
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ କହନ୍ତି—ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣେ ଇନ୍ଦ୍ର ଯେ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ସେହି ଲିଙ୍ଗ “ପାପମୋଚନ” ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ବୃତ୍ରବଧ ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାସଦୃଶ ଅଶୌଚର ଭାର ପଡ଼ିଲା; ଦେହର ବର୍ଣ୍ଣବିକାର ଓ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଦେଖାଦେଲା, ଯାହାରେ ତେଜ, ବଳ ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି କ୍ଷୀଣ ହେଲା। ନାରଦାଦି ଋଷି ଓ ଦେବଗଣ ତାଙ୍କୁ ପାପହର କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରଭାସକୁ ଯିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଭାସରେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ଧୂପ, ସୁଗନ୍ଧ, ଚନ୍ଦନଲେପ ଆଦିଦ୍ୱାରା ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ। ପୂଜାଫଳରେ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଓ ବର୍ଣ୍ଣବିକାର ନିବୃତ୍ତ ହେଲା, ତାଙ୍କ ରୂପ ପୁନଃ ଉତ୍ତମ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା। ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ଯେ ଭକ୍ତିରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପରି ମହାପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଶେଷରେ ବେଦବିଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଗୋଦାନ ଓ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୀଡ଼ା ନିବାରଣର ସହାୟକ କର୍ମ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगमिंद्रप्रतिष्ठितम् । पापमोचननामाढ्यं दक्षिणे पुरुषोत्तमात्
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ! ତାପରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣେ ଅବସ୍ଥିତ, ‘ପାପମୋଚନ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
Verse 2
वृत्रं हत्वा पुरा शक्रो ब्रह्महत्यासमन्वितः । अब्रवीत्स ऋषीन्दिव्यान्कथमेषा गमिष्यति
ପୁରାକାଳରେ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରି ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଦୋଷରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ତେବେ ସେ ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏହି ପାପ ମୋଠାରୁ କିପରି ଦୂର ହେବ?”
Verse 3
ब्रह्महत्या हि दुष्प्रेक्ष्या विवर्णजननी मम । दुर्गंधचारिणी चैव सर्वतेजोविनाशिनी
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ନିଶ୍ଚୟ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦେଖିବାକୁ ଦୁଷ୍କର; ସେ ମୋତେ ବିବର୍ଣ୍ଣ କରେ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ସହ ଘୁରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ତେଜ ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିକୁ ନାଶ କରେ।
Verse 4
अथोचुस्तं सुरगणा नारदाद्या महर्षयः । प्रभासं गच्छ देवेश क्षेत्रं पापहरं हि तत्
ତାପରେ ଦେବଗଣ ଓ ନାରଦାଦି ମହର୍ଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ଦେବେଶ! ପ୍ରଭାସକୁ ଯାଅ; ସେ କ୍ଷେତ୍ର ନିଶ୍ଚୟ ପାପହର।”
Verse 5
तत्राराध्य महादेवं मोक्ष्यसे ब्रह्महत्यया । स तथेति प्रतिज्ञाय गतस्तत्र वरानने
“ସେଠାରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।” ଏହା ଶୁଣି ସେ ‘ତଥେତି’ ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ହେ ସୁମୁଖୀ, ସେଠାକୁ ଗଲା।
Verse 6
लिंगं संस्थापयामास देवदेवस्य शूलिनः । तस्य पूजारतो नित्यं धूपगंधानुलेपनैः
ସେ ଦେବଦେବ ଶୂଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କଲା; ଧୂପ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଚନ୍ଦନାଦି ଅନୁଲେପନରେ ନିତ୍ୟ ପୂଜାରେ ରତ ରହିଲା।
Verse 7
ततोऽस्य गात्रदौर्गंध्यं नाशमाश्वभ्यगच्छत । विवर्णत्वं गतं सर्वं वपुश्चाभूत्तथोत्तमम्
ତାପରେ ତାଙ୍କ ଦେହର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଶୀଘ୍ର ନାଶ ହେଲା; ସମସ୍ତ ବିବର୍ଣ୍ଣତା ଦୂର ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଦେହରୂପ ପୁନର୍ବାର ଉତ୍ତମ ହେଲା।
Verse 8
अथ हृष्टमना भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह । तत्रागत्य नरो भक्त्या यश्चैनं पूजयिष्यति
ତେବେ ସେ ହୃଷ୍ଟମନା ହୋଇ ଏହି ବଚନ କହିଲେ—ଯେ ନର ସେଠାକୁ ଭକ୍ତିରେ ଆସି ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜିବ…
Verse 9
ब्रह्महत्यादिकं पापं नाशं तस्य प्रयास्यति । एवमुक्त्वा सहस्राक्षः प्रहृष्टस्त्रिदिवं ययौ
ତାହାର ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଆଦି ପାପ ନିଶ୍ଚୟ ନାଶ ପାଇବ। ଏପରି କହି ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର) ହର୍ଷିତ ହୋଇ ତ୍ରିଦିବ (ସ୍ୱର୍ଗ) କୁ ଗଲେ।
Verse 10
ब्रह्महत्याविनिर्मुक्तः पूज्यमानो दिवौकसैः । गोदानं तत्र दातव्यं ब्राह्मणे वेदपारगे । ब्रह्महत्यापनोदार्थं तत्र श्राद्धं समाचरेत्
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଏବଂ ଦେବଲୋକବାସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ବେଦପାରଗ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଗୋଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା-ନିବାରଣାର୍ଥେ ସେଠାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 224
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य इन्द्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्विंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଦୁଇଶେ ଚବିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।