
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଈଶ୍ୱର ସଂକ୍ଷେପରେ ଏକ ଧାର୍ମିକ-ଆଚାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତି। ସେ ବାୟବ୍ୟ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ସଙ୍ଗମେଶ୍ୱରକୁ ପାପନାଶକ ଶୈବ ତୀର୍ଥ ଏବଂ ଋଷିମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳ ବୋଲି କହି ତାହାର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରନ୍ତି। ତାପରେ ନିକଟସ୍ଥ ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ‘କୁଣ୍ଡିକା’ ନାମକ ପବିତ୍ର କୁଣ୍ଡ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ଯାହା ପାପହାରିଣୀ; ସେଠାରେ ସରସ୍ୱତୀ ବଡ଼ବାନଳ-ଶକ୍ତିସହ ଆଗମନ କରିଥିବା କଥା ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ବିଧି—ପ୍ରଥମେ କୁଣ୍ଡିକାରେ ସ୍ନାନ, ପରେ ସଙ୍ଗମେଶ୍ୱର ପୂଜା। ଫଳଶ୍ରୁତି—ବହୁଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ପ୍ରିୟ ସନ୍ତାନରୁ ବିୟୋଗ ନ ହେବା, ଏବଂ ଜନ୍ମରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ପାପର ନାଶ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्माद्वायव्यदिग्भागे स्थितं पापप्रणाशनम् । संगमेश्वरनामाढ्यमृषयो यत्र संगताः
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ବାୟବ୍ୟ ଦିଗଭାଗରେ ପାପପ୍ରଣାଶକ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ଅଛି; ତାହା ‘ସଙ୍ଗମେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯେଉଁଠାରେ ଋଷିମାନେ ସମବେତ ହୁଅନ୍ତି।
Verse 2
तस्यैव पूर्वदिग्भागे कुण्डिका पापनाशिनी । वडवानलसंयुक्ता यत्रायाता सरस्वती
ସେହି ସ୍ଥାନର ପୂର୍ବ ଦିଗଭାଗରେ ‘କୁଣ୍ଡିକା’ ନାମକ ପାପନାଶିନୀ ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥ ଅଛି। ତାହା ବଡବାନଳ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ; ଯେଉଁଠାରେ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ ଆସିଥିଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
Verse 3
कुंडिकायां नरः स्नात्वा संगमेश्वरमर्चयेत् । तस्य जन्मसहस्राणि लक्ष्म्याः पुत्रै प्रियैः सह । असंगमं महादेवि न कदाचित्प्रजायते
କୁଣ୍ଡିକାରେ ସ୍ନାନ କରି ନର ମଣିଷ ସଙ୍ଗମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କର ହଜାର ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସ୍ଥିର ରହେ; ହେ ମହାଦେବୀ, ଶୁଭସଙ୍ଗରୁ ବିୟୋଗ କେବେ ହୁଏ ନାହିଁ।
Verse 4
मुच्यते पातकैः सर्वैराजन्म मरणांतिकैः
ସେ ଜନ୍ମରୁ ମୃତ୍ୟୁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଞ୍ଚିତ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 328
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये संगमेश्वरमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टाविंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ସଙ୍ଗମେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୩୨୮ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।