
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଈଶ୍ୱର ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ “ଦୁର୍ଗାଦିତ୍ୟ” ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିଛନ୍ତି; ଏହା ସମସ୍ତ ପାପ ହରଣକାରୀ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ନାମୋତ୍ପତ୍ତି କଥାରେ—ଦୁଃଖନାଶିନୀ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗା ଏକବେଳେ କ୍ଲେଶରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଦୀର୍ଘ ତପ କଲେ। ତପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦିବାକର ଦର୍ଶନ ଦେଇ ବର ମାଗିବାକୁ କହିଲେ। ଦେବୀ ନିଜ ଦୁଃଖନାଶ ଚାହିଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ କଲେ—ଶୀଘ୍ର ଭଗବାନ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ (ଶିବ) ଏକ ଉଚ୍ଚ ଓ ଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ ଉତ୍ତମ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିବେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ମୋର ନାମ “ଦୁର୍ଗାଦିତ୍ୟ” ହେବ; ଏହା କହି ସେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ଶେଷରେ ବିଧି—ରବିବାର ସହିତ ସପ୍ତମୀ ପଡିଲେ ଦୁର୍ଗାଦିତ୍ୟ ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟ ଶାନ୍ତ ହୁଏ ଓ କୁଷ୍ଠ ସହ ବିଭିନ୍ନ ଚର୍ମରୋଗ ନିବାରଣ ହୁଏ ବୋଲି ଫଳଶ୍ରୁତି ଅଛି।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्य दक्षिणसंस्थितम् । दुर्गादित्येतिनामानं सर्वपापप्रणाशनम्
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ! ତାପରେ ତାହାର ଦକ୍ଷିଣଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ‘ଦୁର୍ଗାଦିତ୍ୟ’ ନାମକ, ସର୍ବ ପାପ ପ୍ରଣାଶକ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
Verse 2
यदा दुःखमनुप्राप्ता दुर्गा दुःखविनाशिनी । सूर्यमाराधयामास तदा दुःखविनुत्तये
ଦୁଃଖବିନାଶିନୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ଦୁଃଖ ଆକ୍ରାନ୍ତ କଲା, ସେତେବେଳେ ସେହି ଦୁଃଖ ନିବୃତ୍ତି ପାଇଁ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ।
Verse 3
ततः कालेन बहुना तस्यास्तुष्टो दिवाकरः । उवाच मधुरं वाक्यं दुर्गां देवो महाप्रभाम् । वरं वरय देवेशि तपसा तुष्टवानहम्
ବହୁ କାଳ ପରେ ଦିବାକର ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମହାପ୍ରଭା ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ମଧୁର ବାକ୍ୟ କହିଲେ—“ହେ ଦେବେଶୀ! ବର ମାଗ; ତୁମ ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛି।”
Verse 4
दुर्गोवाच । यदि तुष्टो दिवानाथ दुःखसंघं विनाशय
ଦୁର୍ଗା କହିଲେ—ହେ ଦିବାନାଥ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ, ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ମୋ ଦୁଃଖସମୂହକୁ ବିନାଶ କରନ୍ତୁ।
Verse 5
सूर्य उवाच । अचिरेणैव कालेन भगवांस्त्रिपुरांतकः । संप्राप्स्यत्युत्तमं लिंगमुन्नते स्थान उत्तमे
ସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ—ଅତି ଶୀଘ୍ର ହିଁ ଭଗବାନ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ (ଶିବ) ସେହି ଉନ୍ନତ ଓ ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନରେ ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।
Verse 6
दुर्गादित्येति मे नाम इह देवि भविष्यति । एवमुक्त्वा महादेवि तत्रैवान्तर्दधे रविः । सप्तम्यां रविवारेण दुर्गादित्यं प्रपूजयेत्
“ହେ ଦେବୀ, ଏଠାରେ ମୋ ନାମ ‘ଦୁର୍ଗାଦିତ୍ୟ’ ହେବ।” ଏମିତି କହି, ହେ ମହାଦେବୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସେଠାରେ ହିଁ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ରବିବାର ଦିନ, ଦୁର୍ଗାଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
Verse 7
तस्य दुःखानि सर्वाणि कुष्ठानि विविधानि च । विलयं यांति देवेशि दुर्गादित्यप्रपूजनात्
ହେ ଦେବେଶୀ, ଦୁର୍ଗାଦିତ୍ୟଙ୍କ ପୂଜାରୁ ତାହାର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କୁଷ୍ଠରୋଗ ମଧ୍ୟ ଲୟ ପାଇ ନଶିଯାଏ।
Verse 322
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसा हरुयां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये दुर्गादित्यमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वाविंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାରେ, ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ‘ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଭାଗରେ ‘ଦୁର୍ଗାଦିତ୍ୟମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ତିନିଶେ ବାଇଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।