Adhyaya 339

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कूपं त्रैलोक्यविश्रुतम् । देविकायास्तटे रम्ये हुंकारेणैव पूर्यते

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ତ୍ରିଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେହି କୂପକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଦେବିକାର ରମ୍ୟ ତଟରେ ସେ କେବଳ ‘ହୁଂ’ ନାଦରେ ହିଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ।

Verse 2

ततोऽधस्तात्पुनर्याति सलिलं तत्र भामिनि । तण्डीनाम पुरा प्रोक्तो देविकातटमास्थितः

ତାପରେ, ହେ ଭାମିନୀ, ସେଠାର ଜଳ ପୁଣି ତଳକୁ ଯାଏ। ପୁରାକାଳରେ ‘ତଣ୍ଡୀ’ ନାମକ ଜଣେ ଦେବିକା ତଟରେ ବସୁଥିଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 3

तपस्तेपे महादेवि शिवभक्तिपरायणः । तस्यैवं तप्यमानस्य तस्मिन्देशे वरानने

ହେ ମହାଦେବୀ, ସେ ଶିବଭକ୍ତିରେ ପରାୟଣ ହୋଇ ତପ କଲେ। ହେ ବରାନନେ, ସେହି ଦେଶରେ ସେ ଏଭଳି ତପସ୍ୟାରତ ଥିବାବେଳେ—

Verse 4

आजगाम मृगो वृद्धस्तं देशमन्ध दृक्प्रिये । स पपात महागर्ते अगाधे जलवर्जिते

ହେ ଅନ୍ଧଦୃଷ୍ଟି-ପ୍ରିୟେ! ଏକ ବୃଦ୍ଧ ମୃଗ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସି, ଜଳହୀନ ଅତିଗଭୀର ମହାଗର୍ତ୍ତରେ ପଡ଼ିଗଲା।

Verse 5

तं दृष्ट्वा कृपयाविष्टः स मुनिर्मौनमास्थितः । हुंकारं कुरुते तत्र भूयोभूयश्च भामिनि

ତାହାକୁ ଦେଖି କୃପାରେ ଆବିଷ୍ଟ ସେ ମୁନି ମୌନ ଧାରଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ ହେ ଭାମିନୀ! ସେଠାରେ ସେ ପୁନଃପୁନଃ ‘ହୁଂ’ ଧ୍ୱନି କଲେ।

Verse 6

अथ हुंकारशब्देन तस्य गर्तः प्रपूरितः । ततो मृगो विनिष्क्रांतः कृच्छ्रेण सलिलात्प्रिये

ତାପରେ ‘ହୁଂ’ ଶବ୍ଦରେ ସେହି ଗର୍ତ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂରିଗଲା; ହେ ପ୍ରିୟେ! ତାହାପରେ ସେ ମୃଗ କଷ୍ଟରେ ଜଳରୁ ବାହାରିଲା।

Verse 7

मानुषं रूपमाश्रित्य तमृषिं पर्यपृच्छत । विस्मयं परमं गत्वा काम्यदं कर्मणः फलम्

ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସେ ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲା; ପରମ ବିସ୍ମୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, କର୍ମର କାମ୍ୟ ଫଳ ବିଷୟ କହିଲା।

Verse 8

मृगत्वे पतितश्चात्र नरो भूत्वा विनिर्गतः । सोऽब्रवीत्तस्य माहात्म्यं सलिलस्य द्विजोत्तमः

ଏଠାରେ ମୃଗତ୍ୱରେ ପତିତ ସେ ପୁନଃ ନର ହୋଇ ବାହାରିଲା; ତାପରେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ମୁନି ସେହି ଜଳର ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିଲେ।

Verse 9

अतोऽहं नरतां प्राप्तो नान्यदस्तीह कारणम् । ततस्तत्सलिलं भूयः प्रविष्टं धरणीतले

ଏହିହେତୁ ମୁଁ ମାନବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲି; ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କାରଣ ନାହିଁ। ତତ୍ପରେ ସେହି ଜଳ ପୁନର୍ବାର ଧରଣୀତଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 10

ततो हुंकृतवान्भूयः स ऋषिः कौतुकान्वितः । आपूरितः पुनः कूपः सलिलेन पुरा यथा

ତେବେ କୌତୁକରେ ଭରିଥିବା ସେ ଋଷି ପୁନର୍ବାର ପବିତ୍ର ‘ହୁଂ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ କୂପ ପୂର୍ବବତ୍ ଜଳରେ ପୂରିଗଲା।

Verse 11

ततः स कृतवान्स्नानं तथा च पितृतर्पणम् । मत्वा तीर्थवरं तत्र ततः प्राप्तः परां गतिम्

ତାପରେ ସେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଏବଂ ପିତୃତର୍ପଣ ମଧ୍ୟ କଲେ। ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ଭାବି, ପରେ ପରମ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 12

अद्यापि हुंकृते तस्मिन्सलिलौघः प्रवर्तते । तत्र गत्वा नरो भक्त्या अपि पापरतोऽपि यः

ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ‘ହୁଂ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଜଳପ୍ରବାହ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ସେଠାକୁ ଯାଏ—ପାପରତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—

Verse 13

न मानुष्यं पुनर्जन्म प्राप्नोति जगतीतले । तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा यः श्राद्धं कुरुते नरः

ସେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ପୁନର୍ବାର ମାନବଜନ୍ମ ପାଉନାହିଁ। ଯେ ନର ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଚି ହୋଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ,

Verse 14

मुच्यते सर्वपापेभ्यः पितृलोके महीयते । कुलानि तारयेत्सप्त अतीताऽनागतानि च

ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ପିତୃଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ସେ ଅତୀତ ଓ ଆଗାମୀ ସହିତ ସାତ କୁଳକୁ ତାରେ।