
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଈଶ୍ୱର ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଏକ ମହାତୀର୍ଥ ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବାକୁ କହନ୍ତି—ବିଦୁରଙ୍କ ମହାଆଶ୍ରମ। ସେଠାରେ ଧର୍ମମୂର୍ତ୍ତିମାନ ବିଦୁର ‘ରୌଦ୍ର’ ପ୍ରକାରର ଘୋର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା ମିଳେ। କ୍ଷେତ୍ରର ପବିତ୍ରତା ଏକ ଶୈବ ମୂଳକୃତ୍ୟ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି—ସେଠାରେ ମହାଦେବ-ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇ ‘ତ୍ରିଭୁବନେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସର୍ବଲୋକାଧିପତି ଶିବଙ୍କ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରକାଶ ପରି। କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଏହି ଲିଙ୍ଗର ଦର୍ଶନରେ ଭକ୍ତମାନେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ପାପଶାନ୍ତି ହୁଏ। ଏହି ସ୍ଥାନ ‘ବିଦୁରାଟ୍ଟାଲକ’ ଭାବେ ପରିଚିତ; ଗଣ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ‘ଦ୍ୱାଦଶସ୍ଥାନକ’ ଥିବା ପୁଣ୍ୟସଙ୍କୁଳ, ଯାହା ମହାପୁଣ୍ୟ ବିନା ଦୁର୍ଲଭ। ସେଠାରେ ବର୍ଷା ନ ହେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅଦ୍ଭୁତ କ୍ଷେତ୍ର-ସ୍ୱଭାବର ଚିହ୍ନ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି; ଶେଷରେ ଦିବ୍ୟ ଲିଙ୍ଗଦର୍ଶନ ପାପୋପଶମନର ସାଧନ ବୋଲି ଉପସଂହାର।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि विदुरस्याश्रमं महत् । यत्राकरोत्तपो रौद्रं विदुरो धर्म मूर्त्तिमान्
ঈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତତଃ, ହେ ମହାଦେବୀ, ବିଦୁରଙ୍କ ମହାଶ୍ରମକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମମୂର୍ତ୍ତି ବିଦୁର ଘୋର ତପ କରିଥିଲେ।
Verse 2
प्रतिष्ठाप्य महादेवं लिंगं त्रिभुवनेश्वरम् । तं दृष्ट्वा मानवो देवि सर्वान्कामानवाप्नुयात्
ସେଠାରେ ତ୍ରିଭୁବନେଶ୍ୱର ମହାଦେବଙ୍କ ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି—ହେ ଦେବୀ—ତାହାର ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ କାମନା ପାଏ।
Verse 3
विदुराट्टालकं नाम गणगंधर्वसेवितम् । द्वादशस्थानकं स्थानं नाल्पपुण्येन लभ्यते
ସେହି ସ୍ଥାନର ନାମ ‘ବିଦୁରାଟ୍ଟାଲକ’; ସେଠାରେ ଶିବଙ୍କ ଗଣ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେବା କରନ୍ତି। ଏହା ‘ଦ୍ୱାଦଶସ୍ଥାନକ’ ପୁଣ୍ୟସ୍ଥଳ; ଅଳ୍ପ ପୁଣ୍ୟରେ ଲଭ୍ୟ ନୁହେଁ।
Verse 4
नावर्षणं भवेत्तत्र कदाचिदपि पार्वति । लिंगानि तत्र दिव्यानि पश्येत्पापोपशांतये
ହେ ପାର୍ବତୀ, ସେଠାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଅନାବୃଷ୍ଟି ହୁଏ ନାହିଁ। ପାପଶାନ୍ତି ପାଇଁ ସେଠାର ଦିବ୍ୟ ଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 269
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये विदुराश्रम माहात्म्यवर्णनंनामैकोनसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ‘ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଭାଗରେ ‘ବିଦୁରାଶ୍ରମମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଦୁଇଶେ ଅର୍ଥାତ୍ ଦ୍ୱିଶତ ଉତ୍ତର ଏକୋନସପ୍ତତି (୨୬୯) ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।