Adhyaya 306

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सांबादित्यमनुत्तमम् । तस्मादुत्तरभागे तु सर्वपातकनाशनम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ, ତାପରେ ଅନୁତ୍ତମ ସାମ୍ବାଦିତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ; ତାହାର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ସର୍ବ ପାପନାଶକ ପୁଣ୍ୟସ୍ଥାନ ଅଛି।

Verse 2

यत्र सांबस्तपस्तप्त्वा ह्याराध्य च दिवाकरम् । प्राप्तवान्सुन्दरं देहं सहस्रांशुप्रसादतः

ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସାମ୍ବ ତପସ୍ୟା କରି ଦିବାକର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ; ସହସ୍ରକିରଣଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ସେ ସୁନ୍ଦର ପୁନଃପ୍ରାପ୍ତ ଦେହ ଲାଭ କଲେ।

Verse 3

यदा रोषेण संशप्तः पित्रा जांबवतीसुतः । आराधयामास तदा विष्णुं कमललोचनम्

ଯେତେବେଳେ ଜାମ୍ବବତୀପୁତ୍ର ସାମ୍ବ ପିତାଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଶପ୍ତ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ କମଳଲୋଚନ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ।

Verse 4

अनुग्रहार्थं शापस्य सांबो जांबवतीसुतः । प्रसन्नवदनो भूत्वा विष्णुः प्रोवाच तं प्रति

ଶାପରୁ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେବା ପାଇଁ, ପ୍ରସନ୍ନମୁଖ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଜାମ୍ବବତୀପୁତ୍ର ସାମ୍ବଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହିଲେ।

Verse 5

गच्छ प्राभासिके क्षेत्रे ब्रह्मभागमनुत्तमम् । ऋषितोयातटे रम्ये ब्राह्मणैरुपशोभिते

“ପ୍ରାଭାସିକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଅ—ବ୍ରହ୍ମଭାଗ ନାମକ ଅନୁତ୍ତମ ସ୍ଥାନକୁ; ଋଷିତୋୟା ନଦୀର ରମ୍ୟ ତଟରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ସ୍ଥାନରେ।”

Verse 6

तत्राऽहं सूर्यरूपेण वरं दास्यामि पुत्रक । इत्युक्तः स तदा सांबो विष्णुना प्रभविष्णुना

“ସେଠାରେ ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟରୂପେ, ହେ ପୁତ୍ର, ତୋତେ ବର ଦେବି।” ଏମିତି କହି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ସେତେବେଳେ ସାମ୍ବଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 7

गतः प्राभासिके क्षेत्रे रम्ये शिवपुरे शिवे । तत्राराध्य परं देवं भास्करं वारितस्करम्

ସେ ପ୍ରାଭାସିକ କ୍ଷେତ୍ରର ରମ୍ୟ ଓ ଶିବମୟ ଶିବପୁରକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ ଅନର୍ଥ ଓ ଅଧର୍ମ ନିବାରକ ପରମଦେବ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ।

Verse 8

प्रसादयामास तदा स्तुत्वा स्तोत्रैरनेकधा

ତେବେ ସେ ନାନାପ୍ରକାର ସ୍ତୋତ୍ରରେ ସ୍ତୁତି କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ।

Verse 9

प्रत्युवाच रविः सांबं प्रसन्नस्ते स्तवेन वै । शीघ्रं गच्छ नरश्रेष्ठ ऋषितोयातटे शुभे

ରବି ସାମ୍ବଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଦେଲେ—“ତୋର ସ୍ତବନରେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ରସନ୍ନ। ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୀଘ୍ର ଋଷିତୋୟାର ଶୁଭ ତଟକୁ ଯାଅ।”

Verse 10

इत्युक्तः स तदाऽगत्य ऋषितोयातटं शुभम् । नारदो यत्र ब्रह्मर्षिस्तपस्तप्यति चैव हि

ଏମିତି କୁହାଯାଇ ସେ ତେବେ ଯାଇ ଋଷିତୋୟାର ଶୁଭ ତଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ—ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ନାରଦ ନିଶ୍ଚୟ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି।

Verse 11

तत्र गत्वा हरेः सूनुरुन्नतस्थानवासिनः । आसन्ये ब्राह्मणास्तान्स इदं वचनमब्रवीत्

ସେଠାକୁ ଯାଇ ହରିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସାମ୍ବ ସେଇ ଉନ୍ନତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବସୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସମୀପସ୍ଥ ତାଙ୍କୁ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 12

सांब उवाच । एष वै ब्रह्मणो भागः प्रभासे क्षेत्र उत्तमे । अत्र वै ब्राह्मणा ये तु ते वै श्रेष्ठाः स्मृता भुवि

ସାମ୍ବ କହିଲେ—ଏହି ଉତ୍ତମ ପ୍ରଭାସ କ୍ଷେତ୍ର ସତ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଏକ ଅଂଶ। ଏଠାରେ ବସୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 13

भवतां वचनाद्विप्राः सूर्यमाराधयाम्यहम् । मम वै पूर्वमादिष्टं स्थानमेतच्च विष्णुना

ହେ ଦ୍ୱିଜ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଆପଣମାନଙ୍କ ବଚନାନୁସାରେ ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିବି; କାରଣ ଏହି ସ୍ଥାନଟି ପୂର୍ବରୁ ବିଷ୍ଣୁ ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।

Verse 14

विप्रा ऊचुः । सिद्धिस्ते भविता सांब आराधय दिवाकरम् । इत्युक्तः स तदा विप्रैः प्रविष्टोऽथ प्रभाकरम्

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ—ହେ ସାମ୍ବ, ତୋର ସିଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚୟ ହେବ; ଦିବାକର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆରାଧନା କର। ଏପରି କୁହାଯାଇ ସେ ତେବେ ପ୍ରଭାକର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସନ୍ନିଧିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 15

नित्यमाराधयामास सांबो जांबवतीसुतः । तपोनिष्ठं च तं दृष्ट्वा विष्णुः कारुणिको महान्

ଜାମ୍ବବତୀପୁତ୍ର ସାମ୍ବ ନିତ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରେ ଅଟଳ ଦେଖି, ମହା କାରୁଣିକ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି କୃପାଦୃଷ୍ଟି କଲେ।

Verse 16

इदं वै चिन्तयामास पुत्रवात्सल्यसंयुतः । यथैश्वर्यप्रदो रुद्रो यथा विष्णुश्च मुक्तिदः

ପୁତ୍ରବାତ୍ସଲ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କଲେ—“ଯେପରି ରୁଦ୍ର ଐଶ୍ୱର୍ୟଦାତା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେପରି ବିଷ୍ଣୁ ମୋକ୍ଷଦାତା।”

Verse 17

यज्ञैरिष्टो हि देवेन्द्रो यथा स्वर्गप्रदः स्मृतः । शुद्धिकर्तृ यथा तोयं मृत्तिकाभस्मसंयुतम् । दहनात्मा यथा वह्निर्विघ्नहर्त्ता गणेश्वरः

“ଯଜ୍ଞଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱର୍ଗଦାତା ଭାବେ ସ୍ମୃତ; ମୃତ୍ତିକା ଓ ଭସ୍ମ ସହିତ ଜଳ ଶୁଦ୍ଧିକର; ଅଗ୍ନିର ସ୍ୱଭାବ ଦହନ; ଗଣେଶ୍ୱର ବିଘ୍ନହର୍ତ୍ତା…”

Verse 18

स्वच्छंदभारतीदाने यथा ब्रह्मसुता नृणाम् । तथाऽरोग्यप्रदाता च नान्यो देवो दिवाकरात्

“ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କନ୍ୟା ସରସ୍ୱତୀ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ବାଣୀ ଓ ବିଦ୍ୟା ଦାନ କରନ୍ତି, ସେପରି ଦିବାକର (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ବ୍ୟତୀତ ଆରୋଗ୍ୟଦାତା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବ ନାହିଁ।”

Verse 19

अनेकधाऽराधितोऽपि स देवो भास्करः शुचिः । न ददाति वरं यत्तु तन्मे शापस्य कारणात्

“ସେଇ ପବିତ୍ର ଦେବ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ମୁଁ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ଆରାଧନା କରିଛି; ତଥାପି ଯେ ବର ମୁଁ ଚାହୁଁଛି, ସେ ଦେଉନାହାନ୍ତି—ଏହା ମୋ ଶାପର କାରଣରୁ।”

Verse 20

एवं संचिन्त्य भगवान्विष्णुः कमललोचनः । सूर्यरूपं समाश्रित्य तस्य तुष्टो जनार्दनः

ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି କମଳଲୋଚନ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ସୂର୍ଯ୍ୟରୂପ ଆଶ୍ରୟ କରି (ସାମ୍ବ ପ୍ରତି) ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 21

योऽपरनारायणख्यस्तस्यैव सन्निधौ स्थितः । प्रत्यक्षः स ततो विष्णुः सूर्यरूपी दिवाकरः । उवाच परमप्रीतो वरदः पुण्यकर्मणाम्

ତେବେ 'ଅପର-ନାରାୟଣ' ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ସାମ୍ବଙ୍କ ନିକଟରେ ଉଭା ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟରୂପୀ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେଲେ। ପୁଣ୍ୟକର୍ମାମାନଙ୍କୁ ବର ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ସେହି ଦିବାକର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ।

Verse 22

अलं क्लेशेन ते सांब किमर्थं तप्यसे तपः । प्रसन्नोऽहं हरेः सूनो वरं वरय सुव्रत

ହେ ସାମ୍ବ! ତୁମର କ୍ଳେଶ ଯଥେଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ତୁମେ କାହିଁକି ତପସ୍ୟା କରୁଛ? ହେ ହରିପୁତ୍ର! ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛି, ହେ ସୁବ୍ରତ! ବର ପ୍ରାର୍ଥନା କର।

Verse 23

सांब उवाच । निर्मलस्त्वत्प्रसादेन कुष्ठमुक्तकलेवरः । भवानि देवदेवेश प्रत्यक्षाऽम्बरभूषण । अस्मिन्स्थाने स्थितो रम्ये नित्यं सन्निहितो भव

ସାମ୍ବ କହିଲେ: ଆପଣଙ୍କ କୃପାରୁ ମୁଁ ନିର୍ମଳ ଏବଂ କୁଷ୍ଠରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି। ହେ ଦେବାଧିଦେବ! ହେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅମ୍ବରଭୂଷଣ! ଆପଣ ଏହି ରମଣୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥାନ କରି ସର୍ବଦା ଏଠାରେ ସନ୍ନିହିତ ରୁହନ୍ତୁ।

Verse 24

सूर्य उवाच । अधुना निर्मलो देहस्तव सांब भविष्यति इहागत्य नरो यस्तु सप्तम्यां रविवासरे । उपवासपरो भूत्वा रात्रौ जागरणे स्थितः

ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ କହିଲେ: ହେ ସାମ୍ବ! ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମର ଶରୀର ନିର୍ମଳ ହୋଇଯିବ। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ରବିବାର ପଡୁଥିବା ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଏଠାକୁ ଆସି, ଉପବାସ କରି ରାତ୍ରିରେ ଜାଗରଣ କରିବ...

Verse 25

अष्टादशानि कुष्ठानि पापरोगास्तथैव च । कदाचिन्न भविष्यन्ति कुले तस्य महात्मनः

ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବଂଶରେ ଅଠର ପ୍ରକାର କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ଏବଂ ପାପଜନିତ ରୋଗ କଦାପି ହେବ ନାହିଁ।

Verse 26

कृत्वा स्नानं नरो यस्तु भक्तियुक्तो जितेन्द्रियः । पूजयेद्रविवारेण सांबादित्यं महाप्रभम् । स रोगहीनो धनवान्पुत्रवाञ्जायते नरः

ଯେ ନର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ଓ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ନାନ କରି ରବିବାର ଦିନ ମହାପ୍ରଭୁ ସାମ୍ବାଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜେ, ସେ ରୋଗମୁକ୍ତ, ଧନବାନ ଓ ପୁତ୍ରବାନ ହୁଏ।

Verse 27

तस्यैव पूर्वदिग्भागे किञ्चिदीशानमाश्रितम् । कुंडं पापहरं पुण्यं स्वच्छोदपरि पूरितम्

ତାହାର ପୂର୍ବ ଦିଗଭାଗରେ, କିଛି ଈଶାନ (ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ) ଦିଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ପାପହର ଓ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଏକ କୁଣ୍ଡ ଅଛି; ସେହି କୁଣ୍ଡ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।

Verse 28

तत्र स्नात्वा च् विधिवत्कुर्याच्छ्राद्धं विचक्षणः । भोजयेद्ब्राह्मणान्यस्तु सांबादित्यं प्रपूजयेत्

ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ବିଚକ୍ଷଣ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଧିମତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ସାମ୍ବାଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜେ—

Verse 29

सर्वकामसमृद्धात्मा सूर्य लोके महीयते

ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମସମ୍ମତ କାମନାରେ ସମୃଦ୍ଧାତ୍ମା ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 306

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सांबादित्य माहात्म्यवर्णनंनाम षडुत्तरत्रिशततमोध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାରେ, ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ‘ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଭାଗରେ ‘ସାମ୍ବାଦିତ୍ୟ-ମାହାତ୍ମ୍ୟ-ବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ତିନିଶେ ଛଅତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।