
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଈଶ୍ୱର ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ କହନ୍ତି—ପ୍ରାଚୀ ସରସ୍ୱତୀର ଉତ୍ତର ତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ତୀର୍ଥ ‘ପର୍ଣାଦିତ୍ୟ’କୁ ଯାତ୍ରୀ ଯାଇ ଦର୍ଶନ କରୁ। ପରେ ପୁରାତନ କଥା ଆସେ—ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ପର୍ଣାଦ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସି ଘୋର ତପ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦିନ-ରାତି ଅଖଣ୍ଡ ଭକ୍ତିରେ ଧୂପ, ମାଳା, ଚନ୍ଦନାଦି ଅର୍ପଣ କରି, ବେଦସମ୍ମତ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇ ବର ଦେବାକୁ କହିଲେ। ଭକ୍ତ ପ୍ରଥମେ ଦୁର୍ଲଭ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦର୍ଶନର ଅନୁଗ୍ରହ ଚାହିଲେ, ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ସେଠାରେ ସଦା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ରହୁନ୍ତୁ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ସମ୍ମତି ଦେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକ-ପ୍ରାପ୍ତିର ବର ଦେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ଶେଷରେ ତୀର୍ଥବିଧି ଓ ଫଳଶ୍ରୁତି—ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ସ୍ନାନ କରି ପର୍ଣାଦିତ୍ୟ ଦର୍ଶନ କଲେ ଦୁଃଖ ନିବାରଣ ହୁଏ; ଏହି ଦର୍ଶନର ପୁଣ୍ୟ ପ୍ରୟାଗରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଶତ ଗୋଦାନର ଫଳ ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଘୋର ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଯେମାନେ ପର୍ଣାଦିତ୍ୟକୁ ଚିହ୍ନନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଅବିବେକୀ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇ, ଜାଣି-ବୁଝି ଭକ୍ତିସହ ତୀର୍ଥସେବାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦୃଢ଼ କରାଯାଏ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि पर्णादित्यं सुरेश्वरम् । प्राचीसरस्वतीकूले तटे चोत्तरतः स्थितम्
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ପ୍ରାଚୀ-ସରସ୍ୱତୀର ଉତ୍ତର ତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଦେବେଶ୍ୱର ପର୍ଣ୍ଣାଦିତ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
Verse 2
पुरा त्रेतायुगे देवि पर्णादोनाम वै द्विजः । प्रभासं क्षेत्रमासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम् । आराधयामास रविं भक्त्या परमया युतः
ପୁରା ତ୍ରେତାୟୁଗରେ, ହେ ଦେବୀ, ପର୍ଣ୍ଣାଦ ନାମକ ଜଣେ ଦ୍ୱିଜ (ବ୍ରାହ୍ମଣ) ଥିଲେ। ସେ ପ୍ରଭାସ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ତପ କଲେ ଏବଂ ପରମ ଭକ୍ତିରେ ରବି (ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ)ଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ।
Verse 3
तर्पयित्वा ततः सूर्यं धूपमाल्यविलेपनैः । वेदोक्तैः स्तवनैः सूक्तैर्दिवारात्रं समाहितः
ତାପରେ ସେ ଧୂପ, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନାଦି ଲେପନ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରି ତୃପ୍ତ କଲେ। ପରେ ବେଦୋକ୍ତ ସ୍ତବନ ଓ ସୂକ୍ତ ପାଠ କରି ଦିବାରାତ୍ରି ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ନିମଗ୍ନ ରହିଲେ।
Verse 4
एवं च ध्यायतस्तस्य कालेन महता ततः । तुतोष भगवान्सूर्यो वाक्यमेतदुवाच ह
ଏଭଳି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭଗବାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
Verse 5
परितुष्टोऽस्मि विप्रेन्द्र तपसानेन सुव्रत । वरं वरय भद्रं ते नित्यं यन्मनसेप्सितम्
ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର, ହେ ସୁବ୍ରତ! ତୁମ ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ—ତୁମ ମନରେ ଯାହା ନିତ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ, ସେହି ବର ମାଗ।
Verse 6
ब्राह्मण उवाच । एष एव वरः कामो यत्तुष्टो भगवान्स्वयम् । दर्शनं तव देवेश स्वप्नेष्वपि च दुर्ल्लभम्
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—ଭଗବାନ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବା ଏହିଏ ମୋର ଇଚ୍ଛିତ ବର। ହେ ଦେବେଶ! ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
Verse 7
अवश्यं यदि दातव्यो वरो मम दिवाकर । अत्र संनिहतो देव सदा त्वं भव भास्कर
ଯଦି ମୋତେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବର ଦେବାକୁ ହୁଏ, ହେ ଦିବାକର! ହେ ଦେବ, ଏଠି ସଦା ସନ୍ନିହିତ ରୁହ—ହେ ଭାସ୍କର, ଏଠି ନିତ୍ୟ ବିରାଜ କର।
Verse 8
तव प्रसादात्ते यांतु तव लोकं दिवा कर । एवं भविष्यतीत्युक्त्वा ह्यन्तर्धानं गतो रविः
ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ସେମାନେ ତୁମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ, ହେ ଦିବାକର। ‘ଏମିତି ହେବ’ ବୋଲି କହି ରବି ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।
Verse 9
पर्णादोऽपि स्थितस्तत्र तस्याराधनतत्परः । तत्र भाद्रपदे मासे षष्ठ्यां स्नानं समाचरेत् । पर्णादित्यं ततः पश्येन्न स दुःखमवाप्नुयात्
ପର୍ଣାଦ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ରହି, ତାଙ୍କ ଆରାଧନାରେ ତତ୍ପର ହେଲା। ସେଠାରେ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଷଷ୍ଠୀ ଦିନ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ପର୍ଣାଦିତ୍ୟଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଦୁଃଖ ଆସେ ନାହିଁ।
Verse 10
गोशतस्य प्रयागे तु सम्यग्दत्तस्य यत्फलम् । तत्फलं लभते मर्त्यः पर्णादित्यस्य दर्शनात्
ପ୍ରୟାଗରେ ଶତ ଗୋଦାନ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ମର୍ତ୍ୟ ପର୍ଣାଦିତ୍ୟଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରରେ ପାଏ।
Verse 11
ये सेवंते महाकुष्ठं पांगुल्यं च विवर्चिकाः । पर्णादित्यं न जानंति नूनं ते मंदबुद्धयः
ଯେମାନେ ମହାକୁଷ୍ଠ, ପାଙ୍ଗୁଳ୍ୟ ଓ ବିବର୍ଚ୍ଚିକା ରୋଗକୁ ଯେନେ ‘ସେବନ’ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ପର୍ଣାଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି।
Verse 259
इति श्रीस्कान्दे महपुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पर्णादित्यमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ର-ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ପର୍ଣାଦିତ୍ୟ-ମାହାତ୍ମ୍ୟ-ବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଦୁଇଶେ ଊନଷଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।