
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରର ହାଟକେଶ୍ୱର ନାମକ ଲିଙ୍ଗର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ତାହାର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ନଲେଶ୍ୱର ନାମକ ଦେବାଳୟ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଗ-ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦୂରତାର ମାପ ସହିତ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ମାର୍ଗବିବରଣୀ ଦିଅନ୍ତି। ନଲ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ସହ ନଲେଶ୍ୱରକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି; ଏହା ଆଦର୍ଶ ରାଜଦମ୍ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷେତ୍ରର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ସ୍ୱୀକୃତ ହେବାକୁ ଦର୍ଶାଏ। ଫଳଶ୍ରୁତିରେ କୁହାଯାଇଛି—ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ବିଧିପୂର୍ବକ ଦର୍ଶନ-ପୂଜା କରେ, ସେ କଳିଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଦ୍ୟୂତ/ଜୁଆରେ ବିଜୟଫଳ ମଧ୍ୟ ପାଏ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं वै हाटकेश्वरम् । जरद्गवात्पूर्वभागे धनुषां षष्टिभिस्त्रिभिः
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ! ତାପରେ ଜରଦ୍ଗବର ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ତ୍ରିଷଷ୍ଟି ଧନୁ ଦୂରେ ଅବସ୍ଥିତ ‘ହାଟକେଶ୍ୱର’ ନାମକ ଲିଙ୍ଗ ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
Verse 2
नाम्ना नलेश्वरं देवि स्थापितं तु नलेन वै । दमयन्तीयुतेनैव ज्ञात्वा क्षेत्रं तदुत्तमम्
ହେ ଦେବୀ! ଏହା ‘ନଲେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପରିଚିତ; ସେହି ଉତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରର ପବିତ୍ରତା ଜାଣି ରାଜା ନଳ ଦମୟନ୍ତୀ ସହିତ ନିଜେ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
Verse 3
तं दृष्ट्वा मानवो देवि पूजयित्वा विधानतः कलिभिर्मुच्यते जंतुर्द्यूते च विजयी भवेत्
ହେ ଦେବୀ! ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ତାହାକୁ ଦର୍ଶନ କରି ବିଧିମତେ ପୂଜା କରେ, ସେ କଳିଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଦ୍ୟୂତରେ ମଧ୍ୟ ବିଜୟୀ ହୁଏ।
Verse 345
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये नलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चचत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡରେ, ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ନଲେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ 345ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।