
ଈଶ୍ୱର ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ବିଚିତ୍ରେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ବିଧି କହନ୍ତି। ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରର ସେଇ ଅଞ୍ଚଳର ପୂର୍ବ ଭାଗରେ, ଅଳ୍ପ ଆଗ୍ନେୟ (ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ) ସୀମାଭିତରେ, ଦଶ ଧନୁଷ ଦୂରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲିଙ୍ଗ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି ସ୍ଥାନନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଏ। ଉତ୍ପତ୍ତିକଥାରେ କୁହାଯାଏ ଯେ ଯମଙ୍କ ଲେଖକ ‘ବିଚିତ୍ର’ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ତପ କରି ଏହି ମହାଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏହି ଲିଙ୍ଗର ଦର୍ଶନ ସହ ପୂଜା କଲେ ସର୍ବ ପାପ ନାଶ ହୁଏ; ଏବଂ ବିଧିପୂର୍ବକ ଆରାଧନା କଲେ ଭକ୍ତ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ ନାହିଁ—ଏହି ଫଳଶ୍ରୁତି ଉଲ୍ଲେଖିତ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि विचित्रेश्वरमुत्तमम् । तस्यैव पूर्वदिग्भागे किञ्चिदाग्नेयगोचरे । धनुषां दशके तत्र स्थितं पापप्रणाशनम्
ईश्वर କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ, ତାପରେ ଉତ୍ତମ ବିଚିତ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, କିଛି ଆଗ୍ନେୟ (ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ) ଭାଗକୁ, ଦଶ ଧନୁଷ ଦୂରେ ସେ ପାପପ୍ରଣାଶକ ଅବସ୍ଥିତ।
Verse 2
विचित्रेण महादेवि लेख केन यमस्य च । स्थापितं तन्महालिंगं तपः कृत्वा सुदुश्चरम्
ହେ ମହାଦେବୀ, ବିଚିତ୍ର ଓ ଯମଙ୍କ ଲେଖକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଶ୍ଚର ତପ କରି ସେହି ମହାଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
Verse 3
तं दृष्ट्वा पूजितं चैव मुक्तः स्यात्सर्वपातकैः । संपूज्य च विधानेन न दुःखी जायते नरः
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଓ ପୂଜା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଏବଂ ବିଧିମତେ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କଲେ ସେ ଦୁଃଖରେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ।
Verse 143
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये विचित्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिचत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ର-ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ବିଚିତ୍ରେଶ୍ୱର-ମାହାତ୍ମ୍ୟ-ବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକଶ ତେତାଲିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।