
ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦିଗ ଓ ଦୂରତା-ଚିହ୍ନଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସିତ ସୂର୍ୟତୀର୍ଥ ‘ଗୋପ୍ୟାଦିତ୍ୟ’ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି; ଏହାକୁ ମହାପାପ-ନାଶକ ସ୍ଥାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ପରେ ସେ ତୀର୍ଥର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା କହନ୍ତି—କୃଷ୍ଣ ଯାଦବମାନଙ୍କ ସହ ପ୍ରଭାସକୁ ଆସିଥିଲେ; ଗୋପୀମାନେ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ। ଦୀର୍ଘ ନିବାସକାଳରେ ଅନେକ ନାମର ଶିବଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇ, ଧ୍ୱଜ, ପ୍ରାସାଦ ଓ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଲିଙ୍ଗ-ଘନ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଗଢ଼ିଉଠିଲା। ଏଠାରେ ଷୋଳ ‘ମୁଖ୍ୟ’ ଗୋପୀଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଶକ୍ତି/କଳା ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଏ। କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଜନାର୍ଦନ/ପରମାତ୍ମା ଭାବେ ଏବଂ ଗୋପୀମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଭାବେ ନିରୂପଣ କରାଯାଏ। ନାରଦାଦି ଋଷି ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସହ ଗୋପୀମାନେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ସୂର୍ୟପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି; ଦାନଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ହୁଏ। ତେବେ ଦେବତା ‘ଗୋପ୍ୟାଦିତ୍ୟ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ ଶୁଭଦାୟକ ଓ ପାପହର ହୁଅନ୍ତି। ଶେଷରେ ଆଚାର-ବିଧି ଦିଆଯାଇଛି—ଗୋପ୍ୟାଦିତ୍ୟଭକ୍ତିକୁ ତପସ୍ୟା ଓ ସମୃଦ୍ଧ ଯଜ୍ଞଫଳ ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀ ପ୍ରାତଃପୂଜା ପିତୃକଲ୍ୟାଣକାରୀ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସିତ। ଏହାସହ ଶୁଚିତା-ନିୟମ, ବିଶେଷକରି ତେଲସ୍ପର୍ଶ ଓ ନୀଳ/ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ନିଷେଧ ଏବଂ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ, ସାଧକଙ୍କ ପାଇଁ ନୀତି-କ୍ରିୟା ସୁରକ୍ଷା ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि गोप्यादित्यमनुत्तमम् । भूतेशाद्वायवे भागे धनुषां त्रिंशकेन्तरे
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ! ତତ୍ପରେ ଭୂତେଶଠାରୁ ବାୟବ୍ୟ ଦିଗରେ ତିରିଶ ଧନୁଷ ଅନ୍ତରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅନୁତ୍ତମ ଗୋପ୍ୟାଦିତ୍ୟ ଧାମକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
Verse 2
बलातिबलदैत्यघ्न्या दक्षिणाग्नेयसंस्थितम् । धनुषां दशके देवि संस्थितं पापनाशनम्
ହେ ଦେବୀ! ତାହା ଦକ୍ଷିଣ-ଆଗ୍ନେୟ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଦଶ ଧନୁଷ ଅନ୍ତରରେ ରହିଛି; ବଲାତିବଲ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରୁଥିବା ଏବଂ ପାପନାଶକ ଅଟେ।
Verse 3
तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि महापापहरां शुभाम् । यां श्रुत्वा मानवो भक्त्या दुःखशोकैः प्रमुच्यते
ମୁଁ ତାହାର ଶୁଭ ଏବଂ ମହାପାପହର ଉତ୍ପତ୍ତିକଥା କହିବି; ଯାହାକୁ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 4
पुरा कृष्णो महातेजा यदा प्रभासमागतः । सहितो यादवैः सर्वैः षट्पञ्चाशतिकोटिभिः
ପୂର୍ବକାଳରେ, ମହାତେଜସ୍ବୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଭାସକୁ ଆସିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ—ସଂଖ୍ୟାରେ ଛପନ କୋଟି।
Verse 5
षोडशैव सहस्राणि गोप्यस्तत्र समागताः । लक्षमेकं तथा षष्टिरेते कृष्णसुताः प्रिये
ସେଠାରେ ଷୋଳହ ହଜାର ଗୋପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସମବେତ ହେଲେ। ହେ ପ୍ରିୟେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏକ ଲକ୍ଷ ଷାଠି ଥିଲେ।
Verse 6
तत्र प्राभासिके क्षेत्रे संस्थिताः पापनाशने । यादवस्थलमासाद्य यावद्रैवतको गिरि
ସେଠାରେ ପାପନାଶକ ପ୍ରାଭାସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେମାନେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ। ଯାଦବମାନଙ୍କ ବସତିକୁ ପହଞ୍ଚି ରୈବତକ ପର୍ବତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲେ।
Verse 7
तत्र द्वादशवर्षाणि संस्थितास्ते महाबलाः । क्षेत्रं पवित्रमादाय शिवलिंगानि ते पृथक् । स्थापयाञ्चक्रिरे सर्वे ह्यंकितानि स्वनामभिः
ସେଠାରେ ସେଇ ମହାବଳୀମାନେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ। ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ପ୍ରତ୍ୟେକେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଶିବଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ସବୁ ନିଜ ନିଜ ନାମରେ ଅଙ୍କିତ ଥିଲା।
Verse 8
एवं समग्रं तत्क्षेत्रं यावद्द्वादशयोजनम् । ध्वजलिंगांकितं चक्रुः सर्वे यादवपुंगवाः
ଏହିପରି ଦ୍ୱାଦଶ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ସମଗ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସମସ୍ତ ଯାଦବପୁଙ୍ଗବମାନେ ଧ୍ୱଜ ଓ ଶିବଲିଙ୍ଗଦ୍ୱାରା ଅଙ୍କିତ କରିଦେଲେ।
Verse 9
हस्तहस्तान्तरे देवि प्रासादाः क्षेत्र मध्यतः । सुवर्णकलशोपेताः पताकाकुलितांबराः । विराजंते तु तत्रस्थाः कीर्तिस्तंभा हरेरिव
ହେ ଦେବୀ, କ୍ଷେତ୍ରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ହସ୍ତାନ୍ତର ହସ୍ତାନ୍ତରେ ପ୍ରାସାଦମାନେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ—ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳଶରେ ଶୋଭିତ, ପତାକାରେ ଆକାଶ ଆବୃତ; ସେଠାରେ ସେମାନେ ହରିଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତିସ୍ତମ୍ଭ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ।
Verse 10
ततो गोप्यो महादेवि आद्या याः षोडश स्मृताः । तासां नामानि ते वक्ष्ये तानि ह्मेकमनाः शृणु
ତତଃ, ହେ ମହାଦେବୀ, ସ୍ମୃତ ଷୋଡଶ ଆଦ୍ୟ ଗୋପୀମାନଙ୍କର ନାମ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି; ତୁମେ ଏକାଗ୍ରମନେ ଶୁଣ।
Verse 11
लंबिनी चन्द्रिका कान्ता क्रूरा शान्ता महोदया । भीषणी नन्दिनीऽशोका सुपर्णा विमलाऽक्षया
ସେମାନେ—ଲମ୍ବିନୀ, ଚନ୍ଦ୍ରିକା, କାନ୍ତା, କ୍ରୂରା, ଶାନ୍ତା, ମହୋଦୟା; ଭୀଷଣୀ, ନନ୍ଦିନୀ, ଅଶୋକା, ସୁପର୍ଣା, ବିମଲା ଓ ଅକ୍ଷୟା।
Verse 12
शुभदा शोभना पुण्या हंसस्यैताः कलाः स्मृताः । हंस एव मतः कृष्णः परमात्मा जनार्दनः
ଶୁଭଦା, ଶୋଭନା ଓ ପୁଣ୍ୟା—ଏମାନେ ହଂସଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କଳା ଭାବେ ସ୍ମୃତ; ଏବଂ ସେହି ହଂସ ହେଉଛନ୍ତି କୃଷ୍ଣ—ପରମାତ୍ମା ଜନାର୍ଦନ।
Verse 13
तस्यैताः शक्तयो देवि षोडशैव प्रकीर्तिताः । चन्द्ररूपी ततः कृष्णः कलारूपास्तु ताः स्मृताः
ହେ ଦେବୀ, ଏହି ଷୋଡଶ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ; ତେଣୁ କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ରରୂପ, ଏବଂ ସେମାନେ କଳାରୂପେ ସ୍ମୃତ।
Verse 14
संपूर्णमण्डला तासां मालिनी षोडशी कला । प्रतिपत्तिथिमारभ्य विचरत्यासु चन्द्रमाः
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ମାଲିନୀ’ ନାମ ଷୋଡଶୀ କଳା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଣ୍ଡଳ—ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର—ଗଢ଼େ; ପ୍ରତିପଦ ତିଥିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଏହି କଳାମାନଙ୍କରେ ବିଚରେ।
Verse 15
षोडशैव कला यास्ता गोपीरूपा वरानने । एकैकशस्ताः संभिन्नाः सहस्रेण पृथक्पृथक्
ହେ ସୁମୁଖି! ସେଇ ଷୋଳ କଳା ଗୋପୀରୂପିଣୀ। ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳା ପୁନଃ ହଜାର ହଜାର ଭେଦରେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ବିଭକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 16
एवं ते कथितं देवि रहस्यं ज्ञानसंभवम् । एवं यो वेद पुरुषः स ज्ञेयो वैष्णवो बुधैः
ହେ ଦେବୀ! ଜ୍ଞାନସମ୍ଭବ ଏହି ରହସ୍ୟକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଭଳି କହିଲି। ଯେ ପୁରୁଷ ଏହାକୁ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ ହୁଏ।
Verse 17
अथ ताभिः कृताञ्ज्ञात्वा प्रासादान्यादवैः पृथक् । ततो गोप्योऽपि ताः सर्वाः सहस्राणि तु षोडश । कृष्णमाज्ञाप्य भावेन स्थापयांचक्रिरे रविम्
ତାପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ସତ୍କାର କରି ଯାଦବମାନେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ପ୍ରାସାଦ (ମନ୍ଦିର) ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ। ତାହାପରେ ଷୋଳ ହଜାର ଗୋପୀ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ, ଭାବଭକ୍ତିରେ ସେଠାରେ ରବି (ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ)ଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
Verse 18
ऋषिभिर्नारदाद्यैस्तास्तथा क्षेत्रनिवासिभिः । तं प्रतिष्ठापयामासुः प्रतिष्ठाविधिना रविम्
ନାରଦ ଆଦି ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରନିବାସୀମାନଙ୍କ ସହିତ, ସେମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାବିଧି ଅନୁସାରେ ସେଇ ରବି (ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ)ଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।
Verse 19
प्रतिष्ठिते ततः सूर्ये ददुर्दानानि भूरिशः । ततः क्षेत्रनिवासिभ्यो गोभूहेमांबराणि च
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବା ପରେ ସେମାନେ ପ୍ରଚୁର ଦାନ ଦେଲେ। ତାପରେ କ୍ଷେତ୍ରନିବାସୀମାନଙ୍କୁ ଗୋ, ଭୂମି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କଲେ।
Verse 20
ततस्त ऋषयः सर्वे संतुष्टा हृष्टमानसाः । चक्रुर्नाम रवेस्तत्र गोप्यादित्येति विश्रुतम् । सर्वपाप हरं देवं महासौभाग्यदायकम्
ତେବେ ସମସ୍ତ ଋଷି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ହୃଷ୍ଟମନା ହୋଇ ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ‘ଗୋପ୍ୟାଦିତ୍ୟ’ ନାମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଲେ। ସେ ଦେବ ସର୍ବପାପହର ଓ ମହାସୌଭାଗ୍ୟଦାୟକ।
Verse 21
एवं कृते कृतार्थास्ताः संप्राप्यातिमहद्यशः । जग्मुर्यथागतं सर्वा द्वारकां कृष्णसंयुताः
ଏଭଳି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲାପରେ ସେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କୃତାର୍ଥ ହୋଇ ଅତିମହା ଯଶ ପାଇ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଗଲେ।
Verse 22
पुनः कालान्तरे देवि शापाद्दुर्वाससः प्रिये । यादवस्थलतां प्राप्ताः प्रभासे पापनाशने
ପୁନଃ କିଛି କାଳ ପରେ, ହେ ଦେବୀ, ହେ ପ୍ରିୟେ, ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଶାପରୁ ସେମାନେ ପାପନାଶକ ପ୍ରଭାସରେ ଯାଦବମାନଙ୍କ ବସତିସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
Verse 23
एवं ते कथितो देवि गोप्यादित्यसमुद्भवः । माहात्म्यं तस्य ते वच्मि पूजावन्दनजं क्रमात्
ହେ ଦେବୀ, ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମକୁ ଗୋପ୍ୟାଦିତ୍ୟଙ୍କ ଉଦ୍ଭବ କଥା କହିଦେଲି। ଏବେ କ୍ରମକ୍ରମେ ପୂଜା ଓ ବନ୍ଦନାରୁ ଜନିତ ତାଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ମୁଁ କହିବି।
Verse 24
अस्मिन्मित्रवने देवि यो गोपीभिः प्रतिष्ठितः । तस्य दर्शनमात्रेण दुःखशोकैः प्रमुच्यते
ହେ ଦେବୀ, ଏହି ମିତ୍ରବନରେ ଗୋପୀମାନେ ଯେ ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର କେବଳ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
Verse 25
सुतप्तेनेह तपसा यज्ञैर्वा बहुदक्षिणैः । तां गतिं ते नरा यान्ति ये गोपीरविमाश्रिताः
ଏଠାରେ ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ବହୁ ଦକ୍ଷିଣାଯୁକ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଯେ ପରମ ଗତି ମିଳେ, ଗୋପୀ-ରବି (ଗୋପ୍ୟାଦିତ୍ୟ)ଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଥିବା ନରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
Verse 26
येन सर्वात्मना भावो गोप्यादित्ये निवेशितः । महेश्वरि कृतार्थत्वात्स श्लाघ्यो धन्य एव सः
ହେ ମହେଶ୍ୱରୀ! ଯିଏ ସର୍ବାତ୍ମଭାବରେ ଗୋପ୍ୟାଦିତ୍ୟରେ ନିଜ ଭକ୍ତିଭାବ ନିବେଶ କରିଛି, ସେ କୃତାର୍ଥ ହେବାରୁ ଧନ୍ୟ ଓ ପ୍ରଶଂସନୀୟ।
Verse 27
अपि नः स कुले धन्यो जायते कुलपावनः । भाग्यवान्भक्तिभावेन येन भानुरुपासितः
ଆମ କୁଳରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଭାନୁ (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଧନ୍ୟ; ସେ କୁଳପାବନ ହୋଇ ଜନ୍ମେ, ସତ୍ୟରେ ଭାଗ୍ୟବାନ ସେଇ।
Verse 28
सप्तम्यां पूजयेद्यस्तु माघे मास्युषसि प्रिये । सप्तावरान्सप्त पूर्वान्पितॄन्सोप्युद्धरेन्नरः
ହେ ପ୍ରିୟେ! ମାଘ ମାସରେ ସପ୍ତମୀ ଦିନ ପ୍ରଭାତେ ଯେ ପୂଜା କରେ, ସେ ନର ସାତ ପୂର୍ବ ଓ ସାତ ପର—ପିତୃମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ—ଉଦ୍ଧାର କରେ।
Verse 29
छिनत्ति रोगान्दुश्चेष्टान्दुर्जयाञ्जयति ह्यरीन्
ଏହା ରୋଗ ଓ ଦୁଷ୍ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ଛେଦ କରେ, ଏବଂ ଦୁର୍ଜୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରାଏ।
Verse 30
न सप्तम्यां स्पृशेत्तैलं नीलवस्त्रं न धारयेत् । न चाप्यामलकैः स्नानं न कुर्यात्कलहं क्वचित्
ସପ୍ତମୀ ଦିନ ତେଲକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନୀଳ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଆମଳକରେ ସ୍ନାନ କରିବା ନୁହେଁ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ କଳହ କରିବା ନୁହେଁ।
Verse 31
नीलरक्तेन वस्त्रेण यत्कर्म कुरुते द्विजः । स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायः पितृतर्पणम् । वृथा तस्य महायज्ञा नीलसूत्रस्य धारणात्
ନୀଳ କିମ୍ବା ରକ୍ତ (ଲାଲ) ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଦ୍ୱିଜ ଯେ କୌଣସି କର୍ମ କରେ—ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ, ହୋମ, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ, ପିତୃତର୍ପଣ—ସେ ସବୁ ତାହା ପାଇଁ ନିଷ୍ଫଳ ହୁଏ; ନୀଳସୂତ୍ର ଧାରଣରୁ ତାହାର ମହାଯଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି।
Verse 32
नीलीरक्तं यदा वस्त्रं विप्रस्त्वंगेषु धारयेत् । अहोरात्रोषितो भूत्वा पञ्चगव्येन शुद्ध्यति
ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଦେହରେ ନୀଳ-ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରେ, ତେବେ ଏକ ଦିନ ଏକ ରାତି ଉପବାସ/ନିୟମ ରଖି ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
Verse 33
रोमकूपे यदा गच्छेद्रसं नीलस्य कस्यचित् । पतितस्तु भवेद्विप्रस्त्रिभिः कृच्छ्रैर्व्यपोहति
ଯଦି କୌଣସି ନୀଳ ଦ୍ରବ୍ୟ/ରଙ୍ଗର ରସ ରୋମକୂପରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତିତ ମନାଯାଏ; ସେ ତିନି କୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଦୋଷ ଦୂର କରେ।
Verse 34
नीलमध्यं यदा गच्छेत्प्रमादाद्ब्राह्मणः क्वचित् । अहोरात्रोषितो भूत्वा पञ्चगव्येन शुद्ध्यति
ଯଦି ଅସାବଧାନତାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ‘ନୀଳ’ର ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ଯାଇପଡ଼େ, ତେବେ ଏକ ଦିନ ଏକ ରାତି ଉପବାସ/ନିୟମ ରଖି ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
Verse 35
नीलदारु यदा भिद्येद्ब्राह्मणानां शरीरके । शोणितं दृश्यते तत्र द्विजश्चान्द्रायणं चरेत्
ନୀଳଦାରୁ ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଭେଦି ତାହାଁରେ ରକ୍ତ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ଦ୍ୱିଜ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 36
कुर्यादज्ञानतो यस्तु नीलं वै दन्तधावनम् । कृत्वा कृच्छ्रद्वयं तस्य शुद्धिरुक्ता मनीषिभिः
କିନ୍ତୁ ଯେ କେହି ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ ନୀଳ ପଦାର୍ଥକୁ ଦନ୍ତଧାବନରେ ବ୍ୟବହାର କରେ, ତାହାର ଶୁଦ୍ଧି ଦୁଇଥର କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିଲେ ହୁଏ ବୋଲି ମନୀଷୀମାନେ କହିଛନ୍ତି।
Verse 37
इत्येतत्कथितं देवि गोप्यादित्यमहोदय । पापघ्नं सर्वजन्तूनां श्रुतं सर्वार्थसाधकम्
ହେ ଦେବୀ! ଏହିପରି ଗୋପ୍ୟାଦିତ୍ୟଙ୍କ ମହୋଦୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା—ଏହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାପ ନାଶକ; ଏହା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।
Verse 38
गवां शतसहस्रैस्तु दत्तैर्यत्कुरुजांगले । पुण्यं भवति देवेशि तद्गोप्यादित्यदर्शने
ହେ ଦେବେଶି! କୁରୁଜାଙ୍ଗଳରେ ଲକ୍ଷେ ଗୋଦାନ କଲେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ହୁଏ, ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଗୋପ୍ୟାଦିତ୍ୟଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରରେ ମିଳେ।
Verse 118
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गोप्यादित्यमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टादशोत्तरशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାରେ, ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ଗୋପ୍ୟାଦିତ୍ୟମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକଶ ଅଠାରତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।