Adhyaya 221

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं च ऋणमोचनम् । तस्मिन्दृष्टे ऋणं न स्यान्मातापितृसमुद्भवम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତତ୍ପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ‘ଋଣମୋଚନ’ ନାମକ ଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ମାତା-ପିତାଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଋଣ (ପିତୃଋଣ) ରହେ ନାହିଁ।

Verse 2

पितरस्तु पुरा सर्वे दिव्यक्षेत्रं समागताः । प्रभासे तपसा युक्ताः स्थिता वर्षगणान्बहून्

ପୁରାତନ କାଳରେ ସମସ୍ତ ପିତୃଗଣ ସେହି ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ରକୁ ସମାଗତ ହେଲେ। ପ୍ରଭାସରେ ସେମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ବହୁ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 3

अग्निष्वात्ता बर्हिषदः सोमपा आज्यपास्तथा । लिंगं संस्थापयामासुः सर्वे भक्तिपरायणाः

ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ, ବର୍ହିଷଦ, ସୋମପା ଏବଂ ଆଜ୍ୟପା—ସମସ୍ତେ ଭକ୍ତିପରାୟଣ ହୋଇ ଶିବଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 4

ततः कालेन महता तुष्टस्तेषां महेश्वरः । ततः प्रत्यक्षतां गत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

ତାପରେ ଦୀର୍ଘ କାଳ ପରେ ମହେଶ୍ୱର ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ତାହାପରେ ସେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

Verse 5

परितुष्टोऽस्मि भद्रं वो ब्रूत यन्मनसेप्सितम्

“ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଯାହା ତୁମ ମନର ଇଚ୍ଛା, ତାହା କହ।”

Verse 6

पितर ऊचुः । अस्माकं दीयतां वृत्तिर्जगत्यस्मिन्स्वयं कृते । देवानां च ऋषीणां च मानुषाणां महीतले

ପିତୃଗଣ କହିଲେ—“ହେ ସ୍ୱୟଂକୃତ ଜଗତର କର୍ତ୍ତା! ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଦେବ, ଋଷି ଓ ମାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେପରି, ସେପରି ଆମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜୀବିକା-ନିର୍ବାହର ଉପାୟ ଦିଅନ୍ତୁ।”

Verse 7

भवानेव परो लोके सर्वेषां पद्मसंभव । आगत्य वर्णाश्चत्वार इह ये श्रद्धयान्विताः

ହେ ପଦ୍ମସମ୍ଭବ! ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଆପଣ ହିଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପରମ ଆଶ୍ରୟ। ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ଏଠାକୁ ଆସୁଥିବା ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକମାନେ…

Verse 8

पैतृकात्तु ऋणान्मुक्ता भवंतु गतकल्मषाः । व्यन्तरत्वं सुरश्रेष्ठ येषां वै पितरो गताः

ସେମାନେ ପିତୃଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ କଲ୍ମଷରୁ ପବିତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ। ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯାହାଙ୍କ ପିତୃମାନେ ବ୍ୟନ୍ତର ଅବସ୍ଥାକୁ ଗତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉଦ୍ଧୃତ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 9

सर्प्पे वह्नि विषैर्वा ये नाशं नीताः पितामहाः । अपुत्रा वा सपुत्रा वा सपिण्डीकरणं विना

ସର୍ପ, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ବିଷରେ ଯେ ପିତାମହମାନେ ବିନାଶ ପାଇଛନ୍ତି; ପୁତ୍ରହୀନ ହେଉନ୍ତୁ କି ପୁତ୍ରବାନ, ତଥାପି ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ବିନା ଗତ—ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାର କ୍ରିୟାରେ ଉପକୃତ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 10

न कृतानि पुरा येषामेकोद्दिष्टानि षोडश । तथा नैव वृषोत्सर्गो गोहताश्चाथ चान्त्यजैः

ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ପୂର୍ବେ ଷୋଳ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା କରାଯାଇନାହିଁ, ଏବଂ ବୃଷୋତ୍ସର୍ଗ ମଧ୍ୟ ହୋଇନାହିଁ; ତଥା ଅନ୍ତ୍ୟଜମାନଙ୍କ ହାତରେ ହତ—ଏମିତି ପିତୃମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ କଲ୍ୟାଣ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 11

अथापरे ये च मृताः शौचेन तु विना कृताः । ते चात्र तर्पिताः सर्वे प्रयान्तु परमां गतिम्

ଏବଂ ଯେ ଅନ୍ୟମାନେ ଶୌଚବିଧି ବିନା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ତର୍ପଣରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 12

श्रीभगवानुवाच । स्नात्वा तु सलिले पुण्ये पितृणां चैव तर्पणम् । ये करिष्यंति मनुजाः पितृभक्तिपरायणाः

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ଯେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପିତୃଭକ୍ତିରେ ପରାୟଣ ହୋଇ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବେ—

Verse 13

अहं वरप्रदस्तेषां तारयिष्यामि तत्क्षणात् । पितृन्सर्वान्न संदेहो यदि पापशतैर्वृताः

ମୁଁ ବରପ୍ରଦ; ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସେଇ କ୍ଷଣେ ତାରିଦେବି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଯଦିଓ ସେମାନେ ଶତଶତ ପାପରେ ଆବୃତ ଥାଆନ୍ତୁ।

Verse 14

अस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा यो लिंगं पूजयिष्यति । युष्माभिः स्थापितं लिंगं स मुक्तः पैतृकादृणात्

ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଯେ ନର ସ୍ନାନ କରି, ତୁମେ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିବା ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜିବ, ସେ ପିତୃଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 15

यस्मादृणात्प्रमुच्येत अस्य लिंगस्य दर्शनात् । तस्मान्मया कृतं नाम ह्येतस्य ऋणमोचनम्

ଏହି ଲିଙ୍ଗର କେବଳ ଦର୍ଶନରେ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ତେଣୁ ମୁଁ ଏହାର ନାମ ‘ଋଣମୋଚନ’ ରଖିଛି।

Verse 16

ईश्वर उवाच । हिरण्यं मस्तके दत्त्वा यः स्नाति ऋणमोचने । आत्मा वै तारितस्तेन दत्तं भवति गोशतम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ଯେ ମଣିଷ ମସ୍ତକରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଖି ‘ଋଣମୋଚନ’ରେ ସ୍ନାନ କରେ, ତାହାର ଆତ୍ମା ତାରିତ ହୁଏ; ଏହି କର୍ମ ଶତ ଗୋଦାନ ସମାନ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 17

एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र श्राद्धं समाचरेत् । पूजयेत्तन्महादेवि पितृलिंगं सुरप्रियम्

ଏହିପରି କହି ସେ ଭଗବାନ୍ ସେଠାରେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ତେଣୁ ସର୍ବ ପ୍ରୟାସରେ ସେଇ ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ହେ ମହାଦେବୀ, ଦେବପ୍ରିୟ ସେଇ ପିତୃ-ଲିଙ୍ଗକୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

Verse 221

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य ऋणमोचनमाहात्म्यवर्णनंनामैकविंशत्युत्तरद्विशततमो ऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାରେ, ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ଋଣମୋଚନମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଦୁଇଶେ ଏକୋଇଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।