Adhyaya 352
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 352

Adhyaya 352

ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ ସହ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ବିଧି କହନ୍ତି—ଦୁର୍ଗାକୂଟର ଦକ୍ଷିଣେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦୂରତାରେ ସୁପର୍ଣେଲା ତୀର୍ଥ ଓ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଭୈରବୀ-ସ୍ଥାନ ଅଛି। ପରେ ଏହି ସ୍ଥାନର କାରଣକଥା ଆସେ—ସୁପର୍ଣ (ଗରୁଡ) ପାତାଳରୁ ଅମୃତ ଆଣି ନାଗମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେଠାରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ନାଗମାନେ ଦେଖି ରକ୍ଷା କରିଥିବା ଏହି ସ୍ଥାନ ପୃଥିବୀରେ ‘ସୁପର୍ଣେଲା’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ସେଇ ଭୂମିକୁ ସୁପର୍ଣ ସ୍ଥାପିତ ‘ଇଲା’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଏବଂ ‘ସୁପର୍ଣେଲା’ ନାମ ପାପନାଶକ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ଆଚରଣକ୍ରମରେ ସୁପର୍ଣକୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ, ପୂଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଆତିଥ୍ୟ, ଦାନ ଓ ବିଶେଷତଃ ଅନ୍ନଦାନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳେ। ଫଳଶ୍ରୁତିରେ ପ୍ରାଣଘାତକ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା, ଗୃହେ ଶୁଭତା, ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ‘ଜୀବବତ୍ସା’ ହୋଇ ସନ୍ତାନସମୃଦ୍ଧି ପାଇବା କଥା କୁହାଯାଇଛି।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सुपर्णेलां च भैरवीम् । दुर्गकूटाद्दक्षिणतो धनुःपंचशतांतरे

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ! ତାପରେ ସୁପର୍ଣେଲା ନାମକ ଭୈରବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେ ଦୁର୍ଗକୂଟର ଦକ୍ଷିଣେ ପାଞ୍ଚଶେ ଧନୁ ଦୂରେ ଅଛନ୍ତି।

Verse 2

सुपर्णेन पुरा देवि पातालादमृतं हृतम् । गृहीत्वा तत्र मुक्तं तु नागानां पश्यतां किल

ହେ ଦେବୀ! ପୂର୍ବକାଳରେ ସୁପର୍ଣ ପାତାଳରୁ ଅମୃତ ହରଣ କଲେ; ତାହା ଧରି ସେଠାରେ ନାଗମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ତାହାକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ—ଏପରି କୁହାଯାଏ।

Verse 3

ततो देव्या तदा दृष्ट्वा रक्षितं नागपार्श्वतः । ततः सुपर्णेलेत्येवं ख्याता सा वसुधातले

ତେବେ ଦେବୀ ତାହାକୁ ନାଗମାନଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରକ୍ଷିତ ଦେଖିଲେ; ତେଣୁ ସେ ଧରାତଳରେ ‘ସୁପର୍ଣେଲା’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।

Verse 4

इला तु कथ्यते भूमिः सुपर्णेन प्रतिष्ठिता । ततः सुपर्णेलेत्येव नाम्ना पातकनाशिनी

ଭୂମିକୁ ‘ଇଳା’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ତାହା ସୁପର୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ତେଣୁ ସେ ‘ସୁପର୍ଣେଲା’ ନାମରେ—ପାପନାଶିନୀ—ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 5

सुपर्णकुण्डे तत्रैव स्नात्वा तां पूजयेन्नरः । विप्रेभ्यो भोजनं दद्यान्नापद्भिर्म्रियते नरः । जीववत्सा भवेन्नारी आत्मजैश्चाप्यलंकृता

ସେଠାରେ ସୁପର୍ଣ୍ଣକୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦାନ କରୁ। ସେ ପୁରୁଷ ଆପଦାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେନାହିଁ; ନାରୀ ଜୀବନ୍ତ ସନ୍ତାନବତୀ ହୋଇ, ପୁତ୍ରମାନଙ୍କରେ ଶୋଭିତ ହୁଏ।

Verse 351

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सुपर्णेलामाहात्म्यवर्णनंनामैकपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡରେ, ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ “ସୁପର୍ଣ୍ଣେଲା-ମାହାତ୍ମ୍ୟ-ବର୍ଣ୍ଣନ” ନାମକ 352ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।