Adhyaya 359
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଈଶ୍ୱର ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ କହନ୍ତି ଯେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ‘ନାରାୟଣ’ ନାମକ ତୀର୍ଥକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉ। ସେହି ତୀର୍ଥର ଈଶାନ (ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ) ଭାଗରେ ‘ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟା’ ନାମର ଏକ ବାପୀ/କୁଣ୍ଡ ଅଛି—ଏମିତି ସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ-ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ବିଧିଅନୁସାରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ପୂଜା କରିବାର କ୍ରମ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଋଷି-ପଞ୍ଚମୀ ଦିନେ ପତିବ୍ରତା ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ପର୍ଶ-ଅସ୍ପର୍ଶ ନିୟମ ପାଳନ କଲେ ରଜୋଦୋଷ (ମାସିକ ଅଶୌଚ) ଭୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୂର ହୁଏ—ଏହି ଫଳଶ୍ରୁତି କୁହାଯାଇଛି। ଶେଷରେ ଏହା ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣର ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ‘ନାରାୟଣ-ତୀର୍ଥ-ମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଅଧ୍ୟାୟ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तीर्थं नारायणाभिधम् । तस्यैवेशानदिग्भागे वापी शांडिल्यकीर्तिता
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ! ତାପରେ ‘ନାରାୟଣ’ ନାମକ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ତାହାର ଈଶାନ କୋଣରେ ‘ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟା’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ ବାପୀ (ପାଇଦା କୂଆ) ଅଛି।
Verse 2
स्नात्वा तत्रैव विधिवच्छांडिल्यं यः प्रपूजयेत् । ऋषिपंचम्यां विधिना नारी चैव पतिव्रता । स्पृष्ट्वास्पृष्ट्वा विमुच्येत रजोदोषभयाद्ध्रुवम्
ସେଠାରେ ହିଁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରି ଯେ ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରେ; ଏବଂ ଋଷି-ପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ବିଧିମତେ ବ୍ରତ କରୁଥିବା ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ସ୍ପର୍ଶ କରି ପୁନଃପୁନଃ ଶୁଦ୍ଧି କଲେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ରଜୋଦୋଷଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 358
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये नारायणतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामा ष्टापंचाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ନାରାୟଣତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ତିନିଶେ ଉଣଷଠତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।