Adhyaya 263
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରର ‘ଛାୟାଲିଙ୍ଗ’ ନାମକ ବିଶେଷ ଲିଙ୍ଗର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ସଂକ୍ଷେପରେ କହନ୍ତି। ନ୍ୟଙ୍କୁମତୀ ତୀର୍ଥର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଏହା ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି ଦିଗ୍-ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ସହ ସ୍ଥାନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇ, ପବିତ୍ରତାକୁ ଭୂଗୋଳରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଏ। ଛାୟାଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନ ମହାଫଳଦାୟକ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବୋଲି ଘୋଷିତ। ଭକ୍ତିରେ ଯେ ଦର୍ଶନ କରେ ସେ ପାପଶୁଦ୍ଧି ପାଏ; କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟଧିକ ପାପୀ ଲୋକ ଏହାକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ—ଏଭଳି ଭାବେ ଦର୍ଶନକୁ କର୍ମ ସହିତ ନୈତିକ-ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଯୋଗ୍ୟତାର ସୂଚକ କରାଯାଇଛି। ଶେଷରେ ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡ, ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ର-ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନୁକ୍ରମରେ ଏହା ‘ଛାୟାଲିଙ୍ଗ ମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ଅଧ୍ୟାୟ ବୋଲି କୋଲୋଫନ୍ ଜଣାଏ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि च्छायालिंगमिति स्मृतम् । उत्तरे न्यंकुमत्याश्च बह्वाश्चर्यं महत्फलम्
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତତ୍ପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ‘ଛାୟାଲିଙ୍ଗ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ତାହା ନ୍ୟଙ୍କୁମତୀର ଉତ୍ତରେ ଅବସ୍ଥିତ—ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ—ଏବଂ ମହା ପୁଣ୍ୟଫଳଦାୟକ।
Verse 2
तं दृष्ट्वा मानवो देवि मुच्यते पंचपातकैः । सार्द्धद्वादशहस्तं तु योजनत्रितयेन तु । न पश्यंति महादेवि पापिष्ठा ये तु मानवाः
ହେ ଦେବୀ, ତାହାକୁ ଦେଖିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପଞ୍ଚ ମହାପାତକରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ହେ ମହାଦେବୀ, ଯେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପିଷ୍ଠ, ସେମାନେ ତାହାକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ—ଯଦ୍ୟପି ତାହା ସାର୍ଧ ଦ୍ୱାଦଶ ହସ୍ତ ପରିମାଣର ଏବଂ ତିନି ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ (ଦୃଶ୍ୟ) ଅଟେ।
Verse 263
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये छायालिंग माहात्म्यवर्णनंनाम त्रिषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ “ଛାୟାଲିଙ୍ଗ-ମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ” ନାମକ ୨୬୩ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।