Adhyaya 366

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि हिरण्यायाश्च उत्तरे । सिद्धिस्थानानि दिव्यानि यत्र सिद्धा महर्षयः

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତତ୍ପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ହିରଣ୍ୟାର ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧିର ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନମାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧ ମହର୍ଷିମାନେ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

Verse 2

तत्र लिंगान्यनेकानि शक्यंते कथितुं न हि । साग्रं शतं पुनस्तत्र लिंगानां प्रवरं स्मृतम्

ସେଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ଅନେକ; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ତଥାପି ସେଠାରେ ଶତାଧିକ ଲିଙ୍ଗ ‘ପ୍ରବର’ ଅର୍ଥାତ୍ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।

Verse 3

वज्रिण्यास्तु तटे देवि लिंगान्येकोनविंशतिः । न्यंकुमत्यास्तटे देवि सहस्रं द्विशताधिकम्

ହେ ଦେବୀ, ବଜ୍ରିଣୀ ତଟରେ ଉଣେଇଶଟି ଲିଙ୍ଗ ଅଛି; ଏବଂ ହେ ଦେବୀ, ନ୍ୟଙ୍କୁମତୀ ତଟରେ ଏକ ହଜାର ସହ ଆଉ ଦୁଇ ଶତାଧିକ (ଅର୍ଥାତ୍ ବାରଶେ) ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।

Verse 4

प्राधान्येन वरारोहे पूर्वे स्वायंभुवेंऽतरे । कपिलायास्तटेदेवि लिंगानां षष्टिरुत्तमा

ହେ ବରାରୋହେ, ବିଶେଷତଃ ପୂର୍ବ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ, ହେ ଦେବୀ, କପିଲା ତଟରେ ଷାଠିଏ ଉତ୍ତମ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରସିଦ୍ଧ (କିମ୍ବା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ) ଅଛି।

Verse 5

सरस्वत्यां पुनस्तत्र लिंगसंख्या न विद्यते । एवं पंचमुखा देवि लिंगमाला विभूषिता

କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ସରସ୍ୱତୀ-ପ୍ରଦେଶରେ ଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ହେ ଦେବୀ, ପଞ୍ଚମୁଖ ପ୍ରଭୁ ଲିଙ୍ଗମାଳାରେ ବିଭୂଷିତ।

Verse 6

प्रभासे कथिता देवि पंचस्रोताः सरस्वती । यस्याः प्रवाहैः संभिन्नं क्षेत्रं द्वादशयोजनम्

ହେ ଦେବୀ, ପ୍ରଭାସରେ ସରସ୍ୱତୀକୁ ପଞ୍ଚସ୍ରୋତା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ତାଙ୍କ ପ୍ରବାହଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱାଦଶ ଯୋଜନ ପରିମାଣର କ୍ଷେତ୍ର ଧାରାଧାରାରେ ଜଡିତ ଓ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛି।

Verse 7

तत्र वापीषु कूपेषु यत्र तत्रोद्भवं जलम् । सारस्वतं तु तज्ज्ञेयं ते धन्या ये पिबंति तत्

ସେଠାରେ ପୋଖରୀ ଓ କୂପରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଜଳ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ତାହାକୁ ‘ସାରସ୍ୱତ’ ଜଳ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। ଯେମାନେ ତାହା ପାନ କରନ୍ତି ସେମାନେ ଧନ୍ୟ।

Verse 8

यत्रतत्र नरः स्नात्वा सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । सारस्वतस्नानफलं लभते नात्र संशयः

ସେଠାରେ ଯେଉଁଠି କେଉଁଠି ମଣିଷ ସମ୍ୟକ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସାରସ୍ୱତ-ସ୍ନାନର ଫଳ ଲାଭ କରେ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 9

यत्प्रोक्तं स्पर्शलिंगं तु श्रीसोमेशेति विश्रुतम् । प्रभासक्षेत्रलिंगानां कला तस्यैव शांकरी

ଯାହାକୁ ‘ସ୍ପର୍ଶ-ଲିଙ୍ଗ’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା, ସେହିଟି ‘ଶ୍ରୀ ସୋମେଶ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ପ୍ରଭାସ-କ୍ଷେତ୍ରର ଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କର ଶାଙ୍କରୀ କଳା ପ୍ରକୃତରେ ତାହାର ନିଜସ୍ୱ।

Verse 10

यद्वा तद्वा पूजयित्वा लिंगं क्षेत्रस्य मध्यगम् । श्रीसोमेशमिति ज्ञात्वा सोमेशः पूजितो भवेत्

କ୍ଷେତ୍ରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଯେକୌଣସି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରି, ତାହାକୁ ‘ଶ୍ରୀ ସୋମେଶ’ ବୋଲି ଜାଣିଲେ, ସୋମେଶଙ୍କୁ ହିଁ ପୂଜା କରାହେଲା।

Verse 365

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये प्रकीर्णस्थानलिंगमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचषष्ट्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ୟ ସଂହିତାରେ, ସପ୍ତମ ‘ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡ’ରେ, ପ୍ରଥମ ‘ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ପ୍ରକୀର୍ଣ୍ଣସ୍ଥାନ ଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ 366ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।