Adhyaya 283

Verse 1

ईश्वर उवाच । तं दृष्ट्वा घोरवदनं मदं देवः शतक्रतुः । आयांतं भक्षयिष्यन्तं व्यात्ताननमिवान्तकम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ଘୋରମୁଖ ମଦକୁ ଦେଖି ଦେବ ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର) ତାହାକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ଆସୁଥିବା, ମୁହଁ ଫାଟିଥିବା ଅନ୍ତକ (ଯମ) ପରି ଦେଖିଲେ।

Verse 2

भयात्स्तंभितरूपेण लेलिहानं मुहुर्मुहुः । प्रणतोऽब्रवीन्महादेवि च्यवनं भयपीडितः

ଭୟରେ ସ୍ତମ୍ଭିତ ହୋଇ, ସେ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ଲେହୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ଭୟପୀଡିତ ହୋଇ ପ୍ରଣାମ କରି ଚ୍ୟବନଙ୍କୁ କହିଲା—“ହେ ମହାଦେବୀ…”।

Verse 3

सोमार्हावश्विनावेतावद्यप्रभृति भार्गव । भविष्यतः सर्वमेतद्वचः सत्यं ब्रवीमि ते

“ହେ ଭାର୍ଗବ, ଆଜିଠାରୁ ଏହି ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ ସୋମର ଅଧିକାରୀ ହେବେ। ଏ ସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ଘଟିବ—ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।”

Verse 4

मा ते मिथ्या समारम्भो भवत्वथ तपोधन । जानामि चाहं विप्रर्षे न मिथ्या त्वं करिष्यसि

“ହେ ତପୋଧନ, ତୁମର ଏହି ଉଦ୍ୟମ ବ୍ୟର୍ଥ ନ ହେଉ। ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣେ—ତୁମେ ମିଥ୍ୟା କରିବ ନାହିଁ।”

Verse 5

सोमार्हावश्विनावेतौ यथैवाद्य त्वया कृतौ । भूय एव तु ते वीर्यं प्रकाशेदिति भार्गव

“ହେ ଭାର୍ଗବ, ଯେପରି ଆଜି ତୁମେ ଏହି ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କୁ ସୋମ-ଯୋଗ୍ୟ କରିଛ, ସେପରି ତୁମର ତପୋବୀର୍ୟ ଆବାର ଆବାର ପ୍ରକାଶିତ ହେଉ।”

Verse 6

सुकन्यायाः पितुश्चास्य लोके कीर्तिर्भवेदिति । अतो मयैतद्विहितं तद्वीर्यस्य प्रकाशनम् । तस्मात्प्रसादं कुरु मे भवत्वेतद्यथेच्छसि

ସୁକନ୍ୟା ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଜଗତରେ କୀର୍ତ୍ତି ହେଉ, ଏଥିପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପରାକ୍ରମର ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଇଲି । ତେଣୁ ମୋ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ; ଆପଣ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେହିପରି ହେଉ ।

Verse 7

एवमुक्तस्य शक्रेण च्यवनस्य महात्मनः । मन्युर्व्युपारमच्छीघ्रं मानश्चैव सुरेशितुः

ଇନ୍ଦ୍ର ଏପରି କହିବା ପରେ ମହାତ୍ମା ଚ୍ୟବନଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଶୀଘ୍ର ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ଦେବରାଜଙ୍କ ଅହଂକାର ମଧ୍ୟ ଦୂର ହେଲା ।

Verse 8

मदं च व्यभजद्देवि पाने स्त्रीषु च वीर्यवान् । अक्षेषु मृगयायां च पूर्वं सृष्टं पुनःपुनः । तथा मदं विनिक्षिप्य शक्रं संतर्प्य चेंदुना

ହେ ଦେବୀ! ସେହି ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଋଷି ପୂର୍ବରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା 'ମଦ'କୁ ମଦ୍ୟପାନ, ସ୍ତ୍ରୀ, ଜୁଆ ଏବଂ ଶିକାରରେ ବିଭାଜିତ କରିଦେଲେ । ଏହିପରି ମଦକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମରସ ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତ କଲେ ।

Verse 9

अश्विभ्यां सहितान्सर्वान्याजयित्वा च तं नृपम् । विख्याप्य वीर्यं सर्वेषु लोकेषु वरवर्णिनि

ହେ ବରବର୍ଣ୍ଣିନୀ! ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାରଙ୍କ ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କରାଇ, ସେ ନିଜର ପରାକ୍ରମକୁ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ କରାଇଲେ ।

Verse 10

सुकन्यया महारण्ये क्षेत्रेऽस्मिन्विजहार सः । तस्यैतद्देवि संयुक्तं च्यवनेश्वरनामभृत्

ସେ ସୁକନ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ଏହି ମହାରଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିହାର କଲେ । ହେ ଦେବୀ! ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ସ୍ଥାନ 'ଚ୍ୟବନେଶ୍ୱର' ନାମ ଧାରଣ କଲା ।

Verse 11

लिंगं महापापहरं च्यव नेन प्रतिष्ठितम् । पूजयेत्तं विधानेन सोऽश्वमेधफलं लभेत्

ଚ୍ୟବନ ମହାପାପହର ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। ଯେ ଏହାକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜେ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧଯଜ୍ଞସମ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଏ।

Verse 12

तस्माच्चन्द्रमसस्तीर्थमृषयः पर्युपासते । वैखानसाख्या ऋषयो वालखिल्यास्तथैव च

ଏହି କାରଣରୁ ଋଷିମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରମସ୍-ତୀର୍ଥକୁ ସଦା ପର୍ଯ୍ୟୁପାସନା କରନ୍ତି। ବୈଖାନସ ନାମକ ଋଷିମାନେ ଓ ତଥା ବାଲଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ସେବା କରନ୍ତି।

Verse 13

अत्राश्विने मासि नरः पौर्णमास्यां विशेषतः । श्राद्धं कुर्याद्विधानेन ब्राह्मणान्भोजयेत्पृथक् । कोटितीर्थफलं तस्य भवेन्नैऽवात्र संशयः

ଏଠାରେ ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ—ବିଶେଷକରି ପୌର୍ଣ୍ଣମୀ ଦିନ—ମନୁଷ୍ୟ ବିଧିପୂର୍ବକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭୋଜନ କରାଉ। ତାହାର ଫଳ କୋଟି ତୀର୍ଥସମ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 14

य इमां शृणुयाद्देवि कथां पातकनाशिनीम् । समस्तजन्मसंभूतात्पापान्मुक्तो भवेन्नरः

ହେ ଦେବୀ, ଯେ ଏହି ପାତକନାଶିନୀ କଥା ଶୁଣେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜନ୍ମରେ ସଞ୍ଚିତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 283

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्यशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡରେ, ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ଚ୍ୟବନେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମ 283ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।