Adhyaya 275
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 275

Adhyaya 275

ଅଧ୍ୟାୟ ୨୭୫ରେ ଋଷି-ତୀର୍ଥ ସମୀପରେ ଥିବା ତ୍ରିନେତ୍ରେଶ୍ୱର ଶିବତୀର୍ଥର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଓ ଆଚାରବିଧି ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଈଶ୍ୱର ମହାଦେବୀଙ୍କୁ କହନ୍ତି—ନ୍ୟଙ୍କୁମତୀ ନଦୀତଟର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ, ପୂର୍ବେ ଋଷିମାନେ ପୂଜିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ତ୍ରିନେତ୍ର ଦେବ ଶିବଙ୍କୁ ସମୀପ କରି ଦର୍ଶନ-ପୂଜା କର। ସେଠାର ଜଳ ସ୍ଫଟିକ ପରି ନିର୍ମଳ ଓ ତୀର୍ଥର ପରିଚୟ ସହିତ ଜଡିତ ଏକ ବିଶେଷ ମତ୍ସ୍ୟ/ଜଳଚର-ଚିହ୍ନର ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପରି ମହାପାପ-ଶ୍ରେଣୀରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ବୋଲି ଶୁଦ୍ଧିର ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ପରେ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ବ୍ରତ—ଉପବାସ ଓ ରାତ୍ରି ଜାଗରଣ—ବିଧାନ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଭାତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ବିଧିମତ ଶିବପୂଜା କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଫଳଶ୍ରୁତିରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ବାସ ପ୍ରାପ୍ତିର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ରହିଛି, ଯାହା ତୀର୍ଥସେବା, ବ୍ରତାନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଶୈବ ସାଧନାକୁ ପରଲୋକଫଳ ସହ ଯୋଡ଼େ।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं चैव त्रिलोचनम् । ऋषितीर्थसमीपे तु सर्वपातकनाशनम् । न्यङ्कुमत्युत्तरे कूल ऋषिभिः पूजितं पुरा

ଇଶ୍ୱର କହିଲେ—ତତଃ, ହେ ମହାଦେବୀ, ଋଷିତୀର୍ଥ ସମୀପରେ ଥିବା ସର୍ବପାତକନାଶକ ତ୍ରିଲୋଚନ ଦେବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେ ନ୍ୟଙ୍କୁମତୀ ନଦୀର ଉତ୍ତର କୂଳରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ପୁରାତନକାଳରେ ଋଷିମାନେ ପୂଜିଥିଲେ।

Verse 2

त्रिनेत्रा मत्स्यका यत्र जलं स्फटिकसन्निभम् । तत्र स्नात्वा नरो देवि मुच्यते ब्रह्महत्यया

ହେ ଦେବୀ, ଯେଉଁଠାରେ ତ୍ରିନେତ୍ରା ନାମକ ମାଛ ରହେ ଏବଂ ଜଳ ସ୍ଫଟିକ ସଦୃଶ ସ୍ୱଚ୍ଛ—ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 3

कृष्णपक्षे चतुर्द्दश्यां मासे भाद्रपदे तथा । उपवासं तु कुर्वीत रात्रौ जागरणं तथा

ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ସେହିପରି ରାତିରେ ଜାଗରଣ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 4

प्रातः श्राद्धं प्रकुर्वीत विधिवत्पूजयेच्छिवम् । रुद्रलोके वसेद्देवि वर्षाणामयुतत्रयम्

ପ୍ରାତଃକାଳେ ବିଧିମତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ଯଥାବିଧି ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ହେ ଦେବୀ, ତେବେ ସେ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ତିରିଶ ହଜାର ବର୍ଷ ବସେ।

Verse 275

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये त्रिनेत्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାରେ, ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ତ୍ରିନେତ୍ରେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୨୭୫ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।