Adhyaya 231
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 231

Adhyaya 231

ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରରେ ଜାମ୍ବବତୀ ନଦୀ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଏକ ପୁଣ୍ୟସ୍ଥଳ ଦିଗରେ ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ କରାନ୍ତି। ପୁରାଣପରମ୍ପରାରେ ଜାମ୍ବବତୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ ଭାବେ ସ୍ମରଣୀୟ। ସଂବାଦରେ ଜାମ୍ବବତୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଘଟଣା ପଚାରନ୍ତି; ଶୋକାକୁଳ ଅର୍ଜୁନ ଯାଦବବଂଶରେ ଘଟିଥିବା ମହାବିପର୍ଯ୍ୟୟ କହନ୍ତି—ବଳଦେବ, ସାତ୍ୟକି ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ଯାଦବଙ୍କ ନାଶ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଯାଦବସମୁଦାୟର ଭଙ୍ଗକୁ ଧର୍ମ-ଇତିହାସର ଏକ ବଡ଼ ଛେଦ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ଜାମ୍ବବତୀ ଗଙ୍ଗାତଟରେ ଆତ୍ମଦାହ କରି ଚିତାଭସ୍ମ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି। ପରେ ଦିବ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ସେ ନଦୀରୂପ ଧାରଣ କରି ସମୁଦ୍ର ଦିଗକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି; ଏହିପରି ଏହା ତୀର୍ଥରୂପେ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଫଳଶ୍ରୁତିରେ କୁହାଯାଇଛି—ଭକ୍ତିରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ନାରୀମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ବଂଶର ନାରୀମାନେ ବୈଧବ୍ୟଦୁଃଖ ଭୋଗନ୍ତି ନାହିଁ; ଏବଂ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଯେ କେହି ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରୟାସରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପରମ ଗତି ପାଏ।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र जांबवती नदी । पुरा जांबवतीनाम विष्णोर्या महिषीप्रिया । अपृच्छदर्जुनं साध्वी वद वार्तां कुरू द्वह

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ, ତାପରେ ଯେଉଁଠାରେ ଜାମ୍ବବତୀ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ, ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ପୁରାକାଳରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ମହିଷୀ, ସାଧ୍ବୀ ଜାମ୍ବବତୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—‘ବାର୍ତ୍ତା କହ; ସତ୍ୟ କହ, କିଛିମଧ୍ୟ ଲୁଚାଅ ନାହିଁ।’

Verse 2

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा अर्जुनो निश्वसन्मुहुः । वाष्पगद्गदया वाचा इदं वचनमब्रवीत्

ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଅର୍ଜୁନ ପୁନଃପୁନଃ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ; ଅଶ୍ରୁରେ ଗଦ୍ଗଦ କଣ୍ଠରେ ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ।

Verse 3

बलदेवस्य वीरस्य सात्यकेश्च महात्मनः

ସେ ବୀର ବଳଦେବ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ସାତ୍ୟକିଙ୍କ (ବୃତ୍ତାନ୍ତ) କହିଲେ।

Verse 4

अन्येषां यदुवीराणां पापकर्मातिनिर्घृणः । जिजीविषुरिह प्राप्तो वासुदेवनिराकृतः

ସେ ଅନ୍ୟ ଯଦୁବୀରମାନଙ୍କ କଥା ମଧ୍ୟ କହିଲେ—ଯେମାନେ ପାପକର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଦୟ। ମୁଁ ଜୀବନ ଧରିବା ଆଶାରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ଯେନେ ବାସୁଦେବ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି।

Verse 5

सा श्रुत्वा भर्तृनिधनमर्जुनाच्च महासती । गंगातीरे समुत्पाद्य पावकं पावकप्रभा । समुत्सृज्य महाकायं नदीभूत्वा विनिर्ययौ

ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଠାରୁ ପତିର ନିଧନ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ସେଇ ମହାସତୀ—ଅଗ୍ନିପରି ଦୀପ୍ତିମତୀ—ଗଙ୍ଗାତୀରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କଲେ। ନିଜ ମହାଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ନଦୀରୂପ ହୋଇ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 6

सा गृहीत्वा सती भर्तुर्भस्म सर्वं चितेस्तथा । प्रविष्टा सागरं देवि तदा जांबवती शुभा

ହେ ଦେବୀ! ସେଇ ସତୀ ପତିଙ୍କ ଓ ଚିତାର ସମସ୍ତ ଭସ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ସାଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ତେବେ ସେ ଶୁଭା ଜାମ୍ବବତୀ (ନଦୀ) ହେଲେ।

Verse 7

या नारी तत्र देवेशि भक्त्या स्नानं समाचरेत् । तदन्वयेपि काचित्स्त्री न वैधव्यमवाप्नुयात्

ହେ ଦେବେଶୀ! ଯେ ନାରୀ ସେଠାରେ ଭକ୍ତିସହିତ ସ୍ନାନ କରେ, ତାହାର ବଂଶରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ତ୍ରୀ ବୈଧବ୍ୟ ପାଉନାହିଁ।

Verse 8

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत् । नरो वा यदि वा नारी प्राप्नोति परमां गतिम्

ଏହେତୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ପୁରୁଷ ହେଉ କି ନାରୀ—ସମସ୍ତେ ପରମ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Verse 9

परित्यक्ता वयं भद्रे यादवैः सुमहात्मभिः

ହେ ଭଦ୍ରେ, ସୁମହାତ୍ମା ଯାଦବମାନେ ଆମକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି।