
ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ସେ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରର ହିରଣ୍ୟ-ପୂର୍ବ ଦିଗଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ବହୁସୁବର୍ଣ୍ଣକ/ବହୁସୁବର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ଏହି ତୀର୍ଥର ପବିତ୍ରତାର କାରଣ ଭାବେ ପୂର୍ବ ଘଟଣା କୁହାଯାଏ—ଧର୍ମପୁତ୍ର ସେଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍କର ଯଜ୍ଞ କରି ‘ବହୁସୁବର୍ଣ୍ଣ’ ନାମରେ ଏକ ମହାବଳୀ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏହି ଲିଙ୍ଗ ‘ସର୍ବେଶ୍ୱର’ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ଜଳସମ୍ପର୍କରେ ବିଧିପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ପିଣ୍ଡଦାନ କଲେ କୁଳ-କୋଟି ପିତୃମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ ବୋଲି ବିଧାନ ଅଛି। ଗନ୍ଧ-ପୁଷ୍ପାଦି ସହ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ନିୟମରେ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ, ସଦାଶିବ ‘କୋଟି-ପୂଜା’ ସମ ଫଳ ଦିଅନ୍ତି ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣର ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡ, ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ବହୁସୁବର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं बहुसुवर्णकम् । हिरण्यापूर्वदिग्भागे स्थाने बहुसुवर्णके
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ, ତାପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ପୂର୍ବଦିଗ୍ଭାଗରେ ‘ବହୁସୁବର୍ଣ୍ଣକ’ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ବହୁସୁବର୍ଣ୍ଣକ ଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
Verse 2
धर्मपुत्रेण यत्रैव कृतो यज्ञः सुदुष्करः । नाम्ना बहुसुवर्णेति स्थाप्य लिंगं महाप्रभम्
ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଦୁଷ୍କର ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ ମହାପ୍ରଭ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରି ତାହାକୁ ‘ବହୁସୁବର୍ଣ୍ଣ’ ନାମ ଦେଲେ।
Verse 3
सर्वक्रतूनां फलदं नाम्ना सर्वेश्वरं विदुः । तत्रैव संस्थितं लिंगं पूर्णं सारस्वतैर्जलैः
ତାଙ୍କୁ ‘ସର୍ବେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ଜାଣନ୍ତି—ଯିଏ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେଠାରେ ସରସ୍ୱତୀର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଲିଙ୍ଗ ଅବସ୍ଥିତ।
Verse 4
स्नात्वा तत्र वरारोहे पिण्डदानं ददाति यः । कुलकोटिं समुद्धृत्य रुद्रलोके महीयते
ହେ ବରାରୋହେ ଦେବୀ, ଯେ ତାହାଁରେ ସ୍ନାନ କରି ପିଣ୍ଡଦାନ ଦେଉଛି, ସେ କୁଳକୋଟିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
Verse 5
यस्तं पूज यते भक्त्या गन्धपुष्पैर्विधानतः । कोटिपूजाफलं तस्य तथेत्याह सदाशिवः
ଯେ ଭକ୍ତିସହିତ ବିଧିଅନୁସାରେ ଗନ୍ଧ-ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ତାହାର କୋଟି ପୂଜାର ଫଳ ମିଳେ—ଏହିପରି ସଦାଶିବ କହିଲେ।
Verse 355
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये बहुसुवर्णेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ସହସ୍ର ଶ୍ଲୋକସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ବହୁସୁବର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ତିନିଶେ ଛପ୍ପନତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।