
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଈଶ୍ୱର ମହାଦେବୀଙ୍କୁ କହନ୍ତି ଯେ ଅର୍କସ୍ଥଳରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରେ ଆଗ୍ନେୟ (ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ) ଦିଗରେ ‘ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର’ ନାମକ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି। ନାମକରଣର କାରଣ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି—ଅଷ୍ଟାଦଶ ସହସ୍ର ଊର୍ଧ୍ୱରେତସ (ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ) ଋଷି ଏହି ଲିଙ୍ଗ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିବାରୁ ଏହା ‘ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର’ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଶେଷରେ ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଆଚାର-ବିଧି କୁହାଯାଏ—ସ୍ନାନ କରି ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା, ଉପବାସ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟସଂଯମ, ନିୟମାନୁସାରେ ପୂଜା ସମାପ୍ତ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା। ଫଳଶ୍ରୁତିରେ ସର୍ବକାମସମୃଦ୍ଧି ଓ ପରମପଦପ୍ରାପ୍ତି ଘୋଷିତ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सिद्धेश्वरमिति स्मृतम् । अर्कस्थलात्तथाऽग्नेय्यां नातिदूरे व्यवस्थितम्
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ‘ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର’ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏହା ଅର୍କସ୍ଥଳରୁ ଆଗ୍ନେୟ ଦିଗରେ ଅତି ଦୂରେ ନୁହେଁ।
Verse 2
अष्टादश सहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् । तस्मिंल्लिंगे तु सिद्धानि सिद्धेश्वरमतः स्मृतम्
ଊର୍ଧ୍ୱରେତସ ଅଷ୍ଟାଦଶ ସହସ୍ର ଋଷି ସେହି ଲିଙ୍ଗରେ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ; ତେଣୁ ତାହା ‘ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର’ ଭାବେ ସ୍ମୃତ।
Verse 176
स्नात्वाऽर्चयेन्नरो भक्त्या सोपवासो जितेन्द्रियः । संपूज्य विधिवद्देवं दद्याद्विप्रेषु दक्षिणाम् । सर्वकामसमृद्धस्तु स याति परमं पदम् इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहरूया संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासज्ञेत्रमाहात्म्ये सिद्धेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्सप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ସ୍ନାନ କରି ଭକ୍ତିସହ ଉପବାସ ରଖି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟ କରି ନର ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ। ବିଧିମତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦିଅ। ସେ ସର୍ବ ଧର୍ମ୍ୟ କାମନାର ସମୃଦ୍ଧି ପାଇ ପରମ ପଦକୁ ଯାଏ। ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟର ‘ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମ 176ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।