
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଈଶ୍ୱର ତତ୍ତ୍ୱୋପଦେଶ ରୂପେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତି। ସେ କହନ୍ତି ଯେ ଏହି ପବିତ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ (ପ୍ରାଚୀ), ଦେବୀଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ନିକଟରେ ଏକ ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ତ୍ରିପୁର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତିନୋଟି ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ସେଗୁଡ଼ିକ ମହାତ୍ମା ତ୍ରିପୁର ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ନାମରେ—ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ, ତାରକ, କପୋଳ—ପରିଚିତ। ଅଧ୍ୟାୟର ମୂଳ ଭାବ ହେଉଛି ଦିଗ-ନିର୍ଦ୍ଦେଶ, ଲିଙ୍ଗତ୍ରୟର ପରିଚୟ ଓ ଦର୍ଶନଫଳର ସମ୍ବନ୍ଧ। କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଏହି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କର କେବଳ ଦର୍ଶନ ମାତ୍ରେ ଭକ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଶେଷରେ ଏହା ସ୍କନ୍ଦମହାପୁରାଣର ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡ, ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ତ୍ରିପୁରଲିଙ୍ଗତ୍ରୟମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं पश्येत्प्राची देव्यास्तु संनिधौ । लिंगत्रयं समाख्यातं त्रिपुराणां महात्मनाम्
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ସେଠାରେଇ ପ୍ରାଚୀ ଦେବୀଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ, ମହାତ୍ମା ତ୍ରିପୁରମାନଙ୍କ ସହ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲିଙ୍ଗତ୍ରୟକୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 2
विद्युन्माली तारकाख्यः कपोलाख्यस्तथैव च । तैश्च प्रतिष्ठितं लिंगं दृष्ट्वा पापैः प्रमुच्यते
ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ, ତାରକ ନାମକ, ଏବଂ କପୋଲ ନାମକ—ଏମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିବା ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଯେ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 272
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये त्रिपुरलिंगत्रयमाहात्म्य वर्णनंनाम द्विसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ‘ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଭିତରେ ‘ତ୍ରିପୁରଲିଙ୍ଗତ୍ରୟମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୨୭୨ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।