
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ ତତ୍ତ୍ୱୋପଦେଶ ଦେଇ ନ୍ୟଙ୍କୁମତୀ ନଦୀର ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିଛନ୍ତି। କ୍ଷେତ୍ର-ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଶମ୍ଭୁ ଏହି ନଦୀକୁ ପବିତ୍ର ‘ମର୍ଯ୍ୟାଦା’ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିବା ଏବଂ ତାହାର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ସର୍ବପାପନାଶକ ତୀର୍ଥ ଥିବା କଥା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ସେଠାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରି ପରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ପିତୃମାନେ ନରକାଦି ଦୁଃଖଦ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି—ଏହି ଫଳଶ୍ରୁତି ଦିଆଯାଇଛି। ଆଉ ବୈଶାଖ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ସ୍ନାନ କରି ତିଳ, ଦର୍ଭା ଓ ଜଳରେ ତର୍ପଣସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ, ତାହା ଗଙ୍ଗାତୀରରେ କୃତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମାନ ଫଳ ଦେଉଥାଏ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र न्यंकुमती नदी । मर्यादार्थं समानीता क्षेत्रशांत्यै च शंभुना
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତତଃ, ହେ ମହାଦେବୀ, ଯେଉଁଠାରେ ନ୍ୟଙ୍କୁମତୀ ନଦୀ ଅଛି ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ; କ୍ଷେତ୍ରର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ନିମିତ୍ତେ ଓ କ୍ଷେତ୍ରଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଶମ୍ଭୁ ତାହାକୁ ସେଠାରେ ଆଣିଥିଲେ।
Verse 2
तस्यैव दक्षिणे भागे सर्वपापप्रणाशिनी । तस्यां स्नात्वा च वै सम्यग्यः श्राद्धं कुरुते नरः । स पितॄंस्तारयेत्सर्वान्नरकान्नात्र संशयः
ତାହାର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ସର୍ବପାପ-ପ୍ରଣାଶିନୀ ଏକ ତୀର୍ଥଧାରା ଅଛି। ସେଠାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରି ଯେ ନର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ନରକରୁ ତାରେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 3
वैशाखे शुक्लपक्षे तु तृतीयायां च भामिनि । स्नात्वा तु तर्पयेद्भक्त्या तिलदर्भजलैः प्रिये । श्राद्धं कृतं भवेत्तेन गंगायां नात्र संशयः
ହେ ଭାମିନି! ବୈଶାଖ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ସ୍ନାନ କରି, ହେ ପ୍ରିୟେ, ତିଳ, ଦର୍ଭ ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତିସହିତ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାଦ୍ୱାରା କୃତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଗଙ୍ଗାରେ କୃତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମାନ ମନାଯାଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 261
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये न्यंकुमतीमाहात्म्यवर्णनंनामैकषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡରେ, ପ୍ରଥମ ‘ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ନ୍ୟଙ୍କୁମତୀମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ 261ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।