
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶିବ–ଦେବୀ ସମ୍ବାଦ ମାଧ୍ୟମରେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଗୌରୀଦେବୀଙ୍କ ଏକ ବିଶେଷ ତୀର୍ଥର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀ ‘ସୌଭାଗ୍ୟେଶ୍ୱରୀ’ ରୂପେ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ମଙ୍ଗଳ ଓ କଲ୍ୟାଣ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ସ୍ଥାନଟି ‘ରାବଣେଶ’ ଭାବେ ରାବଣସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଓ ‘ପାଞ୍ଚ ଧନୁଷର ସମୂହ’ ଭଳି ସ୍ଥାନସୂଚକ ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ। କାରଣକଥାରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଅରୁନ୍ଧତୀ ଦେବୀ ସୌଭାଗ୍ୟକାମନାରେ ସେଠାରେ ଗୌରୀପୂଜାରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ ଘୋର ତପ କରି, ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ। ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟାକୁ ବିଶେଷ ପୁଣ୍ୟକାଳ କୁହାଯାଇଛି। ଫଳଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ—ଭକ୍ତିସହିତ ଯେ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜେ, ସେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ଓ ଆଗାମୀ ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ସୌଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि गौरीं सौभाग्यदायिनीम् । पश्चिमे रावणेशस्य धनुषां पञ्चके स्थिताम्
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ! ତତ୍ପରେ ରାବଣେଶ୍ୱରର ପଶ୍ଚିମଦିଗରେ ‘ପାଞ୍ଚ ଧନୁ’ ପରିମାଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସୌଭାଗ୍ୟଦାୟିନୀ ଗୌରୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
Verse 2
यत्रातप्यत्तपो घोरं स्वयं देवी ह्यरुंधती । सौभाग्यं कांक्षमाणा सा गौरीपूजापरायणा
ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀ ଅରୁନ୍ଧତୀ ସ୍ୱୟଂ ସୌଭାଗ୍ୟ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରି, ଗୌରୀପୂଜାରେ ପରାୟଣ ହୋଇ, ଘୋର ତପ କରିଥିଲେ।
Verse 3
संप्राप्ता परमां सिद्धिं तस्या देव्याः प्रभावतः । तृतीयायां शुक्लपक्षे माघे मासि वरानने
ହେ ବରାନନେ! ସେହି ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ସେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ—ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ତୃତୀୟା ତିଥିରେ।
Verse 4
यस्तां पूजयते भक्त्या स सौभाग्यमवाप्नुयात् । अन्यजन्मनि देवेशि नात्र कार्या विचारणा
ହେ ଦେବେଶୀ! ଯେ କେହି ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଏ—ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ; ଏଥିରେ ବିଚାରର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
Verse 124
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सौभाग्येश्वरीमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्विशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ “ସୌଭାଗ୍ୟେଶ୍ୱରୀମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ” ନାମକ ଏକଶେ ଚବିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।