
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି—ଈଶାନ (ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ) ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କୁ କିପରି ସମୀପ କରିବା ଉଚିତ। ସେ କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ମନ୍ତ୍ରାବଳୀ ମନ୍ତ୍ରମାଳାରେ ଅଲଙ୍କୃତ, ହିରଣ୍ୟ-ତଟ ନିକଟେ ରକ୍ଷାର୍ଥେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଏବଂ ‘ହୀରକ-କ୍ଷେତ୍ର’ ନାମକ ରତ୍ନସଦୃଶ ଉପକ୍ଷେତ୍ରକୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣିତ। ପରେ କାଳବିଧି କୁହାଯାଏ—କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ଭକ୍ତ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ବଳି ଅର୍ପଣ କରି କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜିତ ହେଲେ ସେ ଦେବତା ସର୍ବକାମପ୍ରଦ ହୁଅନ୍ତି; ତୀର୍ଥାଚାରର ଧର୍ମମର୍ଯ୍ୟାଦା ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଭକ୍ତି ରକ୍ଷା ଓ ଇଷ୍ଟସିଦ୍ଧି—ଦୁହେଁ ଦାନ କରେ ବୋଲି ଫଳଶ୍ରୁତି ଅଛି।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि क्षेत्रपालं महाप्रभम् । ईशाने संस्थितं देवं मंत्रमालाविभूषितम्
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତତ୍ପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ମହାପ୍ରଭୁ କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେ ଈଶାନ ଦିଗରେ ସ୍ଥିତ ଦେବ, ମନ୍ତ୍ରମାଳାରେ ବିଭୂଷିତ।
Verse 2
हिरण्यातटमाश्रित्य रक्षार्थं समुपस्थितम् । तत्रैव हीरकं क्षेत्रं तस्मिन्रक्षां करोति सः
ହିରଣ୍ୟା ତଟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେ ରକ୍ଷାର୍ଥେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି। ସେଠାରେଇ ‘ହୀରକ’ କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି; ସେହି ସ୍ଥାନରେ ସେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
Verse 3
कृष्णपक्षे त्रयोदश्यां तत्र तं पूजयेन्नरः । गंधपुष्पोपहारैश्च तथा बलि निवेदनैः
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ମଣିଷ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବ—ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଉପହାର ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ବଳି-ନିବେଦନ (ନୈବେଦ୍ୟ) ସହିତ।
Verse 4
एवं संपूजितो देवः सर्वकामप्रदो भवेत्
ଏହିପରି ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜିତ ହେଲେ ସେ ଦେବ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରଦାନକାରୀ ହୁଅନ୍ତି।
Verse 243
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मंत्रावलिक्षेत्रपालमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି ସହସ୍ର ଶ୍ଲୋକସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ମନ୍ତ୍ରାବଳୀ କ୍ଷେତ୍ରପାଳମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୨୪୩ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।