Adhyaya 129

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि अक्षमालेश्वरं परम् । सागरार्कादीशकोणे पंचाशद्धनुषान्तरे

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ପରମ ଅକ୍ଷମାଲେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେ ସାଗରାର୍କ ଓ ଆଦୀଶଙ୍କ କୋଣରେ ପଚାଶ ଧନୁଷ ଦୂରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 2

संस्थितं पापशमनं युगलिंगं महाप्रभम् । अक्षमालेश्वरंनाम पुरा तस्य प्रकीर्तितम् । उग्रसेनेश्वरं नाम ख्यातं तस्यैव साम्प्रतम्

ସେଠାରେ ପାପଶମନକାରୀ, ମହାପ୍ରଭାମୟ ଏକ ଯୁଗଳିଙ୍ଗ ସ୍ଥିତ ଅଛି। ପୂର୍ବେ ଏହା ‘ଅକ୍ଷମାଲେଶ୍ୱର’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା; ବର୍ତ୍ତମାନ ସେଇ ଲିଙ୍ଗ ‘ଉଗ୍ରସେନେଶ୍ୱର’ ନାମେ ଖ୍ୟାତ।

Verse 3

देव्युवाच । अक्षमालेश्वरं नाम यत्पूर्वं समुदाहृतम् । कथं तदभवद्देव कथयस्व प्रसादतः

ଦେବୀ କହିଲେ—ହେ ଦେବ, ପୂର୍ବେ ‘ଅକ୍ଷମାଲେଶ୍ୱର’ ବୋଲି ଯେ ନାମ କୁହାଗଲା, ସେ ନାମ କିପରି ହେଲା? କୃପାକରି ମୋତେ କହନ୍ତୁ।

Verse 4

ईश्वर उवाच । आसीत्पुरा महादेवि सती चाध मयोनिजा । अक्षमालेति वै नाम्ना सतीधर्मपरायणा

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ - ହେ ମହାଦେବୀ! ପୂର୍ବକାଳରେ ଅକ୍ଷମାଳା ନାମରେ ଜଣେ ସତୀ ନାରୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ଅଧମ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସତୀଧର୍ମ ପରାୟଣା ଥିଲେ।

Verse 5

कदाचित्समनुप्राप्ते दुर्भिक्षे कालपर्ययात् । ऋषयश्च महादेवि क्षुधाक्रान्ता विचेतसः

ହେ ମହାଦେବୀ! କୌଣସି ଏକ ସମୟରେ କାଳକ୍ରମେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ପଡ଼ିଲା, ସେତେବେଳେ ଋଷିମାନେ କ୍ଷୁଧାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ବିଚଳିତ ହୋଇଗଲେ।

Verse 6

सर्वे चान्नं परीप्संतो गताश्चण्डालवेश्मनि । ज्ञात्वान्नसंग्रहं तस्य प्रार्थयाञ्चक्रुरन्त्यजम्

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅନ୍ନ ଆଶାରେ ଏକ ଚଣ୍ଡାଳର ଘରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଅନ୍ନ ଗଚ୍ଛିତ ଥିବାର ଜାଣି ସେମାନେ ସେହି ଅନ୍ତ୍ୟଜକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।

Verse 7

भोभोऽन्त्यज महाबुद्धे रक्षास्मानन्नदानतः । प्राणसंदेहमापन्नान्कृशांगान्क्षुत्प्रपीडितान्

"ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ଅନ୍ତ୍ୟଜ! ଅନ୍ନଦାନ ଦେଇ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ଆମ୍ଭେମାନେ କ୍ଷୁଧାରେ ପୀଡ଼ିତ, ଆମ୍ଭର ଶରୀର ଦୁର୍ବଳ ଏବଂ ପ୍ରାଣ ସଙ୍କଟରେ ଅଛି।"

Verse 8

अहो धन्योऽसि पूज्योऽसि न त्वमन्त्यज उच्यसे । यदस्मिन्प्रलये याते स्थितं धान्यं गृहे तव

"ଆହା! ତୁମେ ଧନ୍ୟ, ତୁମେ ପୂଜନୀୟ, ତୁମକୁ ଅନ୍ତ୍ୟଜ କୁହାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ ଏହି ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଘରେ ଧାନ୍ୟ ଗଚ୍ଛିତ ଅଛି।"

Verse 9

अनावृष्टिहते देशे सस्ये च प्रलयं गते । एकं यो भोजयेद्विप्रं कोटिर्भवति भोजिता

ଅନାବୃଷ୍ଟିରେ ପୀଡିତ ଦେଶରେ ଯେତେବେଳେ ଶସ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଯେ କେହି ଗୋଟିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ କରାଏ—ତାହାର ପୁଣ୍ୟ କୋଟିଜନକୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ସମାନ ହୁଏ।

Verse 10

अन्त्यज उवाच । अहो आश्चर्यमतुलं यदेतद्दृश्यतेऽधुना । यदेतन्मद्गृहं प्राप्ता ऋषयश्चान्नकांक्षिणः

ଅନ୍ତ୍ୟଜ କହିଲା—“ଆହା! ଆଜି ଏକ ଅତୁଳ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି—ଅନ୍ନକାମନାରହିତ ଋଷିମାନେ ମୋ ଘରକୁ ଆସିଛନ୍ତି!”

Verse 11

शूद्रान्नमपि नादेयं ब्राह्मणैः किमुतान्त्यजात्

“ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୂଦ୍ରର ଅନ୍ନ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ତେବେ ଅନ୍ତ୍ୟଜଠାରୁ ତ ଅଧିକ ଅନୁଚିତ।”

Verse 12

आमं वा यदि वा पक्वं शूद्रान्नं यस्तु भक्षति । स भवेच्छूकरो ग्राम्यस्तस्य वा जायते कुले

“କାଚା ହେଉ କି ପକା—ଯେ ଶୂଦ୍ରର ଅନ୍ନ ଭକ୍ଷଣ କରେ, ସେ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଶୂକର ହୁଏ; କିମ୍ବା ତାହାର କୁଳରେ ସେପରି ଜନ୍ମ ହୁଏ।”

Verse 13

अमृतं बाह्मणस्यान्नं क्षत्रियान्नं पयः स्मृतम् । वैश्यान्नमन्नमित्याहुः शूद्रान्नं रुधिरं स्मृतम्

“ବ୍ରାହ୍ମଣର ଅନ୍ନ ଅମୃତସମ ମନାଯାଏ; କ୍ଷତ୍ରିୟର ଅନ୍ନ ଦୁଧ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ବୈଶ୍ୟର ଅନ୍ନକୁ କେବଳ ‘ଅନ୍ନ’ କୁହାଯାଏ; ଶୂଦ୍ରର ଅନ୍ନ ରକ୍ତସମ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।”}]}

Verse 14

शूद्रान्नं शूद्रसंपर्कं शूद्रेण च सहासनम् । शूद्रादन्नागमश्चैव ज्वलंतमपि पातयेत्

ଶୂଦ୍ରର ଅନ୍ନ, ଶୂଦ୍ର-ସଂସର୍ଗ, ଶୂଦ୍ର ସହ ଏକେ ଆସନରେ ବସିବା—ଏବଂ ଶୂଦ୍ରଠାରୁ ଅନ୍ନ ଗ୍ରହଣ ମଧ୍ୟ—ଏସବୁକୁ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆପତ୍କାଳରେ ‘ଜ୍ୱଳନ୍ତ’ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 15

अग्निहोत्री तु यो विप्रः शूद्रान्नान्न निवर्तते । एते तस्य प्रणश्यंति आत्मा ब्रह्म त्रयोऽग्नयः

ଯେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ରାନ୍ନରୁ ନିବୃତ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ତାହାର ଏହି ତିନିଟି ନଶିଯାଏ—ଆତ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମତେଜ ଏବଂ ତ୍ରିବିଧ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି।

Verse 16

शूद्रान्नेनोदरस्थेन ब्राह्मणो म्रियते यदि । षण्मासाभ्यन्तरे विप्रः पिशाचः सोऽभिजायते

ଶୂଦ୍ରାନ୍ନ ଉଦରରେ ଥିବାବେଳେ ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମରେ, ତେବେ ସେ ବିପ୍ର ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପିଶାଚ-ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

Verse 17

शूद्रान्नेन द्विजो यस्तु अग्निहोत्रं जुहोति च । चण्डालो जायते प्रेत्य शूद्राच्चैवेह दैवतः

ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଶୂଦ୍ରାନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରେ ଆହୁତି ଦେଉଛି, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଚାଣ୍ଡାଳ ହୁଏ; ଏହି ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଦେବତା-ସ୍ଥିତି ଶୂଦ୍ରସମ ଅଧୋଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 18

यस्तु भुञ्जति शूद्रान्नं मासमेकं निरन्तरम् । इह जन्मनि शूद्रत्वं मृतः शूद्रोऽभिजायते

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଏକ ମାସ ଧରି ନିରନ୍ତର ଶୂଦ୍ରାନ୍ନ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ହିଁ ଶୂଦ୍ରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ଶୂଦ୍ର-ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

Verse 19

राजान्नं तेज आदत्ते शूद्रान्नं ब्रह्मवर्चसम् । आयुः सुवर्णकारान्नं यशश्चर्मावकर्तिनः

ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ନ ତେଜ ହରେ; ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମବର୍ଚ୍ଚସ ନାଶ କରେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣକାରଙ୍କ ଅନ୍ନ ଆୟୁ କ୍ଷୟ କରେ; ଚର୍ମକାରଙ୍କ ଅନ୍ନ ଯଶ କମାଏ।

Verse 20

कारुकान्नं प्रजा हन्ति बलं निर्णेजकस्य च । गणान्नं गणिकान्नं च लोकेभ्यः परिकृन्तति

କାରିଗରଙ୍କ ଅନ୍ନ ସନ୍ତାନକୁ ନାଶ କରେ; ଧୋବାଙ୍କ ଅନ୍ନ ବଳକୁ ନଷ୍ଟ କରେ। ମନ୍ଦିର-ସେବକଙ୍କ ଅନ୍ନ ଓ ଗଣିକାଙ୍କ ଅନ୍ନ ମଣିଷକୁ ଉଚ୍ଚ ଲୋକରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରେ।

Verse 21

पूयं चिकित्सकस्यान्नं पुंश्चल्याश्चान्नमिन्द्रियम् । विष्ठा वार्धुषिकस्यान्नं शस्त्रविक्रयिणो मलम्

ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ଅନ୍ନ ପୂୟ ସମ; ବେଶ୍ୟାଙ୍କ ଅନ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟପତନ ସମ। ସୁଦଖୋରଙ୍କ ଅନ୍ନ ବିଷ୍ଠା ସମ; ଶସ୍ତ୍ରବିକ୍ରେତାଙ୍କ ଅନ୍ନ ମଳ ସମ।

Verse 22

सहस्रकृत्वस्त्वेतेषामन्ने यद्भक्षिते भवेत् । तदेकवारं भुक्तेन कन्याविक्रयिणो भवेत्

ଏହି ଅନ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ହଜାରଥର ଖାଇଲେ ଯେ ଫଳ ହୁଏ, ସେହି ଫଳ କନ୍ୟା-ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ଅନ୍ନ ଏକଥର ଭୋଜନ କଲେ ଯେପରି ହୁଏ, ସେହି ସମାନ।

Verse 23

सहस्रकृत्वस्तस्यैव भुक्तेऽन्ने यत्फलं भवेत् । तदन्त्यजानामन्नेन सकृद्भुक्तेन वै भवेत्

ସେହି (କନ୍ୟା-ବିକ୍ରେତାଙ୍କ) ଅନ୍ନକୁ ହଜାରଥର ଭୋଜନ କଲେ ଯେ ଫଳ ହୁଏ, ଅନ୍ତ୍ୟଜମାନଙ୍କ ଅନ୍ନ ଏକଥର ଭୋଜନ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଫଳ ହୁଏ।

Verse 24

तत्कथं मम विप्रेन्द्राश्चंडालस्याधमात्मनः । धर्ममेवं विजानन्तो नूनमन्नं जिहीर्षथ

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରମାନେ! ମୁଁ ତ ଅଧମସ୍ୱଭାବର ଚଣ୍ଡାଳ; ଧର୍ମକୁ ଏଭଳି ଜାଣି ସୁଦ୍ଧା ଆପଣମାନେ କିପରି ନିଶ୍ଚୟ ମୋଠାରୁ ଅନ୍ନ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି?

Verse 25

ऋषय ऊचुः । जीवितात्ययमापन्नो योऽन्नमाद्रियते ततः । आकाश इव पंकेन न स पापेन लिप्यते

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ଯେ ଲୋକ ଜୀବନାନ୍ତର ସୀମାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି, ସେ ଯଦି ସେଠାରୁ (ଏମିତି ଉତ୍ସରୁ ମଧ୍ୟ) ଅନ୍ନ ଗ୍ରହଣ କରେ, ତେବେ ସେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ; ଯେପରି ଆକାଶ କାଦୁଆରେ ମଲିନ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 26

अजीगर्तः सुतं हंतुमुपसर्पन्बुभुक्षितः । न चालिप्यत पापेन क्षुत्प्रतीघातमाचरन्

କ୍ଷୁଧାରେ ପୀଡିତ ଅଜୀଗର୍ତ୍ତ ପୁଅକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିକଟକୁ ଗଲା; କିନ୍ତୁ କେବଳ ଭୁଖ ନିବାରଣ ପାଇଁ କରା କାର୍ଯ୍ୟରୁ ସେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ।

Verse 27

भारद्वाजः क्षुधार्तस्तु सपुत्रो विजने वने । बह्वीर्गा उपजग्राह बृहज्ज्योतिर्महामनाः

ମହାମନା, ବୃହତ୍ ତେଜସ୍ବୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ ଋଷି ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁଧାରେ ଆର୍ତ୍ତ ହୋଇ, ନିର୍ଜନ ବନରେ ପୁଅ ସହିତ ବହୁ ଗାଈ ଧରିନେଲେ।

Verse 28

क्षुधार्तो गीतमभ्यागाद्विश्वामित्रः श्वजाघनीम् । चण्डालहस्तादादाय धर्माधर्मविचक्षणः

ଧର୍ମାଧର୍ମର ବିଚକ୍ଷଣ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁଧାରେ ଆର୍ତ୍ତ ହୋଇ କୁକୁର ମାଂସ ନେବାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଚଣ୍ଡାଳର ହାତରୁ ତାହା ଗ୍ରହଣ କଲେ।

Verse 29

श्वमांसमिच्छन्नर्तौ तु धर्मान्न च्ययते स्म सः । प्राणानां परिरक्षार्थं वामदेवो न लिप्तवान्

ଦୁର୍ଭିକ୍ଷକାଳରେ ଶ୍ୱମାଂସ ଇଚ୍ଛା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଧର୍ମରୁ ଚ୍ୟୁତ ହେଲା ନାହିଁ। ପ୍ରାଣରକ୍ଷାର୍ଥେ ବାମଦେବ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ।

Verse 30

एवं ज्ञात्वा धर्मबुद्धे सांप्रतं मा विचारय । ददस्वान्नं ददस्वान्नमस्माकमिह याचताम्

ହେ ଧର୍ମବୁଦ୍ଧି! ଏହା ଜାଣି ଏବେ ଦ୍ୱିଧା କରନି। ଅନ୍ନ ଦିଅ—ଅନ୍ନ ଦିଅ—ଏଠାରେ ଯାଚନା କରୁଥିବା ଆମକୁ।

Verse 31

चंडाल उवाच । यद्येवं भवतां कार्यमिदमंगीकृतं धुवम् । तदियं मत्सुता कन्या भवद्भिः परिगृह्यताम्

ଚଣ୍ଡାଳ କହିଲା—ଯଦି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମମାନଙ୍କର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ଅଙ୍ଗୀକୃତ, ତେବେ ଏହି ମୋର କନ୍ୟାକୁ ତୁମେ ବିବାହରେ ଗ୍ରହଣ କର।

Verse 32

भवतां योग्रणीर्ज्येष्ठः स चेमामुद्वहेद्ध्रुवम् । दास्ये वर्षाशनं पश्चादीप्सितं भवतां द्विजाः

ତୁମ ନେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କରୁ। ତାପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ତୁମେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କର, ସେପରି ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଅନ୍ନ ମୁଁ ଦେବି।

Verse 33

ईश्वर उवाच । इत्युक्ता ऋषयो देवि लज्जयाऽनतकन्धराः । प्रत्यालोच्य यथान्यायं वसिष्ठं समनूद्वहन्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ଦେବୀ! ଏପରି କୁହାଯାଉଥିବାରେ ଋଷିମାନେ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ। ପରେ ଯଥାନ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନା କରି ସେମାନେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ (ସେ ପଥ ଗ୍ରହଣକୁ) ପ୍ରେରିତ କଲେ।

Verse 34

वसिष्ठोऽपि समाख्याय आपद्धर्मं महामनाः । कालस्यानन्तरप्रेक्षी प्रोद्ववाहाऽन्त्यजाङ्गनाम् । अक्षमालेति वै नाम्नीं प्रसिद्धा भुवनत्रये

ମହାମନା ବସିଷ୍ଠ ଆପଦ୍ଧର୍ମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି, କାଳର ଆବଶ୍ୟକତା ଦେଖି, ବିଧିପୂର୍ବକ ଅନ୍ତ୍ୟଜ ସମୁଦାୟର ଅକ୍ଷମାଳା ନାମ୍ନୀ ନାରୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ସେ ତ୍ରିଭୁବନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।

Verse 35

यदा स्वकीयतेजोभिरर्कबिंबमरुन्धत । अरुंधती तदा जाता देवदानव वंदिता

ଯେତେବେଳେ ସେ ନିଜ ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟବିମ୍ବକୁ ମଧ୍ୟ ଆବୃତ କଲେ, ସେତେବେଳେ ଦେବ-ଦାନବବନ୍ଦିତା ସେ ‘ଅରୁନ୍ଧତୀ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।

Verse 36

यादृशेन तु भर्त्रा स्त्री संयुज्येत यथाविधि । सा तादृगेव भवति समुद्रेणेव निम्नगा

ଯେପରି ସ୍ୱଭାବର ଭର୍ତ୍ତା ସହିତ ସ୍ତ୍ରୀ ବିଧିପୂର୍ବକ ସଂଯୁକ୍ତ ହୁଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ହୋଇଯାଏ—ନଦୀ ସମୁଦ୍ରରେ ଲୀନ ହେବା ପରି।

Verse 37

अक्षमाला वसिष्ठेन संयुक्ताऽधम योनिजा । शार्ङ्गीव मन्दपालेन जगाम ह्यर्हणीयताम्

ଅକ୍ଷମାଳା ଯଦିଓ ଅଧମ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ତଥାପି ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସମ୍ମାନଯୋଗ୍ୟତା ପାଇଲେ—ମନ୍ଦପାଳଙ୍କ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ଶାର୍ଙ୍ଗୀ ପରି।

Verse 38

एवं कालक्रमेणैव प्रभासं क्षेत्रमागताः । सप्तर्षयो महात्मानो ह्यरुंधत्या समन्विताः

ଏଭଳି କାଳକ୍ରମେ ମହାତ୍ମା ସପ୍ତର୍ଷିମାନେ ଅରୁନ୍ଧତୀ ସହିତ ପ୍ରଭାସ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଲେ।

Verse 39

तीर्थानि प्रेषयामासुः सर्वसिद्धिप्रदानि ताम्

ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନକାରୀ ସେହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନଙ୍କୁ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।

Verse 40

एषामन्वेषमाणानां तव देवी ह्यरुंधती । अपश्यल्लिंगमेकं तु वृक्षजालांतरे स्थितम्

ସେମାନେ ଖୋଜୁଥିବାବେଳେ, ତୁମ ଦେବୀ ଅରୁନ୍ଧତୀ ଗଛମାନଙ୍କ ଝାଡ଼ିଭିତରେ ଲୁଚିଥିବା ଗୋଟିଏ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଦେଖିଲେ।

Verse 41

तं दृष्ट्वा देवदेवेशमेवं जातिस्मराऽभवत् । पूर्वस्मिञ्जन्मनि मया रजोभावांतरस्थया

ଦେବଦେବେଶଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ଜାତିସ୍ମରା ହେଲେ ଏବଂ ଚିନ୍ତା କଲେ—“ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ମୁଁ ରଜୋଭାବାନ୍ତରସ୍ଥିତିରେ ଥିଲି…”।

Verse 42

अज्ञानभावाद्देवेशो नूनं चात्रार्चितः ।शिवः । तस्मात्कर्मफलं प्राप्तमन्त्यजत्वं द्विजन्मना

ଅଜ୍ଞାନଭାବରୁ ଏଠାରେ ଦେବେଶ ଶିବଙ୍କର (ଅବିଧିପୂର୍ବକ) ପୂଜା ହୋଇଥିଲା; ତେଣୁ ସେହି କର୍ମଫଳରେ ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱିଜ ଅନ୍ତ୍ୟଜତ୍ୱ ପାଇଲା।

Verse 43

कस्तेन सदृशो देवः शंभुना भुवनत्रये । राज्यं नियमिनामेवं यो रुष्टोऽपि प्रयच्छति

ତିନି ଲୋକରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସମାନ ଦେବ କିଏ? ଯିଏ ନିୟମଶୀଳମାନଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟ-ଐଶ୍ୱର୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 44

इति संचिंत्य मनसा तत्रैव निरताऽभवत् । पूजयामास तल्लिंगं दिव्याब्दानां शतं प्रिये

ଏପରି ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି, ହେ ପ୍ରିୟେ, ସେ ସେଠାରେଇ ଭକ୍ତିରେ ନିରତ ରହିଲା ଏବଂ ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଶତ ଦିବ୍ୟବର୍ଷ ପୂଜା କଲା।

Verse 45

एवं तस्य प्रभावेन दृश्यते गगनांतरे । अरुंधती सती ह्येषा दृष्टा दुष्कृतनाशिनी

ତାହାର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ଆକାଶାନ୍ତରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ; ଏହି ସତୀ ଅରୁନ୍ଧତୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ ନାଶକାରୀ।

Verse 46

अक्षमालेश्वरस्त्वेवं यथावत्कथितस्तव । ततस्तु द्वापरस्यान्ते कलौ संध्यांशके गते

ଏପରି ଅକ୍ଷମାଲେଶ୍ୱରଙ୍କ ବିଷୟ ତୁମକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ କୁହାଗଲା। ତାପରେ ଦ୍ୱାପରଯୁଗର ଶେଷରେ, କଳିର ସନ୍ଧ୍ୟାଂଶ ଆସିଲେ, …

Verse 47

अंधासुरसुतश्चासीदुग्रसेन इति श्रुतः । स प्रभासं समासाद्य पुत्रार्थं लिंगमेयिवान्

ଅନ୍ଧାସୁରଙ୍କ ଏକ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ଉଗ୍ରସେନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେ ପ୍ରଭାସକୁ ପହଞ୍ଚି ପୁତ୍ରାର୍ଥେ ଲିଙ୍ଗଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲା।

Verse 48

अक्षमालेश्वरं नाम ज्ञात्वा माहात्म्यमद्भुतम् । समाराध्य महादेवं नव वर्षाणि पंच च । संप्राप्तवांस्तदा पुत्रं कंसासुरमिति श्रुतम्

ଅକ୍ଷମାଲେଶ୍ୱର ନାମକ ଦେବଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଜାଣି, ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ ଆରାଧନା କଲା; ତାପରେ କଂସାସୁର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁତ୍ର ପାଇଲା।

Verse 49

तत्कालान्तरमारभ्य उग्रसेनेश्वरोऽभवत् । पापघ्नं सर्वजंतूनां दर्शनात्स्पर्शनादपि

ସେହି ସମୟରୁ ସେ ଉଗ୍ରସେନେଶ୍ୱର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାପ ନାଶ କରନ୍ତି—କେବଳ ଦର୍ଶନରେ ଓ ସ୍ପର୍ଶରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 50

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वंगनागमः । महान्ति पातकान्याहुर्नश्यंति तस्य दर्शनात्

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା, ସୁରାପାନ, ଚୋରି ଓ ଗୁରୁପତ୍ନୀଗମନ—ଏଗୁଡ଼ିକୁ ମହାପାତକ କୁହାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ନଶିଯାଏ।

Verse 51

तत्रैव ऋषिपञ्चम्यां प्राप्ते भाद्रपदे शुभे । अक्षमालेश्वरं पूज्य मुच्यते नारकाद्भयात्

ସେଠାରେ ଶୁଭ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସରେ ଋଷି-ପଞ୍ଚମୀ ଆସିଲେ ଯେ ଅକ୍ଷମାଲେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜେ, ସେ ନରକଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 52

गोप्रदानं प्रशंसंति तत्रान्नमुदकं तथा । सर्वपापविनाशाय प्रेत्यानंतसुखाय च

ସେଠାରେ ଗୋଦାନକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ତଥା ଅନ୍ନଦାନ ଓ ଜଳଦାନକୁ ମଧ୍ୟ—ସର୍ବପାପବିନାଶ ପାଇଁ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅନନ୍ତ ସୁଖ ପାଇଁ।

Verse 53

इति ते कथितं देवि ह्यक्षमालेश्वरोद्भवम् । माहात्म्यं पापशमनं श्रुतं दुःखनिबर्हणम्

ହେ ଦେବୀ, ଏହିପରି ତୁମକୁ ଅକ୍ଷମାଲେଶ୍ୱରଙ୍କ ଉଦ୍ଭବ ଓ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କୁହାଗଲା—ଏହା ପାପ ଶମନ କରେ; ଶୁଣିଲେମାତ୍ରେ ଦୁଃଖ ନିବାରଣ ହୁଏ।

Verse 129

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य उग्रसेनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनत्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ-ସହସ୍ର୍ୟ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ‘ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ର-ମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଭାଗରେ ‘ଉଗ୍ରସେନେଶ୍ୱର-ମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକଶ ଊଣତ୍ରିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।