
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେବରାଜେଶ୍ୱରର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିଛନ୍ତି। ଗୌତମେଶ୍ୱରର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅଧିକ ଦୂର ନୁହେଁ, ଷୋଳ ଧନୁ ଦୂରତାରେ ଦେବରାଜେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି ସ୍ଥାନନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳେ। ସେଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କଲେ ସ୍ଥାପକ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ—ଏହି କାରଣ-ଫଳ କ୍ରମ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ପରେ ନିୟମରୂପ ଉପଦେଶ ଯେ, ସମାହିତ ଓ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଯେ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜେ, ସେ ମାନବଦେହଜନିତ ପାତକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ି ମୋକ୍ଷସଦୃଶ ପାପମୁକ୍ତି ପାଏ। ଶେଷ କୋଲୋଫୋନରେ ଏହା ସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣ (୮୧,୦୦୦ ଶ୍ଲୋକ) ଅନ୍ତର୍ଗତ ପ୍ରଭାସ ଖଣ୍ଡ, ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟର ‘ଦେବରାଜେଶ୍ୱର-ମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ନାମକ ୨୧୭ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି।
Verse 1
ईश्वर उवाच । गौतमेश्वरतो देवि पश्चिमे नातिदूरतः । धनुःषोडशभिर्देवि देवराजेश्वरः स्थितः
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ଦେବୀ, ଗୌତମେଶ୍ୱରର ପଶ୍ଚିମେ ଅତି ଦୂର ନୁହେଁ; ଷୋଳ ଧନୁଷ ଦୂରତାରେ ଦେବରାଜେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ।
Verse 2
लिंगं स स्थापयामास ततः पापैर्व्यमुच्यत । यस्तं समाहितमनाः पूजयिष्यति मानवः । स च मानवसंभूतात्पातकात्संप्रमोक्ष्यति
ସେ ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ପାପମୁକ୍ତ ହେଲା। ଯେ କେହି ଏକାଗ୍ର ମନରେ ତାହାକୁ ପୂଜା କରିବ, ସେ ମଧ୍ୟ ମାନବ ଆଚରଣଜନ୍ୟ ପାତକରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତି ପାଇବ।
Verse 217
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये देवराजेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तदशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ସହସ୍ର ଶ୍ଲୋକସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ‘ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଭାଗରେ ‘ଦେବରାଜେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୨୧୭ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।