Adhyaya 158
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 158

Adhyaya 158

ଅଧ୍ୟାୟ ୧୫୮ରେ ଈଶ୍ୱର ଯାତ୍ରା-ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଶୈଳୀରେ ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ଅନଙ୍ଗେଶ୍ୱର ଦର୍ଶନ ପାଇଁ କହନ୍ତି। ରତ୍ନେଶ୍ୱରର ସମ୍ମୁଖରେ ‘ଧନୁଷ୍ୟ-ନିକ୍ଷେପ’ ଦୂରତାରେ ଅନଙ୍ଗେଶ୍ୱର ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ସେଠାର ଲିଙ୍ଗ କାମଦେବ—ଯାହାକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି—ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ; କ୍ଷେତ୍ରଟି ବୈଷ୍ଣବ-ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଏବଂ କଳିଯୁଗରେ ପାପମଳ ନାଶକୁ ବିଶେଷ ଫଳଦାୟକ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଫଳଶ୍ରୁତି ସ୍ପଷ୍ଟ—ଅନଙ୍ଗେଶ୍ୱର ଦର୍ଶନ-ପୂଜାରେ ଭକ୍ତ କାମଦେବସଦୃଶ ଆକର୍ଷଣ, ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଲୋକପ୍ରିୟତା ପାଏ; ବଂଶରେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଶୁଭତା ଶମିତ ହୁଏ। ଅନଙ୍ଗ-ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ବ୍ରତ ସହିତ ବିଶେଷ ପୂଜାକୁ ‘ଜନ୍ମ-ସାଫଲ୍ୟ’ର କାରଣ କୁହାଯାଇଛି। ତୀର୍ଥଧର୍ମ ପୂରଣ ପାଇଁ ସଦାଚାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶୟ୍ୟା-ଦାନ ବିଧିତ; ବିଶେଷତଃ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ ପୁଣ୍ୟ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि अनंगेश्वरमुत्तमम् । रत्नेश्वरादग्रतःस्थं धनुषान्तरमास्थितम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତତ୍ପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ରତ୍ନେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଧନୁଷ୍ୟ-ପରିମାଣ ଦୂରତାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଉତ୍ତମ ଅନଙ୍ଗେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।

Verse 2

स्थापितं कामदेवेन तल्लिंगं विष्णुसूनुना । ज्ञात्वा तद्वैष्णवं स्थानं कलौ पातकनाशनम्

ବିଷ୍ଣୁପୁତ୍ର କାମଦେବ ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ସେ ସ୍ଥାନକୁ ବୈଷ୍ଣବ ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଜାଣିଲେ, କଳିଯୁଗରେ ତାହା ପାପନାଶକ ହୁଏ।

Verse 3

तं दृष्ट्वा पूजयित्वा तु कामदेवसमो भवेत् । स्वर्गविद्याधरीणां च जायते चित्तमोहकः

ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ପୂଜା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ କାମଦେବ ସମାନ ହୁଏ; ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗର ବିଦ୍ୟାଧରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଚିତ୍ତମୋହକ ହୋଇଯାଏ।

Verse 4

तस्यान्वयेऽपि न भवेत्कुरूपो दुर्भगोऽपि वा

ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ମଧ୍ୟ କେହି କୁରୂପ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 5

तत्रानंगत्रयोदश्यां व्रतेन वरवर्णिनि । विशेषाराधनं तत्र जन्मसाफल्यकारणम्

ସେଠାରେ ଅନଙ୍ଗ-ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ, ହେ ସୁନ୍ଦରବର୍ଣ୍ଣିନୀ, ବ୍ରତସହିତ କରାଯାଇଥିବା ବିଶେଷ ଆରାଧନା ଜନ୍ମସାଫଳ୍ୟର କାରଣ ହୁଏ।

Verse 6

शय्यादानं तु दातव्यं तत्र विप्राय शीलिने । विशेषाद्विष्णुभक्ताय सम्यग्यात्राफलं लभेत्

ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଶୀଳବାନ ବିପ୍ରଙ୍କୁ—ବିଶେଷକରି ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଙ୍କୁ—ଶୟ୍ୟାଦାନ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହାଦ୍ୱାରା ଯାତ୍ରାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ମିଳେ।

Verse 158

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये रत्नेश्वरमाहात्म्येऽनंगेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାରେ, ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ‘ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଭିତରେ, ରତ୍ନେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟାନ୍ତର୍ଗତ ‘ଅନଙ୍ଗେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକଶେ ଅଠାନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।