
ଅଧ୍ୟାୟ ୧୪୫ ପ୍ରଭାସ-କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଘ୍ନେଶ (ଗଣେଶ)ଙ୍କ ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ରୂପ ‘ଗଜକୁମ୍ଭୋଦର’ର ମାହାତ୍ମ୍ୟକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ଈଶ୍ୱର ହାତୀ-ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ଏହି ବିଗ୍ରହକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି, ଏହାକୁ ବିଘ୍ନନାଶକ ଓ ଦୁଷ୍କର୍ମବିନାଶକ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ତାପରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦିଆଯାଇଛି: ପ୍ରୟତ୍ନଶୀଳ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ସମ୍ବନ୍ଧିତ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରି ଭକ୍ତିସହିତ ଦେବଙ୍କ ପୂଜା କରିବ। ଯଥାକାଳେ ଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତି ଓ ଧର୍ମାଚରଣ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ; ଫଳରେ ବାଧା ଦୂର ହୋଇ ଶୁଭଫଳ ପକ୍କ ହୁଏ। ଶେଷରେ ଏହା ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣର ‘ଗଜକୁମ୍ଭୋଦରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ଅଧ୍ୟାୟ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖିତ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं पश्येद्विघ्नेशं पापनाशनम् । गजकुंभोदरं नाम सर्वसिद्धिप्रदायकम्
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ସେଠାରେଇ ପାପନାଶକ ବିଘ୍ନେଶଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ; ସେ ‘ଗଜକୁମ୍ଭୋଦର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ସର୍ବ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନକାରୀ।
Verse 2
तत्र कुंडे नरः स्नात्वा चतुर्थ्यां प्रयतात्मवान् । पूजयेद्यस्तु तं भक्त्या विघ्नेशस्तस्य तुष्यति
ସେହି କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରି, ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନେ ସଂଯତଚିତ୍ତ ନର ଯେ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜେ, ତାହାପରେ ବିଘ୍ନେଶ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
Verse 145
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गजकुंभोदरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चचत्वा रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ସହସ୍ର ଶ୍ଲୋକସମ୍ବଳିତ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ‘ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଭାଗରେ ‘ଗଜକୁମ୍ଭୋଦରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକଶ ପଞ୍ଚଚାଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।