୂପେ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ।

Verse 7

मृत्युंजयं जपेल्लक्षं स समीहितमाप्नुयात्

ଯେ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଲକ୍ଷଥର ଜପ କରେ, ସେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଏ।

Verse 8

तं दृष्ट्वा त्वथवा स्पृष्ट्वा जन्मादिमरणान्तकात् । मुच्यते पातकान्मृत्योः प्रसादात्तस्य भामिनि

ହେ ଭାମିନି! ସେ (ଲିଙ୍ଗ/ଦେବ) କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ କିମ୍ବା ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ମାତ୍ରେ, ଜନ୍ମର ଆରମ୍ଭରୁ ମୃତ୍ୟୁର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ପାପ ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମଧ୍ୟ—ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

Verse 9

मृतसंजीवनार्थं यदैश्वर्यमणिमादिकम् । प्राप्नुयान्नात्र संदेहो यस्य भक्तिः सुनिश्चला

ମୃତସଂଜୀବନ ପାଇଁ ଅଣିମା ଆଦି ଯେ କୌଣସି ଐଶ୍ୱର୍ୟ-ସିଦ୍ଧି ଆକାଂକ୍ଷିତ ହେଉ, ଯାହାର ଭକ୍ତି ଅଚଳ ସେ ସବୁ ପାଏ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 10

पंचामृतेन संस्नाप्य देवं शुकप्रतिष्ठितम् । सुगन्धपुष्पैः संपूज्य शौक्रीं पीडां स नाप्नुयात्

ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦେବଙ୍କୁ ପଞ୍ଚାମୃତରେ ସ୍ନାନ କରାଇ ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପରେ ପୂଜା କଲେ, ଶୌକ୍ରୀ ପୀଡା (ଶୁକ୍ର-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କଷ୍ଟ) ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 11

इति सर्वं समासेन माहात्म्यं शुक्रदैवतम् । कथितं तव सुश्रोणि श्रुतं पापभयापहम्

ଏହିପରି, ହେ ସୁଶ୍ରୋଣି, ଶୁକ୍ରଦେବତାଙ୍କ ସମଗ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ତୁମକୁ କହିଲି; ଏହା ଶୁଣିବାମାତ୍ରେ ପାପ ଓ ଭୟ ନଶିଯାଏ।

Verse 48

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये शुक्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टचत्वारिंशोध्यायः

ଏହିପରି, ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ଶୁକ୍ରେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଅଷ୍ଟଚତ୍ୱାରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।