
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ‘ଇଶ୍ୱର ଉବାଚ’ ଶୈବ ପ୍ରକାଶନ ଶୈଳୀରେ ପ୍ରଭାସ କ୍ଷେତ୍ରର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ତୃଣବିନ୍ଦ୍ୱୀଶ୍ୱର ତୀର୍ଥର ସ୍ଥାନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରାଯାଇଛି। ଏହା ‘ପାଞ୍ଚ ଧନୁ’ ପରିମାଣର ସୀମାଭିତରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ବୋଲି କହି, ସେଠାରେ ଶିବଲିଙ୍ଗର ମହିମା ବିଶେଷ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ତୀର୍ଥର ପାବନତାର କାରଣ ଭାବେ ଋଷି ତୃଣବିନ୍ଦୁଙ୍କ ତପଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟା କଥା ଆସେ। ସେ ଦୀର୍ଘବର୍ଷ ଘୋର ତପ କରି, ମାସେମାସେ କୁଶାଗ୍ରରୁ ଗୋଟିଏ ଜଳବିନ୍ଦୁ ମାତ୍ର ପାନ କରିବା ନିୟମ ରଖି ସଂଯମ ଓ ଭକ୍ତିର ଆଦର୍ଶ ଦେଖାଇଲେ। ଇଶ୍ୱରାରାଧନାରେ ‘ଶୁଭ ପ୍ରାଭାସିକ କ୍ଷେତ୍ର’ରେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା ବୋଲି କହି, ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ସ୍ଥଳମାହାତ୍ମ୍ୟ ଓ ତପୋଭକ୍ତିର ନୀତିମାର୍ଗକୁ ସଂକ୍ଷେପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्यैव पश्चिमे भागे धनुपां पञ्चके स्थितम् । तृणबिन्द्वीश्वरंनाम तीव्रभक्त्या प्रतिष्ठितम्
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ପାଞ୍ଚ ଧନୁ ଦୂରେ ‘ତୃଣବିନ୍ଦ୍ୱୀଶ୍ୱର’ ନାମକ ଦେବାଳୟ ଅବସ୍ଥିତ; ତାହା ତୀବ୍ର ଭକ୍ତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
Verse 2
कृत्वा महत्तपो देवि तृणबिंदुमु नीश्वरः । मासिमासि कुशाग्रेण जलबिंदुं निपीय वै
ହେ ଦେବୀ, ମହାତପ କରି ମୁନୀଶ୍ୱର ତୃଣବିନ୍ଦୁ ମାସେମାସେ କୁଶାଗ୍ରରୁ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଜଳବିନ୍ଦୁ ପିଇ ତପ କଲେ।
Verse 3
संवत्सराण्यनेकानि एवमाराध्य चेश्वरम् । संप्राप्तं परमां सिद्धिं क्षेत्रे प्राभासिके शुभे
ଏହିପରି ଅନେକ ବର୍ଷ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ, ଶୁଭ ପ୍ରାଭାସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।
Verse 138
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये तृणबिंद्वीश्वरमाहात्म्य वर्णनंनामाष्टात्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ‘ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ’ରେ ‘ତୃଣବିନ୍ଦ୍ୱୀଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକଶେ ଅଠତ୍ରିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।